De jongste ingreep van de staat bij bankverzekeraar ING ziet eruit als een typisch compromis uit de Hollandse polder. Wouter Bos nationaliseert ING niet. Evenmin wordt grootste financiële instelling van Nederland in stukken gehakt, waarbij de slechte onderdelen in een 'bad bank' worden gezet.

Maar als 'systeembank' die vanwege zijn vitale belang voor de Nederlandse economie per definitie niet mag omvallen, wordt ING uiteraard wel geholpen. Een staatsgarantie voor ING's problematische Amerikaanse hypotheekbeleggingen moet rust brengen. Vraag is of dit gaat werken.

Amerikaans gifkrediet
Net als veel andere financiële instellingen heeft ING zich te gretig overgegeven aan beleggingen in Amerikaanse hypotheken, die achteraf gezien niet zo solide bleken. In het geval van ING had dit te maken met de snelle groei die spaardochter ING Direct de afgelopen jaren boekte in de Verenigde Staten. Want de opgehaalde spaargelden werden voor een fors deel belegd in hypotheken van Amerikanen die profiteerden van soepele leenvoorwaarden.

ING's heeft vooral belegd in zogenoemde Alt A-hypotheken. Die zijn minder rot dan de beruchte subprime-hypotheken, maar ook voor Amerikanen met een Alt A-hypotheek geldt een verminderde inkomenstoets. Vooral de omvang van ING's belegging van ruim 27 miljard euro zorgde de afgelopen maanden voor onrust.

Lang hield ING vol dat zij alleen de 'hoogste kwaliteit' Alt-A in bezit had, waardoor de kans op afboekingen in verband met wanbetalingen relatief klein was. Door de aanhoudend grote problemen op de Amerikaanse huizenmarkt begon dat argument echter steeds holler te klinken.

Staat staat garant
Met hulp van minister Bos maakt ING nu schoon schip. Het bedrijf blijft eigenaar van de Alt-A beleggingen, maar draagt het risico van vier vijfde van de portefeuille over aan de Nederlandse staat. Die vangt eventuele verliezen op.

De hoop is dat dit beleggers en klanten gerust stelt, want als grote Nederlandse en internationale spaarbank, moet ING hoe dan ook vermijden dat klanten massaal weglopen.

Beleggers beloonden het aandeel ING maandagmiddag met een koerssprong van ruim 20 procent. Toch is allerminst zeker dat hiermee het vertrouwen duurzaam is hersteld.

ING rapporteerde maandag een eigen vermogen van 28,6 miljard euro. Per aandeel komt dat neer op 13,90 euro. De koers van circa 6,50 euro staat altijd nog ruim de helft lager.

Broze deal
Minister Bos zet van zijn kant hoog in. De Nederlandse staat krijgt een brok risicovolle Amerikaanse hypotheken van ruim 20 miljard euro in de maag gesplitst. Dat daar nog eens een paar miljard verlies op wordt geleden, is niet ondenkbaar, gelet op de staat van de Amerikaanse economie.

Als tegenprestatie heeft Bos de toezegging van ING dat het bedrijf zo'n 25 miljard euro extra beschikbaar stelt voor de kredietverlening in Nederland. Maar, zo benadrukte ING maandag, bedrijven en burgers worden wel tegen 'marktconforme' voorwaarden bediend. Ofwel: ING gaat zich niet genereuzer opstellen dan andere banken.

Al met al is sprake van een broze, politieke deal. De belastingbetaler dekt het gifkrediet van ING, de bank belooft de kredietkraan open te houden.

Maar heeft Bos voor de belastingbetaler genoeg invloed bedongen? De staatscommissarissen bij ING zullen zich in ieder geval maximaal moeten inspannen om te zorgen dat de financiële reus zijn deel van de overeenkomst naleeft. Dat was eenvoudiger geweest bij de radicale optie: ING tijdelijk volledig nationaliseren. Afgelopen week had dat op basis van de beurswaarde zo'n 14 miljard euro gekost.

Verzekeringsagent Bos
Wat Bos mogelijk heeft weerhouden ING helemaal in te lijven, is dat de Nederlandse overheid te maken heeft met een relatief grote financiële sector - alleen ING al heeft wereldwijd totale bezittingen van meer dan 1.300 miljard euro. Met staatssteun moet dus inventief worden omgesprongen.

Bos kiest in dit spel bij voorkeur de rol van verzekeringsagent. Ook bij deze steunoperatie: officieel blijft de Amerikaanse gifportefeuille eigendom van ING. Maar als het echt misgaat, springt de staat bij. Nu maar hopen dat de minister, zoals dat een goede verzekeringsagent betaamt, het risico dat je als verzekeraar moet uitbetalen goed heeft ingeschat. Anders wordt het prijskaartje alsnog erg hoog.