In de Winkeltijdenwet staat dat winkels in principe niet open mogen zijn op zondag, maar dat de gemeenteraad twaalf zondagen kan aanwijzen waarop dat wel kan. Hiermee zijn we er echter niet.

Avondwinkels
Voor avondwinkels gelden namelijk andere regels. Op voorwaarde dat zij op zon- en feestdagen gesloten zijn tussen 0.00 en 16.00 uur, kunnen ze toestemming krijgen na 16.00 uur hun deuren te openen. In die zaken moeten wel hoofdzakelijk eet- en drinkwaren worden verkocht. Geen punt, dachten twee supermarkten in Uden en vroegen het college van burgemeester en wethouders om toestemming op zondagen tussen 16.00 en 20.00 uur open te gaan. Het college vond dit prima.

Hiermee was de kous echter niet af. Een collega-supermarkt, die beweerde dat andere 'kruideniers' omzetverlies leiden als gevolg van de zondagsopening van de twee 'avondwinkels trok aan de bel. Volgens deze ondernemer maakten de twee ten onrechte gebruik van de regeling voor avondwinkels, het ging immers gewoon om supermarkten. De voorzieningenrechter van het college van beroep voor het bedrijfsleven wees de klacht echter af. Volgens de rechter wordt hier gedaan wat wettelijk kan.

Kijk je naar wat er dan precies wettelijk kan, dan is het wel vreemd te lezen dat een gemeente maar maximaal aan twee avondwinkels toestemming mag geven op zondag open te gaan. Waarom is het aantal winkels dat op zondagavond open mag nou weer gemaximeerd tot twee? Per gemeente kunnen dus maar twee slimme supermarkten zich op de regels voor avondwinkels beroepen, de rest niet.

Toeristisch gebied
Winkels die op zondag open willen kunnen echter ook de mazzel hebben dat ze in een gebied liggen dat door de gemeente als toeristisch is aangemeld. In dat geval mogen ze elke zondag open.

In Amsterdam leidde dit tot een akkefietje in stadsdeel Noord. Dit stadsdeel was niet als toeristisch aangemerkt en stadsdeel Centrum wel. Wat tot gevolg had dat supermarkten in Noord niet open zouden mogen op zondag en die een stukje verderop in stadsdeel Centrum wel.

Een slimme C1000-eigenaar ontdekte echter dat winkels in niet-toeristische gebieden in Amsterdam, op grond van de plaatselijke verordening ter gelegenheid van “bijzondere gelegenheden van tijdelijke aard” om toestemming konden vragen toch op zondagen open te zijn.

Johannes Husdag
De supermarkt vroeg en kreeg toestemming om open te zijn op de dag van het prijzencircus van de V&D, ter gelegenheid van een specialiteiten kaasmarkt, op de nationale dag van Maleisië, de Verwoesting van de Tempel en de Tsjechische Johannes Husdag.

Ook hier werd bezwaar gemaakt door andere winkeliers en dit leidde tot een boel gebakkelei. Het gedoe over waarom sommige winkels open mogen op zondag en andere niet, leidde er onlangs zelfs toe dat wethouder Lodewijk Asscher van Amsterdam zei van plan te zijn de hele stad als toeristisch gebied aan te wijzen. Zodat alle winkels die dat willen op zondag open kunnen zijn.

Prima, maar eigenlijk raar dat hij zich hiervoor moet en kan beroepen op de toerismebepaling in de wet. Want waar slaat het eigenlijk op dat winkels niet voor inwoners van de eigen gemeente die graag boodschappen willen doen op zondag open mogen, maar wel voor toeristen?

Ook raar is het dat een wethouder van de hoofdstad zoiets zegt, terwijl het kabinet nog altijd een andere koers vaart. In het coalitieakkoord staat immers dat het "oneigenlijke gebruik van de toerismebepaling in de Winkeltijdenwet ter verruiming van het aantal koopzondagen zal worden tegengegaan". En tja, is heel Amsterdam wel zo toeristisch?

Argument zondagsrust
Een belangrijk argument van het kabinet om 'misbruik' van de toerismenbepaling tegen te willen gaan is het eerbiedigen van de zondagsrust. Eerder al liet de Raad van State, het belangrijkste adviesorgaan van de regering, echter weinig heel van het wetsvoorstel dat dit moet regelen. Uit onderzoek blijkt volgens de raad namelijk dat maar 7 procent van de mensen de stelling: "Ik vind het vervelend dat de winkels op zondag open zijn omdat het in strijd is met mijn geloof", onderschrijft.

De vraag is dus waar het kabinet nou eigenlijk mee bezig is en of het geen achterhoedegevecht aan het voeren is. Steeds zijn er nieuwe verhalen over manieren waarop lokaal geprobeerd wordt toch op zondag open te kunnen.

Natuurlijk zijn er ook winkels die niet op die dag open willen. En dat is prima, dan blijven zij dicht. Waarom mogen ondernemers dit niet zelf beslissen? Uiteraard zullen er dan winkeliers zijn die uit geloofsovertuiging op zondag dicht blijven, maar anderen houden misschien uit geloofsovertuiging op vrijdag of zaterdag de deuren gesloten.

Rol kleine winkelier
Dat de kleine winkelier als gevolg hiervan gedwongen wordt 7 dagen in de week, 24 uur per dag open te zijn, hoeft niet zo te zijn. Iedere ondernemer kan zelf uitrekenen op welke dagen en tijden het voor hem het meest rendabel is om open te zijn. Misschien is het dus wel beter als hij beide weekenddagen open is, maar dan bijvoorbeeld maandag en dinsdag dicht is.

Onlangs liet minister Van der Hoeven van Economische Zaken weten het aantal koopzondagen niet al in 2010, maar pas in 2011 te willen aanpakken. Het zou praktisch niet haalbaar zijn het wetsvoorstel voor 1 januari nog door de Tweede en Eerste Kamer te loodsen. Bovendien is het volgens de minister in tijden van crisis niet verstandig mogelijkheden om geld uit te geven te gaan inperken.

Wetsvoorstel in prullenbak
Het zou goed zijn als de bewindsvrouwe de extra tijd die ze zichzelf geeft aangrijpt om haar wetsvoorstel in de prullenbak te gooien en in plaats daarvan met een nieuw voorstel komt dat winkeliers de mogelijkheid geeft open te gaan wanneer zij willen. We leven niet meer in een tijd waarin moeder de vrouw door de weeks voor zessen alle boodschappen doet. Veel mensen vinden het prettig na hun werk en ook op zondag nog iets te kunnen kopen. Laat ondernemers hier toch op inspelen.