Dat blijkt uit een brief over ABN Amro, die minister Bos van Financiën donderdag 19 november aan de Tweede Kamer stuurde.

Bos wil voor een bedrag van drie miljard euro direct geld pompen in ABN Amro en Fortis Bank Nederland. Daarnaast mikt de minister op het omzetten van leningen van ABN Amro in aandelenkapitaal. Hiermee moet het eigen vermogen van de bank met nog eens 1,4 miljard euro worden versterkt.

Samen met de steuninjectie van 2,5 miljard euro voor ABN Amro die Bos afgelopen juli voorzag, is er zo'n 6,9 miljard euro nodig om ABN Amro en Fortis Bank Nederland als zelfstandige, nieuwe bank in de markt te zetten.

Totaalsom naar 30 miljard
De Nederlandse staat kocht de Nederlandse delen van ABN Amro en Fortis in oktober 2008, toen het moederbedrijf van Fortis dreigde om te vallen. Bos stak aanvankelijk 23,3 miljard euro in de twee banken.

Als de Tweede Kamer akkoord gaat met de nieuwe steunoperaties komt de totale injectie op circa 30 miljard euro uit. Dit komt neer op ongeveer 1818 euro per Nederlander.

Kostenvoordeel 1,1 miljard
ABN Amro Nederland moet nog losgeweekt worden uit een aparte holding die formeel onder Royal Bank of Scotland (RBS) valt. RBS vormde samen met Fortis en de Spaanse bank Santander het consortium dat ABN Amro in 2007 voor 72 miljard euro overnam.

De samenvoeging van ABN Amro en Fortis Bank in Nederland levert volgens het team dat de integratie van de banken voorbereidt, uiteindelijk 1,1 miljard euro aan besparings- en omzetvoordelen op. Het zogenoemde transitieteam wordt voorgezeten door ABN Amro-topman Gerrit Zalm.

Volgens Bos vormt de combinatie van ABN Amro en Fortis Bank in Nederland een bank met een duidelijke positionering op de markt voor middelgrote bedrijven, de bovenkant van de particuliere markt en enkele wereldwijde niches.

De minister wijst alternatieve scenario's in de brief van donderdag van de hand. Die zouden de staat als aandeelhouder van zowel ABN Amro Nederland als Fortis Bank minder mogelijkheden bieden om geld dat naar de twee banken gaat, zonder verlies terug te krijgen. "Zonder schaalvoordelen is waardecreatie nauwelijks mogelijk, waardoor het voor de Staat bijna onmogelijk wordt zijn investering terug te verdienen."

800 tot 900 miljoen verlies op HBU
Voordat ABN Amro en Fortis in Nederland een nieuwe bank kunnen vormen, moet ABN Amro op last van eurocommissaris Kroes van Mededinging een deel van zijn activiteiten voor middelgrote bedrijven afstoten. Afgelopen oktober sloot de staat, als grootaandeelhouder van ABN Amro Nederland, een principeakkoord over de verkoop van ABN's zakelijke dochter Hollandsche Bank-Unie (HBU) en 13 regionale kantoren met Deutsche Bank.

Deutsche Bank betaalt 700 miljoen euro voor de overname van HBU, maakte Bos donderdag bekend.

Verder heeft de minister met Deutsche Bank afspraken gemaakt over de dekking van verliezen op de kredietportefeuille van HBU. ABN Amro Nederland garandeert 75 procent van de nettoverliezen op bestaande kredieten van HBU. Deze garantie geldt zolang de kredieten waarover afspraken zijn gemaakt doorlopen.

In een eigen persbericht meldt ABN Amro dat de totale impact van de transactie met Deutsche Bank een verlies van 800 tot 900 miljoen euro zal opleveren. Enerzijds lijdt de bank een fors boekverlies op de oorspronkelijke waarde van dochter HBU. Daarnaast moet een voorziening worden getroffen voor de verliesgarantie die ABN geeft voor driekwart van HBU's kredietportefeuille

Maximale garantie 1,6 miljard HBU
In een toelichting op de garantie voor de kredietportefeuille van HBU stelt Bos dat de dekking maximaal 1,6 miljard euro bedraagt. "De laatste leningen in de portefeuille lopen af na 30 tot 35 jaar, maar voor 60 tot 75 procent van de portefeuille geldt dat de looptijd minder dan vijf jaar is; 40 procent loopt zelfs binnen een jaar af."

De garantie op de kredietportefeuille van HBU is overigens na drie jaar verhandelbaar, benadrukte Bos. Dat wil zeggen dat ABN Amro deze garantie mag doorverkopen aan een andere partij, tegen de marktwaarde.

Mocht de verkoop van HBU aan Deutsche Bank alsnog stuk lopen dan heeft de Duitse bank recht op een bedrag van 35 miljoen euro, ter compensatie van gemaakte kosten.

Extra injectie 6,9 miljard euro
Met het volledige traject waarbij ABN Amro Nederland wordt losgeweekt uit de oorspronkelijke holding, HBU wordt verkocht en ABN Amro en Fortis Bank Nederland samen verder gaan, zal 6,9 miljard euro gemoeid zijn, schat Bos.

Dit ziet er als volgt uit. Zowel het eigen vermogen van ABN Amro als dat van Fortis Bank Nederland moet versterkt worden, met respectievelijk 2,2 miljard euro en 1,26 miljard euro. In het geval van Fortis Bank Nederland gaat het om een extra buffer die nodig is om een zware financiële crisis te doorstaan.

Daarnaast raamt Bos de kosten die gemoeid zijn met het losweken van ABN Amro Nederland uit de holding op 1,9 miljard euro en de kosten voor de integratie met Fortis Bank Nederland op 1,2 miljard euro.

Voor de financiering van deze operatie zegde minister Bos afgelopen juli al 2,5 miljard euro toe. Daarbovenop vraagt Bos om nog eens drie miljard euro extra staatssteun in contanten, en 1,4 miljard euro door leningen van ABN Amro om te zetten in aandelenkapitaal. Samen maakt dat 6,9 miljard euro.

Staatsschuld hoger
Het contante steunbedrag van drie miljard euro, staat gelijk aan een half procent van het Nederlandse bruto binnenlands product (bbp), en zal leiden tot een verhoging van de staatsschuld. Het gaat om een bedrag van 184 euro per Nederlander.

Bos houdt overigens een slag om de arm bij het effect van de steunacties voor ABN Amro en Fortis Bank Nederland op de staatsschuld. Dit hangt mede af van de wijze waarop transacties volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Europese Eurostat geboekt moeten worden.

In een voor de staat minder gunstig scenario moet eenmalig 5,18 miljard euro bij de staatsschuld worden opgeteld. Dit komt neer op 0,9 procent van het Nederlandse bbp.