Jacob Jurg
Juridisch nakaarten
Waar het vorige week nog ging over de goede intenties, de formuleringen en de bedoelingen van de spelers in de recente EU top, daar gaat het sinds afgelopen weekend voornamelijk over technische zaken.
Om te beginnen is er het artikel op de der Spiegel website: “Questioning the Legality of a Separate Euro Treaty - With the United Kingdom opposed to Chancellor Merkel's plan for amending EU treaties to increase fiscal integration, Germany and France are seeking a separate agreement among the 17 euro-zone members. Many say that might be illegal, though. […]
The euro-zone 17 in combination with six other countries quickly began moving forward on their own. But is such a move legal? European Union lawyers have their doubts that the kind of euro-zone fiscal union within the EU would be allowed. Changes to the EU treaty, after all, must be unanimous. Furthermore, EU officials in Brussels say, because monetary union is regulated extensively in the Lisbon Treaty, reform can only be implemented within the existing legal framework.
The legal services experts of the European Commission, the European Central Bank and the European Council, which represents the member states in Brussels, are all in agreement. A treaty concluded only by the 17 euro-zone governments would be illegal, they say."
Als dit waar is, dan heeft Rutte gelijk en is er geen extra soevereiniteit overgedragen. Maar dan is er ook niet iets anders om trots op te zijn. Overigens beginnen de taalspelletjes van politici me beheurlijk de keel uit te hangen, maar dit terzijde.
Wie betaalt
We gaan verder. Waar minister van Financiën De Jager zegt dat de beurt is aan het IMF, denken sommigen hier anders over:
“ECB's Stark Opposes Major IMF Engagement In Europe-Report - European Central Bank Executive Board member Juergen Stark rejects the idea of major engagement of the International Monetary Fund in Europe, saying "that would be an act of desperation," according to an interview to be published Monday in the Sueddeutsche Zeitung. The ECB chief economist, who will leave the bank at the end of December, says the European Union needs a new institution which has the right to intervene in national budgetary policy.
En in de V.S. vindt men de IMF route prima, als ze maar niet hoeven te storten: “U.S. Won’t Provide Bilateral Loans to IMF , U.S. Official Says The U.S. will not provide bilateral loans to the International Monetary Fund to aid Europe while the Obama administration supports other nations doing so. […]European leaders meeting in Brussels agreed to lend the IMF as much as 200 billion euros ($268 billion), opening the way for aid from nations such as Brazil and South Korea. While the U.S. supports the effort, it won’t participate, an administration official said.
En ook de Bundesbank is er niet gelukkig mee:
Bundesbank rejects Europe's IMF funding ruse - Germany's Bundesbank has raised serious objections to EU summit plans to shore up Italy and Spain by channelling up to €200bn from central bank reserves through the International Monetary Fund (IMF). Andreas Dombret, a Bundesbank board member, said Germany's central bank cannot take part in any form of covert funding for EMU states in trouble through the bank-door of the IMF, saying further money can be used only to support the normal operations of the Fund.
"The money cannot migrate into some sort of special pot that is used exclusively for Europe. That would be a clear breach of the prohibition of monetary financing of states. The German Bundesbank has explicitly ruled this out," he told the Handelsblatt newspaper.
Geen euro-obligaties
Verder lijkt de Bundesbank ook niet veel te voelen voor Eurobonds: Weidmann: Euro-Zone Bonds Would Sap Incentive For Reform
Germany's Bundesbank has raised serious objections to EU summit plans to shore up Italy and Spain by channelling up to €200bn from central bank reserves through the International Monetary Fund (IMF). Europe's leaders agreed in Brussels to mobilise the reserves of the 17 national banks of the eurozone system to finance the IMF, hoping that this will then lever fresh money from China, Japan, and other global powers. Andreas Dombret, a Bundesbank board member, said Germany's central bank cannot take part in any form of covert funding for EMU states in trouble through the bank-door of the IMF, saying further money can be used only to support the normal operations of the Fund.
Hiermee zijn we weer terug waar we begonnen: de politici vinden dat ze genoeg gedaan hebben, het vervolg is aan anderen – en de centrale bankiers (die overigens wel hebben ingegrepen door de geldmarkten lucht te geven) wachten op echte acties van de politici.
Dat brengt me weer tot de kern van de zaak. In de discussie over de huidige schuldencrisis worden de problemen en (dus?) de oplossingen ‘gefiscaliseerd’, zoals het heet. Het zijn de periferie-landen in Europa die zich niet aan de begrotingsregels hielden en daardoor zijn ze in de problemen gekomen.
En als ze hun leven gaan beteren dan komt alles goed. Het viel me nog mee dat De Jager bij Buitenhof de groeiproblemen van de getroffen landen besprak . Maar een echte oplossing had hij niet. En ook geen woord over het feit dat sommige van de getroffen landen (Ierland, Spanje) voor de crisis er fiscaal beter voorstonden dan Duitsland.
Oorzaken crisis
Met name Ierland werd hier destijds ook om geroemd. Want de oorzaak van de Euro-crisis heeft natuurlijk maar in zeer beperkte mate (uitzondering: Griekenland) te maken met ‘goed gedrag’ van de periferielanden. Er werd een gezamelijke euro ingevoerd, de markt zag een impliciete garantie van elkaars schulden waardoor de rentes in de periferielanden door buitenlandse investeerders scherp omlaag werd gebracht. De inflatie en loonkosten in die landen stegen snel, maar omdat die groei de Duitsers wel goed uitkwam werd die niet geremd.
Toen kwam er op verschillende plekken een huizenbubble – in Ierland en Spanje wederom gevoed door buitenlandse investeerders – en het onvermijdelijke uiteenspatten hiervan. De daaropvolgende bankencrisis verergerde de recessies. En deze combinatie zorgde voor de problemen (waaronder automatisch verslechterende ratios) waar we nu inzitten.
Dit heeft weinig met slecht gedrag van de overheden te maken. De oplossingen die nu voorgesteld worden zijn een variatie op 1) iedereen moet zich uit de problemen exporteren. Dat kan dus niet. En 2) door loondeflatie komt de periferie er wel uit. Dat is een langjarig, pijnlijk en inefficient proces.
Verlies accepteren
De Europese kernlanden moeten meer verliezen accepteren, anders blijft het doormodderen en blijven we op de incidentele bearmarket rallies (korte opleving bij structurele daling beurzen, red.) na in een Risk-Off markt bewegen. Aan de koopzijde, zoek ik vooral naar mooie (bedrijfs)obligaties.
Jacob Jurg is verbonden aan AFS en verantwoordelijk voor nieuws en research.
