De kwartaalcijfers van KPN voldeden dinsdag 27 oktober aan de verwachtingen van analisten. Op het Damrak steeg het aandeel KPN ruim 3 procent.

Een kwart van zowel de omzet als de ebitda (bedrijfswinst voor afschrijvingen) komt uit Duitsland. KPN's Duitse merk E-plus is de derde aanbieder van mobiele telefonie in Duitsland, na T-Mobile en Vodafone, maar voor O2.

E-Plus heeft volgens KPN 18,7 miljoen klanten en groeit nog steeds.

Essentiële veiling
De vraag is of KPN dat marktaandeel in Duitsland vast kan houden. Het antwoord op die vraag is voor een belangrijk deel afhankelijk van een frequentieveiling.

Duitsland veilt in de eerste helft van 2010 verschillende frequenties voor mobiele telefonie, met name belangrijk voor dataverkeer.

Het onderdeel van de veiling waar nu alle aandacht naar uitgaat is de verdeling van het zogeheten 800 MHz spectrum. Met deze frequentie kunnen ook Duitsers op het platteland bellen en mobiel internetten.

Er komen zes 'blokken', stukjes van deze dekking, beschikbaar. Een mobiele aanbieder heeft er twee nodig.

"Deze blokken zijn vrij essentieel", zegt analist Victor Bareño van SNS Securities. "Ze zijn nodig om een landelijke dekking te kunnen aanbieden."

E-plus in de knel
Lekker bieden dus op twee van die blokken, lijkt het devies. Het kan echter lastig gaan worden. Gezien hun enorme omvang, en voorraad geld in kas, lijken T-Mobile en Vodafone er ieder al met twee blokken vandoor te gaan. Er blijven dan slechts twee blokken over, voor E-Plus óf O2.

Het kan leiden tot een lelijke biedingstrijd. Het gevolg vor E-Plus zou vervolgens of lege handen zijn, of een zeer hoge prijs voor de frequentie.

Klacht KPN
KPN wil zo'n situatie voorkomen en klaagde al eerder over het veilingsysteem. Topman Ad Scheepbouwer herhaalde dinsdagochtend zijn onvrede. "Het is duidelijk dat we het niet eens zijn hoe dit proces op dit moment wordt aangestuurd."

De twee grote telecombedrijven T-Mobile en Vodafone, die ook op andere frequenties oververtegenwoordigd zijn, zouden wel erg veel macht krijgen. E-Plus overweegt daarom juridische stappen, schrijft KPN in een toelichting op de kwartaalcijfers.

Hulp uit Brussel?
Scheepbouwer hoopt op hulp van Brussel. "Ik denk dat er vanuit Brussel een reactie komt", zei hij dinsdag.

Die reactie is er overigens al geweest. In september zei eurocommissaris Viviane Reding (Informatiemaatschappij) zich zorgen te maken over de veiling. Het is echter maar zeer de vraag of Brussel nog actie onderneemt. Als mededingingscommissaris Kroes zich in de zaak mengt, zou actie nog kunnen volgen. Alleen een bezorgde Reding gaat E-Plus niet redden.

Helpende hand uit Spanje
KPN blijft vooralsnog monter en noemt naast de juridische stappen ook nog alternatieve maar niet nader gespecificeerde technologie als uitwijkmogelijkheid, mocht de veiling fout lopen.

Meer voor de hand liggend echter is een helpende hand vanuit Spanje. Concurrent O2, een dochter van het Spaanse Telefónica, zou in Duitsland samen kunnen werken met E-Plus. Analist Bareño van SNS Securities: "Als E-Plus en O2 beide gaan bieden in de veiling, staat eentje na afloop met lege handen en de ander heeft dan een hoge prijs betaald. Het alternatief is samen bieden op de twee blokken."

Een samenwerking met O2 zou ook aansluiten bij eerdere speculaties dat E-Plus en O2 elkaar goed zouden aanvullen. Samen 'slechts' een netwerk delen, is één optie.

Fusie ook mogelijkheid?
Zelfs een fusie van de twee bedrijven zoemt rond als mogelijkheid. Die stap lijkt echter niet, of nog niet aan de orde.

Bareño: "Een verdere samenwerking is een logische vervolgstap." De bedrijven lijken echter zelfstandig verder te willen. "KPN zal nu in ieder geval geen haast hebben met eventuele fusieplannen, ook omdat E-Plus het in Duitsland beter doet dan de markt", aldus de analist.