Dit blijkt uit onderzoek van het Meldpunt Ongewenst Verhuurgedrag in Amsterdam. "Wij horen de laatste twee jaar steeds vaker dat huurders in een jaar vier of vijf verschillende huisbazen hebben," vertelt Gert Jan Bakker die meewerkte aan het onderzoek.
Het meldpunt vroeg zich af wat er aan de hand was en bekeek daarom de verkoopaktes van verschillende panden. "We stuitten op opvallende waardesprongen," aldus Bakker.
Een pand aan de Albert Cuypstraat verwisselde in februari 2006 voor 385 duizend euro van eigenaar. In juli werd het pand binnen zeven minuten drie keer doorverkocht, waarna het eind januari 2007 voor 875 duizend euro van de hand ging.
Binnen een jaar is de prijs van dit huis meer dan verdubbeld, "zonder dat er een spijker aan is vertimmerd", zegt Bakker. "Wij vragen ons af wat we hiermee moeten en of het wenselijk is de prijs van een huis op deze manier op te drijven."
Het meldpunt schreef daarom een notitie en stuurde die van de week naar de Amsterdamse wethouder van Volkshuisvesting en de vaste Kamercommissies van Justitie en Wonen, wijken en integratie.
In een bijlage bij de notitie zijn de gegevens van nog zes andere huizen opgenomen die in korte tijd voor steeds meer geld zijn doorverkocht. Het meldtpunt denkt dat dit het topje van de ijsberg is.
In de meeste bekende gevallen gaat het om huizen waar een splitsingsvergunning voor is aangevraagd. Vooruitlopend op die splitsing wordt het pand dan voor steeds meer geld verkocht. Als het pand eenmaal gesplitst is, kunnen de verschillende etages namelijk voor veel geld worden verkocht. "Voor een appartementje van vijftig vierkante meter in de Pijp kun 250 duizend euro vragen. Daar wordt op gespeculeerd," legt Bakker uit.
De huurders moeten er dan wel nog even uit, maar dat lukt meestal wel. "Juridisch is de positie van huurders vrij sterk," zegt Bakker, "maar de meeste huurders kiezen uiteindelijk eieren voor hun geld."
Volgens Bakker is er bij de doorverkopen in Amsterdam geen sprake van oplichting, zoals eerder in een zaak die hieraan doet denken in Rotterdam. Daar werden huizen op basis van vervalste taxatierapporten voor te veel geld verkocht. De nieuwe eigenaren zouden vervolgens huuropbrengsten krijgen, maar die hielden na een paar maanden op. Waarna de nieuwe eigenaren met een te duur huis en hoge hypotheekschuld bleven zitten.
De gemeente Rotterdam pleitte toen voor een landelijk geldend vergunningensysteem voor makelaars en taxateurs. Ook het Amsterdamse Meldpunt Ongewenst Verhuurgedrag vraagt de overheid actie te ondernomen. Vastgoed kent bijna geen toezicht, zo staat er te lezen in de verzonden notitie, terwijl de sector regelmatig in een kwaad daglicht staat.
Bijzonder hoogleraar vastgoedfinanciering Piet Eichholtz verbonden aan de Universiteit van Maastricht adviseerde in 2006 al een Autoriteit Vastgoed Markten in het leven te roepen. Iets dergelijks is er echter nog altijd niet.