De Turks-Amerikaanse econoom Nouriel Roubini, die in 2006 de kredietcrisis correct voorspelde, zei vorige week dat ook hedgefondsen binnenkort massaal zullen omvallen als gevolg van de crisis.

Dat is geen loos alarm, en niet alleen omdat Roubini vaker gelijk heeft gehad.

Hedgefondsen staan erom bekend dat ze altijd op de een of andere manier profiteren van de bewegingen op de financiële markten. Of de koersen nu stijgen of dalen, door de juiste posities in te nemen, blijven de fondsen winstgevend .Hierdoor zijn de fondsen in jargon een 'safe bet'; een veilige gok.

Maar van die mythe blijft nu weinig over.

Veel hedgefondsen financierden hun aankopen op de financiële markten deels met leningen. Die herfinancierden ze dan regelmatig. In andere woorden: ze sloten opnieuw kortlopende leningen af. Dat kon zolang de rente laag was en de bedrijfswinsten hoog.

Maar aan die lage rentes is een eind gekomen en de hedgefondsen hebben, net als banken, grote moeite met herfinancieren. Maar de bestaande leningen moeten wel afgelost, en dus moeten ze aandelen verkopen om aan hun schuldeisers tegemoet te komen.

Dat versterkt volgens handelaren en analisten al dagen de neergaande lijn op de beurzen: hedgefondsen die bij bosjes aandelen lozen.

Hedgefondsen doen het al bijna een jaar slechter dan de indexen. Neem de Amerikaanse S&P 500 index, de verzameling grootste beursgenoteerde bedrijven in de VS.

Wie kijkt naar het gemiddelde resultaat van de S&P 500 index over de periode van 1 januari tot 29 september, ziet een waardedaling van 17,3 procent.

De hedgefondsen deden het nog slechter. De HFRX Global Hedge Fund Index laat een daling zien van 19 procent.

De daling versnelde de afgelopen twee maanden, vooral in september, toen de kredietcrisis een hoogtepunt bereikte. Dat geeft volgens analisten aan dat de financiële nood bij hedgefondsen groot is.

Hedgefondsen onderscheiden zich van elkaar door de verschillende strategieën die ze volgen.

Het zijn er behoorlijk wat, teveel om hier op te noemen, maar wie de toonaangevende CSFB/Tremont Hedge-index bekijkt op welke strategieën recentelijk leidden tot verlies, ziet dat alle strategieën tot verliezen leidden - behalve de relatief veilige 'managed futures'.

Managed futures-fondsen nemen posities in bijvoorbeeld staatsobligaties, grondstoffen-indexen en opties op futures. Dat maakt ze minder kwetsbaar voor schommelingen op de effectenbeurzen.

Een voorbeeld van hoe het mis kan gaan voor hedgefondsen die meer risico nemen, was de 'Moeder aller Short Squeezes' rond Volkswagen.

Volkswagen wachtte eind september op een overnamebod van Porsche. Hedgefondsen gingen short op de aandelen Volkswagen. Ze rekenden op een tegenvallende biedprijs en gokten erop dat het aandeel Volkswagen zou zakken.

Mede vanwege de toen al ingezette financiële crisis zagen de fondsen Volkswagen als een veilige haven.

Maar toen het bod van Porsche dan eindelijk kwam, was dat beter dan verwacht. In plaats van te dalen, stegen de aandelen Volkswagen in waarde op de DAX in Frankfurt.

De hedgefondsen moesten als een gek hun posities dekken door Volkswagen-aandelen in te kopen waardoor het aandeel Volkswagen op één dag 190 procent steeg.

En afgelopen maandag was het wéér raak: hedgefondsen gingen weer massaal short op aandelen Volkswagen. En weer gingen net zo massaal het schip in. Porsche bleek meer dan 70 procent van de aandelen Volkswagen in handen bleek te hebben. De aandelen bleken plots schaars.

Weer moesten posities afgedekt worden en het aandeel Volkswagen schoot bijna 200 procent omhoog op de DAX.

Een aandeel Volkswagen kostte aan het einde van de handel op maandag meer dan 600 euro. Ter vergelijking: voor hetzelfde aandeel moest begin september nog iets meer dan 200 euro neergeteld worden.

Door al deze enorme bewegingen steeg de marktkapitalisatie van Volkswagen - de waarde van het bedrijf uitgedrukt in de waarde van de aandelen maal de hoeveelheid aandelen - naar meer dan 171 miljard euro.

Het is een voorbeeld van de huidige paniek in hedgefondsenland. Zodra er een aandeel is waar een paar fondsmanagers op duiken, ruiken anderen dat en rennen ze er massaal achteraan, met absurde taferelen als Volkswagen als gevolg.

En het toekomstbeeld is niet rooskleurig voor de hedgefondsen. De kredietmarkt zit nog steeds vast en beleggers prijzen massaal een stevige recessie in. De financiële markten lijken eerst een bodem te willen vinden, alvorens weer voorzichtig de weg omhoog op te zoeken.

Maar waar is die bodem? En hoeveel hedgefondsen moeten er eerst omvallen?