"Een stijging van meer dan 11 dollar voor een vat olie geeft ernstige schrik," zei handelaar Rob Koenders van Harmony Vermogensbeheer. Volgens hem gaan de Europese markten een moeilijke week tegemoet: "De grootste beren staan weer op." In beursjargon worden met 'beren' negatief gestemde handelaren bedoeld.

De AEX-index stond 0,3 procent lager op 470,09 punten. De MidKap-index daalde 0,9 procent tot 663,43 punten. De beurs in Frankfurt stond 0,2 procent lager, Parijs noteerde een verlies van 0,1 procent in Londen stond de FTSE 100-index vlak.

De olieprijs had vrijdag een recordstand van 139,12 dollar bereikt. Maandagochtend kostte een vat ruwe olie 138,13 dollar.

De luchtvaartsector leed zwaar onder de oliezorgen. In Londen was British Airways de grootste verliezer met een koersdaling van 3,2 procent. Het Duitse Lufthansa verloor in Frankfurt 2,3 procent. Het Frans-Nederlandse Air France-KLM ging in Parijs 2,8 procent achteruit.

In Amsterdam profiteerde de oliesector. Olieconcern Shell won 0,9 procent. Toeleverancier aan de olie- en gasindustrie SBM Offshore won 0,3 procent. Bodemonderzoeker Fugro noteerde in de MidKap-index ongeveer vlak.

Staalconcern ArcelorMittal kondigde voorbeurs aan het Canadese Bakermet, een lokale marktleider in de recycling van metalen, te willen overnemen. De koers van het aandeel steeg 0,3 procent.

De grootste verliezer in de AEX-index was TomTom. De producent van navigatieapparatuur verloor 1,5 procent, zonder aanwijsbare reden.

De future op Duitse staatsobligaties noteerde een stand van 112,96. De euro stond iets hoger op 1,5830 dollar, tegen een stand van 1,5730 dollar bij het slot van de beurshandel vrijdag.