Jacob Jurg
Downgrades
De reacties op de downgrades door S&P zijn teleurstellend en verbazingwekkend. Teleurstellend is de reactie vanuit Duitse hoek:
“Merkel says eurozone must act fast - German chancellor Angela Merkel has called on eurozone governments speedily to implement tough new fiscal rules after Standard & Poor’s downgraded the credit ratings of France and Austria and seven other second-tier sovereigns. Ms Merkel on Saturday called on governments to implement rules outlined in December, and to activate “as quickly as possible” the €500bn European Stability Mechanism, currently scheduled to succeed the old eurozone rescue fund EFSF midyear.” “Tough new fiscal rules” dus. In andere woorden: meer ‘austerity’.
En dat is nou net het probleem – zoals hier al tot vervelens toe gezegd is: gebrek aan austerity was niet de oorzaak van de problemen, en meer austerity lost de problemen niet op.
Hier heb ik proberen kort de oorzaak van de huidige problemen uit te leggen (“[De] oorzaak van de Euro-crisis heeft natuurlijk maar in zeer beperkte mate (uitzondering: Griekenland) te maken met ‘goed gedrag’ van de periferielanden. Er werd een gezamelijke euro ingevoerd, de markt zag een impliciete garantie van elkaars schulden, waardoor de rentes in de periferielanden door buitenlandse investeerders scherp omlaag werd gebracht. De inflatie en loonkosten in die landen stegen snel, maar omdat die groei de Duitsers wel goed uitkwam, werd die niet geremd. Toen kwam er op verschillende plekken een huizenbubble – in Ierland en Spanje wederom gevoed door buitenlandse investeerders – en het onvermijdelijke uiteenspatten hiervan. De daaropvolgende bankencrisis verergerde de recessies. En deze combinatie zorgde voor de problemen (waaronder automatisch verslechterende ratios) waar we nu inzitten. Dit heeft weinig met slecht gedrag van de overheden te maken. “ )
Hier verwijs ik naar harde data die bovenstaande verhaal onderbouwt en de austerity mythe weerlegt.
En die data zijn voor iedereen te zien – ook voor Standard & Poor’s. En die beginnen nu ook het licht te zien:
“[Only] a partial recognition of the source of the crisis: that the current financial turmoil stems primarily from fiscal profligacy at the periphery of the eurozone.” En “[A] reform process based on a pillar of fiscal austerity alone risks becoming self-defeating” zijn de gevaren. En de reactie van Merkel? Meer Fiscal Austerity!
Jammer dat Nederland en Duitsland AAA behouden
Het is daarom ook jammer dat S&P niet meteen Duitsland en Nederland heeft meegenomen in de downgrade – nu kunnen de AAA landen zichzelf nog voor de gek houden dat die rating hun verdienste, en de downgrades van die anderen aan zichelf te wijten zijn.
Ook premier Rutte hamerde in Buitenhof op het marktvertrouwen dat zo belangrijk was en dat Ierland zo goed hersteld was – en dat is niet helemaal juist natuurlijk: dat marktvertrouwen is alleen maar slechter geworden (dat lijkt me duidelijk) en het herstel in Ierland is zeer broos en eigenlijk niet meer een normale, te verwachten rebound na een gigantische klap geweest. De vooruitzichten zijn nu aan het verslechteren:
Verder had Rutte het over ‘laaghangend fruit’ plukken door hervormingen – wat een gotspe na alle bezuinigingen; in de noordelijke landen de teugels laten vieren zou ‘desastreus’ zijn – die zuidelijke landen kunnen van ons dus weinig hulp verwachten. Niet vreemd dus dat hij zichzelf in de eerste plaats als Hagenaar en pas op de derde plaats als Europeaan ziet. Maar het trieste is dat hij niet inziet dat hij de jeugd in grote gedeelten van Europa – die hij niet de rekening wil laten betalen – juist door deze starheid bestraft.
Bovenstaande was teleurstellend, maar te verwachten. Verbazingwekkend vind ik deze mening die je af en toe voorbij ziet komen: “French Stocks May Bounce Like U.S. on AAA Cut: Chart of the Day -- Investors in French stocks may hope they get the same boost from last week’s downgrade of the nation’s debt that American equities received after Standard & Poor’s stripped the U.S. of its top AAA rating. The CHART OF THE DAY shows how the S&P 500 Index climbed 7.5 percent since the U.S. downgrade on Aug. 5 through the end of last week, while France’s CAC 40 Index fell 2.5 percent over the same period. S&P cut France by one level to AA+ from AAA on Jan. 13, warning that efforts to fight the euro-region debt crisis are falling short.” (Bloomberg)
Frankrijk en de VS
Ik vind de twee downgrades van de VS en Frankrijk alleen vergelijkbaar in die zin dat het waarschuwingen aan de politiek zijn. Verder nergens: S&P was fout in de analyse over de schuldproblematiek in de VS.
Hier is het probleem voor een gedeelte van Europa wel degelijk manifest, door de euro-structuur (al vind ik dat niet gelden voor Frankrijk). Verder was en is de Amerikaanse dollar een vluchthaven, zowel in schuld als munt, terwijl dat voor Frankrijk niet geldt: je kan switchen uit Frankrijk, in Duitsland. Risk-off lijkt me dus meer voor de hand liggen dan risk-on.
Jacob Jurg is verbonden aan AFS en verantwoordelijk voor nieuws en research. De informatie in deze column bevat geen individueel beleggingsadvies of aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.
