Dit schrijft Het Financieele Dagblad.
Honderden brandbrieven met goedbedoelde adviezen van allerlei belangenorganisaties vallen deze weken bij de informateur en straks de formateur op de mat. Vier jaar geleden bleef de teller steken op liefst 450.
Niet veel zin
De vraag is hoeveel zin al dit schrijfwerk heeft. Niet zo heel veel, verzekeren lobbyisten en andere kenners. Lobbyisten die hun belangen nu nog op de kaart willen zetten, zijn te laat.
"Een effectieve lobby voer je jaarrond uit", zegt Frans van Drimmelen, voorzitter van de Beroepsvereniging voor Public Affairs, zoals de vereniging van lobbyisten heet. "Dat betekent dat je meedenkt over de verkiezingsprogramma's, actief bent tijdens de verkiezingscampagnes en overdrachtsdossiers in de gaten houdt. Het lobbyen vindt dus niet alleen tijdens de kabinetsformatie plaats."
Volgens Van Drimmelen wordt er tijdens de kabinetsformatie hoofdzakelijk onderhandeld over de grotere onderwerpen, zoals de hervorming van de woningmarkt. Wie daar met zijn belangenorganisatie inspraak in wil hebben, moet al jaren meelopen of met een zeer creatieve oplossing komen die de discussie uit een impasse haalt.
Een goede lobby
"De kracht van een goede lobby zit hem in continuïteit", zegt ook Wout Dekker van Zorgverzekeraars Nederland. Hij zet tijdens de formatie geen extra mensen in om de belangen van de zorgverzekeraars beter te behartigen. Ook voor Vereniging Eigen Huis is de kabinetsformatie geen piekmoment. "In mei hebben we onze voorstellen al openbaar gemaakt", zegt woordvoerder Hans André de la Porte.
"Iedereen die belang heeft bij het regeerakkoord probeert nu nog een duit in het zakje te doen, maar het voorbereidende werk moet nu wel gedaan zijn", vat lobbyist Ben Pauw samen. Toch biedt de formatie volgens hem ook kansen. Belangrijke maatschappelijke organisaties krijgen nu in Den Haag meer ruimte om hun belangen te behartigen. "Grote clubs als werkgevers en werknemers worden uitgenodigd voor gesprekken. Kleinere organisaties moeten zelf hun boodschap zien over te brengen."
Kleinere organisaties zijn volgens Pauw niet gebaat bij een globaal regeerakkoord. "Dat verkleint hun kansen nog eens."
"Wanneer de formateur behoefte heeft aan informatie, vraagt hij naar de ingezonden adviezen", zegt directeur-generaal Rijksvoorlichtingsdienst Henk Brons. "Dat betekent dat hij alleen de meest relevante stukken onder ogen krijgt."
Omvang en naamsbekendheid
Tweede Kamerlid Eelke van der Veen (PvdA) merkt dat de behartiging van belangen een fuikvorm aanneemt. "Lobbyisten zijn zelf selectiever in wie zij adresseren. De formateur en onderhandelende partijen moeten op een bepaald moment ook gaan selecteren." De omvang en de naamsbekendheid van de organisatie spelen dan een grote rol.
Ook Mieke Pennock van lobbybureau Winkelman en Van Hessen zegt dat "het ideale proces van belangenbehartiging doorlopend is". Dat weerhoudt Winkelman en Van Hessen er niet van de website geachteformateur.nl te lanceren. Het initiatief is bedoeld om organisaties een podium te bieden voor hun ingezonden brieven en nota's. Pennock: 'Het is ook leuk om je adviezen te delen met een groter publiek.'
"Wanneer de formateur adviezen wil bekijken, krijgt hij alleen de meest relevante stukken"
