Dat schrijft Het Financieele Dagblad.

Zelfs als de uitkering van dividenden wordt meegenomen, staat de AEX-belegger nog altijd op een verlies van zo'n 30%. Worden de beleggingen ook nog eens gecorrigeerd voor inflatie, dan is het rendement over de afgelopen tien jaar nog slechter. Ter vergelijking: de Duitse DAX verloor over dezelfde periode exclusief dividend nog geen 20%.

"Voor aandelenbeleggers was het afgelopen decennium een dollemansrit. En als je puur naar de cijfers kijkt, is het beeld vrij dramatisch", zegt Corné van Zeijl, vermogensbeheerder bij SNS Asset Management.

All-time high
"Het is maar vanaf welk punt je meet", zegt een Amsterdamse handelaar met een diepe zucht. Hij wijst erop dat de AEX in september 2000 een all-time high van 701,56 punten op de borden zette. Sindsdien is het bergafwaarts gegaan met de index. "Het verhaal dat een lage rente, zoals we de afgelopen jaren hebben gezien, goed is voor de beurs, kan hiermee naar het rijk der fabelen worden verwezen", aldus de handelaar, die sinds het uitbreken van de kredietcrisis niet meer met zijn naam in de krant wil.

Uiteraard zijn er beleggers met een goed gevoel voor timing geweest, die met korte ritjes toch nog een aardig rendement hebben gemaakt. Daarnaast hebben beleggers in aandelen van bedrijven die zijn overgenomen het goed gedaan. Zij hebben in een flink aantal gevallen een hoge vergoeding ontvangen, zoals bij voedingsconcern Numico en ABN Amro. De bank kwakkelde jarenlang rond een koers van euro 20, maar het bankenconsortium legde in 2008 de hoofdprijs neer van euro 38.

Waarde verdampt
Daartegenover staan aandelen waarvan de waarde bijna in haar geheel is verdampt (UPC en KPNQwest) of die voor een lage koers van de beurs zijn gehaald, zoals Versatel en Getronics. Wie de afgelopen tien jaar had belegd in een mandje AEX-aandelen en stil is blijven zitten, is geknipt en geschoren

En dat terwijl het nieuwe millennium in een jubelstemming begint. De economie groeit in de jaren negentig hard en internet brengt ons de nieuwe economie. Voor de aandelenbeurzen is er maar één weg: omhoog.

Millenniumbug
Het jaar 2000 begint vanuit beleggersoogpunt ook uitstekend. De enige horde is de gevreesde 'millenniumbug'. Computers zouden op hol slaan als de tik van 1999 niet naar 2000, maar per ongeluk naar 1900 werd gemaakt. De millenniumbug heeft uiteindelijk lang niet het effect waarvoor is gevreesd. Computers draaien door en gevolgen voor centrales, ziekenhuizen en het bedrijfsleven zijn er nauwelijks.

Het eerste decennium wordt vooral gekenmerkt door bubbels die weer even hard uiteenspatten. Beleggers verwerken een internetbubbel, een telecombubbel, een vastgoedbubbel en vorig jaar kwam daar de kredietcrisis overheen. Vooral deze crisis drukt het rendement over het afgelopen decennium. "Allemaal bubbels gevoed door hebzucht", stelt Michael Jabroer, hoofd trading van Keijser Capital. "Niet alleen particulieren, maar ook verzekeraars en pensioenfondsen vertoonden kuddegedrag en sprongen op de rijdende trein."

Veel geleerd van bubbels
Beleggen doe je voor de lange termijn. Tenminste, dat is wat de experts ons adviseren. Maar wie zijn geld de afgelopen tien jaar in de AEX heeft gestoken, heeft zijn investering met ongeveer de helft in waarde zien dalen.

"Ik ben blij dat ik al deze bubbels heb meegemaakt", zegt Van Zeijl van SNS. "Ik heb er veel van geleerd. Vooral dat een bubbel nog veel verder kan worden opgeblazen dan je denkt."

Naast bubbels, krijgen de markten te maken met diverse aanslagen zoals die van 9/11 in New York. Deze aanslag geeft de beurzen, die in 2001 toch al hard zijn geraakt door het leeglopen van de internetbubbel, een extra opdoffer. Aanslagen in Madrid (2004) en Londen (2005) leiden niet tot grote dalingen, maar wel tot kortstondige paniek.

Leegloop
In de afgelopen tien jaar is de AEX niet alleen in waarde gedaald, maar ook getroffen door een ware leegloop. Het hoogtepunt vormt ongetwijfeld ABN Amro in 2008, maar de trend zette al in de jaren negentig van de vorige eeuw in. Een flink aantal bedrijven is overgenomen, gefuseerd of om andere redenen van de beurs gehaald.

In 2000 kent de AEX nog bedrijven als het roemruchte IT-fonds Baan en warenhuis Vendex. In de loop van de jaren verdwijnen nog veel meer bekende namen die al jaren tot de harde kern van de AEX behoorden. Wat te denken van handelshuis Hagemeyer, staalconcern Corus, voedingsconcern Numico, de banken ABN Amro en Fortis, uitgeversconcern VNU, automatiseerder Getronics en uitzendconcern Vedior.

Exits
Buhrmann verandert zijn naam in Corporate Express en wordt in 2008 gekocht door sectorgenoot Staples. Nauwelijks een jaar later komt er een einde aan de lange geschiedenis van effectenhandelshuis Van der Moolen. En Canon komt, eveneens in het voorbije jaar met een bod op kopieer- en printerfabrikant Océ. Als het bod slaagt, is ook dit fonds van de beurs verdwenen.

Andere fondsen, zoals KLM en Rodamco, komen na een fusie weer terug, maar menig belegger vraagt zich af hoe Nederlands fondsen als Unibail-Rodamco, Air France-KLM en staalconcern ArcelorMittal eigenlijk nog zijn.

Mickey Mouse-index
"De AEX had vroeger een veel bredere samenstelling", zegt een beurshandelaar. "Het lijkt op de teloorgang van onze voetbalcompetitie: de AEX is een Mickey Mouse-index geworden. Maar misschien staan we gewoon waar we horen." Sterker nog, we moeten blij zijn dat we nog wereldbedrijven als Shell, Unilever, Heineken en Philips hebben, vindt de handelaar.

Van Zeijl schrijft de leegloop van de AEX en de beurs in het algemeen toe aan de groei van het aantal regels en het feit dat beursfondsen tegenwoordig transparant moeten zijn. "Veel bedrijven hebben daar geen zin in."

Volgens Jabroer van Keijser Capital geeft de leegloop van de AEX vooral "een beeld van een veranderende wereld" weer. "Daarnaast heeft de druk op marges bedrijven gedwongen overnames te doen." Jabroer denkt dat deze trend de komende jaren doorzet. "Neem Ahold of TNT. Ik vraag me af hoe lang het nog duurt voor ze worden overgenomen."