De wereld heeft een nieuwe dollar nodig. Dat vindt grafisch ontwerper Richard Smit. "We need to rebuild our country, revive our economy, redesign the dollar bill."

Op een speciale website kun je de nieuwe ontwerpen zien en je eigen dollarbiljet plaatsen. Smit zelf maakte alvast een buitengewoon fraai setje biljetten. "In God We Trust, In Change We Believe", schrijft de bedenker.

De symboliek van het project is fraai. Maar helpen zal het natuurlijk niets. De waarde van een mooie dollar zal net zo snel achteruit hollen als die van het huidige saaie biljet. De afgelopen weken ging de koers ten opzichte van de euro al fors omlaag.

Maandag 25 mei kreeg je voor een euro al 1,40 dollar. De 1,60 van vorig jaar komt weer in zicht.

Neergang onvermijdelijk
Verdere neergang van de dollar lijkt onvermijdelijk, want de Amerikaanse overheid doet zo ongeveer alles wat volgens de economieboeken de waarde van de munt verzwakt.

De Federal Reserve heeft de korte rente vrijwel op nul gezet en probeert met het aankopen van obligaties ook de lange rente omlaag te krijgen. Sparen in dollars levert buitenlanders dus bijzonder weinig op. De standaard theorie voorspelt dat lage rente leidt tot een lagere wisselkoers.

Bovendien draait de geldpers van de Amerikaanse centrale bank op volle toeren. Meer dollars bij een krimpende economie zal uiteindelijk tot waardevermindering leiden. Dat betekent inflatie voor de Amerikanen en een daling van de dollarkoers voor het buitenland.

Grote tekorten
Ook president Obama zorgt voor druk op de dollar. Het tekort op zijn begroting loopt dit jaar op tot twee biljoen (duizend miljard) dollar. Dat is gelijk aan 14 procent van het binnenlands product.

Grote tekorten en een stijgende staatsschuld gaan in de regel gepaard met een dalende munt. Al is het maar omdat de overheid in de verleiding komt de inflatie te laten oplopen, om zo de reële waarde van de schuld te verminderen.

Vorige week adviseerde Harvard-professor Kenneth Rogoff – voormalig hoofdeconoom van het IMF – aan de Amerikaanse regering om de komende jaren te mikken op een inflatie van maar liefst 6 procent. Snelle geldontwaarding maakt de Amerikaanse schuldenlast dragelijker, stelde Rogoff.

Hij kreeg bijval van Harvard-collega Greg Mankiw. Volgens deze vroegere adviseur van het Witte Huis zorgt hogere inflatie bovendien voor een lage reële rente, waardoor de Amerikaanse economie sneller kan herstellen.

Crisisbelasting op dollars
Ze zeggen het niet zo, maar de hoge inflatie die beide economen promoten, werkt als een crisisbelasting op spaargeld in dollars. Iedereen met dollars op de bank betaalt voor de sanering van de dollarschulden van de Amerikaanse overheid, bedrijven en burgers.

De grootse dollarspaarder ter wereld is China. Daar begint men zich dan ook behoorlijk ongemakkelijk te voelen over het roekeloze Amerikaanse beleid. Maar de Chinezen kunnen voorlopig weinig doen. Als ze dollars verkopen, leidt dat direct tot een harde val van de munt, en lijden ze een enorm verlies op hun dollartegoeden.

Veel meer dan verbaal verzet pleegt China dan ook niet. Er wordt gefantaseerd over een nieuwe wereldvaluta en er is overleg met Brazilië om de onderlinge handel voortaan in eigen munt in plaats van de dollar af te handelen. Maar echte stappen zijn nog niet gezet.

Integendeel, in maart kocht China voor ruim 23 miljard dollar aan Amerikaans schatkistpapier. "China zit in een dollarval", concludeerde de Financial Times maandag 25 mei. Als het land de financiering van de Amerikaanse tekorten stopt, heeft het vooral zichzelf te pakken.

Dronken matroos
Deze Chinese spagaat maakt duidelijk dat voor de dollar nog altijd andere regels gelden van voor andere munten. Ook nu de Amerikaanse overheid alles op alles lijkt te zetten om de waarde van de dollar te ondermijnen, zou de munt wel weer eens voor een verassing kunnen zorgen.

Er zijn in het verleden al vaak momenten geweest waarop alles wees op een snelle waardedaling van de dollar. Maar vaak ging de markt dan juist de andere kant op.

Het was de econoom Kenneth Rogoff (precies, die van de 6 procent inflatie) die al in 1983 aantoonde dat de dollar in principe niet te voorspellen valt. De koers gedraagt zich als een stomdronken matroos op de kade. Hij waggelt heen en weer, zonder duidelijke richting of doel. Voorspellen waar hij heen gaat is onmogelijk.

Dinsdag 26 mei veerde de dollar al weer wat op. Een euro kost nu 1,38 dollar. Het begin van een nieuwe dollarrally? Er zijn op de valutamarkt wel vreemdere dingen gebeurd.