Dat meldde minister Bos maandag 16 november in een brief aan de Tweede Kamer.
Bos reageerde op een rapport van het Molengraaff Instituut van de universiteit Utrecht, afgelopen juli. Hierin hebben onderzoekers gekeken naar de verschillen tussen de aansprakelijkheid van financiële toezichthouders in Nederland en het buitenland.
Op basis van dit rapport concludeert minister Bos dat Nederlandse rechters toezichthouders De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) voldoende ruimte geven om hun gezag uit te oefenen. Nederlandse rechters zijn volgens Bos "in de praktijk zeer terughoudend" met het aannemen van aansprakelijkheid van financiële toezichthouders.
Aanvechten DNB en AFM mag
Bos meent daarom dat beperking van de aansprakelijkheid van financiële toezichthouders in Nederland niet nodig is. Hij hecht aan de preventieve functie van het aansprakelijkheidsrecht, omdat toezichthouders hierdoor worden gedwongen de gevolgen van hun handelingen voor derden in het oog te houden. "Deze functies acht ik van groot belang ook voor financiële toezichthouders."
De minister hield wel de mogelijkheid open om de aansprakelijkheid van DNB en AFM alsnog te beperken, omdat nog onderzoeken lopen naar de rol van financiële toezichthouders, onder meer in de affaire rond de val van DSB Bank.
DSB en Fortis
De stellingname van de minister van Financiën komt op een pikant moment. Banktoezichthouder DNB kreeg in het drama rond het faillissement van DSB bank forse kritiek. Bedrijfsonderzoeker Pieter Lakeman kondigde namens de Stichting Hypotheekleed aan DNB aansprakelijk te willen stellen voor falend toezicht op het bestuur van de bank van Dirk Scheringa.
De discussie over de aansprakelijkheid laaide afgelopen jaar op, toen financiële toezichthouders tijdens de kredietcrisis fors ingrepen bij banken en verzekeraars. In Nederland en België werden aandeelhouders van bankverzekeraar Fortis in oktober 2008 gepasseerd, toen dit bedrijf via een noodgreep werd genationaliseerd en opgesplitst.
Dit leidde onder meer tot kritiek van aandeelhouders die meenden dat ze onterecht buiten spel waren gezet. In Nederland uitte de stichting Fortiseffect dit jaar diverse malen kritiek op de rol van De Nederlandsche Bank bij de ontmanteling van Fortis in oktober 2008 en het toezicht in de voorafgaande periode.
Onteigening banken
Intussen zoeken bancaire toezichthouders en politici wereldwijd naar oplossingen die ervoor moeten zorgen dat banken de overheid niet kunnen chanteren als ze dreigen om te vallen. Dit om te voorkomen dat belastingbetalers bij een volgende crisis opnieuw moeten opdraaien voor falende financiële instellingen.
President Nout Wellink van De Nederlandsche Bank (DNB) gaf afgelopen week aan dat financiële toezichthouders overwegen een nieuw toezichtsregime in te voeren. Wellink, die ook voorzitter is van het Baselse comité van banktoezichthouders, stelde dat wordt gekeken naar een ontmantelingsprotocol voor banken.
Idee is om aandeelhouders en schuldeisers van banken in geval van nood buiten spel te kunnen zetten, terwijl publieke functies van banken, zoals het betalingsverkeer, door blijven draaien. Een dergelijk regime zou toezichthouders veel grotere bevoegdheden geven om banken die failliet dreigen te gaan, te onteigenen.
