Tot 1 augustus is Michel Tilmant (56) nog adviseur bij ING, daarna is het afgelopen en gaat hij met pensioen. "Samen met de Raad van Commissarissen heeft Michel Tilmant besloten dat nu iemand anders met nieuwe energie het stokje mag overnemen", zegt de woordvoerder diplomatiek.

Tilmant laat zijn bank in onzekerheid achter: zal de nieuwste garantieregeling van Wouter Bos het vertrouwen kunnen herstellen? Is twee keer scheepsrecht? Het troetelkindje ING Direct, de internetspaarbank die in de Verenigde Staten klanten lokt met hoge rentetarieven, heeft die spaartegoeden deels belegd in Amerikaanse hypotheken. Die pijn verschuift nu grotendeels naar de Nederlandse staat, die het risico van de Amerikaanse hypotheekbeleggingen overneemt.

Grootste bank van Nederland
ING is met een balanstotaal van 1300 miljard euro ruimschoots de grootste bank van Nederland en bezet wereldwijd de 9de plaats. Door een reeks internationale overnames kreeg de bank vanaf het eind van de jaren negentig een steeds internationaler karakter. In de bestuurstop werd dit in 2004 zichtbaar, toen de Belgische bankier Tilmant, die in 1998 met de overname van Bank Brussel Lambert binnenkwam, als eerste niet-Nederlander de hoogste post binnen het bedrijf kreeg.

In de vier jaar dat de gewezen bankier Tilmant de scepter zwaaide, verkocht hij niet-renderende of niet-passende bedrijfsonderdelen, en snoeide hij de interne organisatie. Hij maakte de bank efficiënt en overzichtelijk. Sommige beslissingen zijn omstreden: Tilmant schafte het oerHollandse merk Postbank af om die bank samen te laten smelten met de ING. Dat leverde synergie op - en ontslagen. En hij weigerde winstprognoses te geven. Beroemd is zijn uitspraak: "Jullie zien aan het eind van het jaar wel hoe we het hebben gedaan."

Personeelszaken en topsalarissen
Hij besteedde veel aandacht aan personeelszaken. Elk kwartaal besprak de Raad van Bestuur zestig topbankiers en elk jaar 200 topmanagers. Bij zijn aantreden vloog 20 procent van die 200 de laan uit, omdat ze niet de juiste instelling hadden.

Tegelijk stegen ook de beloningen, die van de Raad van Bestuur voorop. Tilmant ergerde zich vreselijk aan de discussies die de maatregel in Nederland opriep en insinueerde in 2007 dat ING wel eens naar het buitenland zou kunnen verkassen als Bos werkelijk paal en perk ging stellen aan de hoge salarissen.

Hij staat bekend als een harde, directe zakenman, die in interviews weigert over zichzelf te praten. Tegen de Volkskrant zei hij in 2004 tot twee keer toe: "Ik vertegenwoordig een bedrijf, en daarom zit ik hier met u. Niet om wie ik ben, oké?" Toch sijpelde er zo af en toe wat persoonlijke informatie naar buiten. Tilmant is de zoon van een bierbrouwer en zou Mercedessen uit de jaren vijftig sparen. Hij heeft de naam een bourgondiër te zijn en van het goede leven te houden.

Aan Management Team vertelde Tilmant bij zijn aantreden dat hij elke twee maanden een week op vakantie gaat met zijn gezin. Zij wonen in Brussel, terwijl hij zijn dagen doorbrengt op reis of op het hoofdkantoor in Amsterdam. "Ik doe dat al twintig jaar. Het punt is dat je dat soort dingen goed moet organiseren. Je moet het niet aan het toeval overlaten."

Gebrekkig toezicht ING Direct
Tilmants grootste misser is, achteraf bezien, het gebrek aan toezicht bij ING Direct in de Verenigde Staten. De opgehaalde spaartegoeden werden voor een fors deel in Amerikaanse hypotheekproducten belegd. Dat dit grote risico's meebracht bij een inzinking van de Amerikaanse huizenmarkt, heeft ING onvoldoende onderkend. Zo kreeg Tilmant, die pleitte voor transparante en begrijpelijke producten ineens het deksel op de neus, toen bleek hoe diep ING Direct in de verfoeide hypotheekconstructies zat.

Hij trok zich de gevolgen van de kredietcrisis voor zijn bank erg aan. Het tweemaandelijkse uitje met de familie was al lang van de agenda geschrapt en hij maakte lange, lange dagen. Na een laatste doorwaakt weekend is het klaar voor Tilmant. Hij gaat rusten. President-commissaris Hommen neemt de stok over.