Voor de organisatoren van de Olympische Spelen in Londen van 2012, had de kredietcrisis niet op een slechter moment kunnen komen.
Particuliere investeerders zouden volgens planning een flink deel van de investeringen moeten ophoesten. Maar het geld is op in de City.
De overheid moet bijspringen. De Britse regering besloot woensdag 13 mei om 324 miljoen pond (360 miljoen euro) in de bouw van het olympische atletendorp te steken. Het was alweer de derde reddingsoperatie van 2009.
Financieel fiasco
Zie je wel, zullen de critici zeggen. Organiseren van Olympische Spelen draait vrijwel altijd uit op een financieel fiasco. Vooraf tonen de voorstander prachtige begrotingen met onder de streep een leuke winst. Maar zodra men met de bouw van stadions en atletendorpen begint, komen de tegenvallers.
En als de sporters weg zijn, blijft de organiserende stad achter met een enorme schuld en hoge belastingen. Dat alles in ruil voor een nutteloos zwemstadion met 15.000 zitplaatsen en een enorm velodroom voor de paar lokale fietsenthousiasten.
Economen sceptisch
Economen zijn dan ook zeer sceptisch over de netto baten van de Spelen. Het enige positieve economische effect dat zij zien, is de verbetering van de infrastructuur. Maar voor het aanleggen van wegen en spoorlijnen hoeft een stad natuurlijk niet eerst de Olympische Spelen binnen te halen.
Desondanks zijn er altijd meer dan genoeg steden en landen bereid om zich in het olympische avontuur te storten. Amsterdam wil voor 2016 een poging wagen. Minister van Economische Zaken Maria van der Hoeven, ziet alleen maar voordelen.
"Goud voor de economie", zei de minster woensdag 13 mei. "De olympische ambitie zorgt dat we ons blijven ontwikkelen en dat we onze concurrentiepositie verstevigen."
Groot positief effect
Politieke prietpraat? Dat is maar de vraag. Zonder dat ze het weet, sluit Van der Hoevens optimistische kijk perfect aan op nieuw Amerikaans onderzoek.
De gerenommeerde handelseconoom Andrew Rose van Berkeley en Mark Spiegel van de Fed of San Fransisco, vergeleken de exportprestaties van landen die de Spelen sinds 1948 hebben georganiseerd met die van landen zonder Olympisch verleden. De resultaten verschenen donderdag 14 mei op de website van het National Bureau of Economic Research, en verbaasden de onderzoekers zelf ook.
"Verassend genoeg vinden we sterke bewijzen van een groot positief effect van de Olympische Spelen op export", schrijven ze. In de jaren na het organiseren van de Spelen neemt de export met maar liefst 30 procent toe. Het olympisch marketingeffect blijkt veel groter dan de cynici veronderstelden.
30 Procent hogere export
Met dit onderzoek in de hand moet Van der Hoeven de rest van het kabinet mee kunnen krijgen. Een 30 procent hogere export, wie kan daar nu tegen zijn? De plannenmakers kunnen aan het werk. Nederland moet alles op alles zetten om de Spelen in 2016 naar Amsterdam te krijgen.
Of nog beter: we moeten zorgen dat we de Spelen net niet naar Amsterdam krijgen. Want uit hetzelfde onderzoek blijkt dat niet alleen de organiserende natie een exportboost krijgt, maar ook de landen die de race om de Olympische Spelen verliezen.
Je kandidaatstellen is al genoeg om de exportbonus binnen te halen. Meedoen is belangrijker dan winnen. Verliezen is de optimale strategie: de export stijgt, maar de stadions en atletendorpen hoeven niet gebouwd.
Signaalfunctie
Waarom gaat de export van verliezende kandidaten omhoog? De onderzoekers hebben daar wel een idee over. Kandidaatstellen heeft een belangrijke signaalfunctie voor (potentiële) handelspartners.
Een land dat bereid is zichzelf diep in de schulden te steken om de Spelen te organiseren, geeft een signaal aan de buitenwereld dat het tot in lengte van dagen onderdeel van de mondiale economie wil zijn.
Juist met de investering in de dure Olympische Spelen kun je potentiële handelspartners er van overtuigen dat de grenzen voortaan open blijven voor in- en uitvoer. Met zo’n land doen andere naties graag zaken. Ook als de Spelen uiteindelijk naar een ander land gaan, is het signaal verstuurd. De exportbonus is al binnen.
En ook dat had Van der Hoeven al door. Woensdag 13 mei zei ze: "Alleen al door uit te spreken dat we de ambitie hebben om de Olympische Spelen binnen te halen, plaatsen we ons land in de schijnwerpers". We doen mee om te verliezen.