Mathijs Bouman
Er gaat geen maand voorbij of er trekt weer een groepje Amerikaanse of Europese politici en diplomaten naar China om te pleiten voor een duurdere yuan. Het wisselkoersbeleid moet worden versoepeld, vertellen zij hun Chinese gesprekpartners.
De yuan wordt veel te goedkoop gehouden. Daardoor heeft de Chinese export een kunstmatig concurrentievoordeel. Het enorme handelsoverschot van China, en het bijpassende tekort van de VS zijn daarvan het onvermijdelijke gevolg.
Enorme vermogenspositie
Een ander gevolg is dat de Amerikanen structureel geld moeten lenen, terwijl de Chinezen juist een enorme vermogenspositie opbouwen. China houdt de yuan goedkoop door de dollars die bij Chinese exporteurs binnenstromen tegen een vaste koers om te zetten in de binnenlandse munt. De dollars worden door de staat belegd in Amerikaans schuldpapier.
Het Chinese wisselkoersbeleid zorgt zo voor enorme onevenwichtigheden in de wereldeconomie. Veel economen denken dat het een van de oorzaken van de kredietcrisis is.
De Chinezen zelf spelen de vermoorde onschuld en hebben sinds het uitbreken van de crisis het wisselkoersbeleid alleen maar strenger gemaakt. Mocht de yuan eerst nog langzaam in waarde stijgen ten opzichte van een mandje met buitenlandse valuta, sinds de zomer van 2008 wordt de munt weer spijkerhard gekoppeld aan de dollar.
De stoet aan zeurende en bedelende westerse politici heeft nog geen krasje gemaakt in dit beleid. Met diplomatie gaat het niet lukken. Hoe dan wel? Kan het Westen een vuist maken tegen de nieuwe supermacht uit Azië?
Saboteren van wisselkoersbeleid
Jazeker. We kunnen het rigide wisselkoersbeleid proberen te saboteren. Dat is althans de stelling van econoom en voormalig valutahandelaar Richard Olsen. In een artikel op de economenwebsite Vox , pleit hij voor het actief stimuleren van handel in yuans buiten China.
Amerikaanse en Europese overheden zouden moeten helpen met het opzetten van offshore markten waarop de Chinese munt kan worden omgewisseld voor euro’s, dollars en yens. Omdat iedereen verwacht dat de officiële wisselkoers van de yuan ooit zal stijgen, zal de koers op de offshore-markt waarschijnlijk direct al hoger zijn dan de officiële.
Dat prijsverschil lokt Chinese spaarders. Er zijn strenge kapitaalrestricties in China. Aan de uitvoer van de binnenlandse munt zijn strikte voorschriften verbonden. Zonder die restricties zou het de overheid nooit lukken om de munt kunstmatig goedkoop te houden.
Geldsmokkel uit China
Maar smokkelen kan altijd. Zeker als je in het buitenland meer dollars of euro’s voor je yuan kunt krijgen. Chinees geld zal proberen het land uit te komen om van de lucratieve buitenlandse wisselkoers te kunnen profiteren.
Die nieuwe geldstroom zal de nagel aan de doodskist van het wisselkoersbeleid zijn, denkt Olson. Uiteindelijk zal de Chinese overheid moeten buigen voor de kracht van het internationale kapitaal.
Overigens is het ook nu al mogelijk om buiten China posities in te nemen ten opzichte van de yuan. Banken in Hongkong en Singapore handelen in zogenoemde Non-Deliverable Forward Contracts. Dat zijn kunstmatige termijncontracten waarmee buitenlanders koersrisico’s kunnen afdekken.
Maar deze non-deliverables betalen koerswinst en -verlies niet uit in yuan. Vandaar de naam, de munten worden niet 'geleverd'. De betaling vindt plaats in dollars. In feite zijn het loterijtickets waarmee beleggers kunnen gokken op het wisselkoersbeleid van de Chinezen.
Woede van Chinese overheid
Het plan van Olsen gaat een stap verder: handel in echte, 'gesmokkelde' yuans. Je riskeert er de woede van de Chinese overheid mee. Maar de kans op een nieuwe kredietcrisis wordt kleiner.
Lees ook:
'Chinese jongetjes oorzaak kredietcrisis'
Chinese economie groeit bijna 9 procent
