Zalm deed zijn uitspraken voor de commissie-De Wit, die de oorzaken van de kredietcrisis in Nederland onderzoekt.
In de eerste week van de verhoren hadden de meeste gedaagden veel kritiek op de rol van De Nederlandsche Bank (DNB). Maar Zalm was mild over DNB. Volgens hem werd het Nederlandse toezicht internationaal zelfs geroemd. De voormalige Amerikaanse minister van Financiën Hank Paulson zou zelfs met enige jaloezie gekeken hebben naar het Nederlandse systeem van toezicht, verhaalde Zalm.
Rare dingen
Achteraf gezien vindt hij wel dat toezichthouders het beloningsbeleid meer hadden moeten betrekken bij hun beoordeling over het risicomodel van een bank. Zalm gaf toe dat hij daar ook meer aandacht aan had moeten besteden. Hij juicht de aandacht voor bonussen van nu juist toe. "Want er zijn toch wel rare dingen gebeurd, vind ik achteraf."
Zalm zei verder dat De Nederlandsche Bank nog niet de wettelijke mogelijkheden heeft om bonussen aan te pakken. Wél kan DNB officieus aangeven het ergens niet mee eens te zijn. Een bank kan dat negeren als het dat wil - er is immers geen wettelijke grondslag - maar in de regel wordt een aanwijzing van DNB door een bank overgenomen.
Zelf kreeg Zalm, als bestuursvoorzitter van ABN Amro, recentelijk wel een brief van DNB over het beloningsbeleid bij de bank, zei hij.
De voormalige minister zei het goed te vinden dat bonussen niet alleen maar worden gebonden aan de winsten op de korte termijn, maar dat ook meer gekeken wordt naar het functioneren van de desbetreffende persoon en de klanttevredenheid.
Deelt klap uit aan Rabobank
Zalm betichtte tijdens het verhoor Rabobank van het wegkapen van goed personeel bij ABN Amro. Daarmee deelde hij een sneer uit naar de financiële topman van Rabobank Bert Bruggink, die eerder deze week klaagde dat andere banken met toptalent aan de haal gaan omdat die hogere bonussen betalen.
Dat is eerder andersom, gaf Zalm aan. "Wij hebben één Rabobank-man erbij gekregen, voormalig staatssecretaris Joop Wijn. En die vond het gewoon leuk om weer bij ABN Amro terug te komen. Maar verder is het andersom: Rabobank heeft onlangs twee van onze tophandelaren weggekocht."
Op de vraag of ABN Amro een beter beloningsbeleid heeft dan Rabobank, gaf Zalm nog een trap na: Rabo is altijd al uiterst geheimzinnig geweest over de beloningen en salarissen, dus een vergelijking maken is welhaast onmogelijk. "Ik heb geen idee hoe het zit met de beloningen bij Rabobank. Daar zeggen zij nooit iets over."
Geheimhoudingsplicht
Zalm vindt niet dat de geheimhoudingsplicht van toezichthouders moet worden opgeheven. Als ze iets onoorbaars constateren bij een bank, dan mogen ze niet zeggen om welke bank het ging. Enkele getuigen voor de commissie pleitten deze week juist voor het opheffen van die geheimhouding, maar daar is Zalm fel op tegen.
"Als de toezichthouder publiekelijk gaat zeggen dat er iets mis is bij bank X of Y, dan gaat die bank gelijk failliet." Dat geldt ook voor de zaak Icesave, stelt Zalm. In een nieuwe, vergelijkbare zaak zou De Nederlandsche Bank de naam van de desbetreffende bank gewoon weer geheim moeten houden.
Nieuwe crisis nodig
Als minister van Financiën heeft hij zich naar eigen zeggen bij zijn Europese collega's ingezet voor beter Europees toezicht op banken, maar daarvoor kreeg hij nooit de handen op elkaar. De Europese afspraken die onlangs zijn gemaakt over het toezicht vindt hij een "politiek compromis", bedoeld om de Britten erbij te betrekken.
Hij heeft niet de illusie dat het toezicht zal verbeteren. De wil is er niet omdat de urgentie ontbreekt. "Ik vrees dat er eerst wéér een nieuwe crisis zal moeten komen", zei Zalm.
'Denk zelf na'
Zalm noemde in zijn laatste woorden voor de commissie de kredietcrisis een 'professionalscrisis'. "Deze crisis was toch wel het demasqué van de financiële professionals. Mijn advies aan klanten van die professionals is daarom: denk zelf na, ga niet altijd uit van wat de professionals zeggen."
Lees ook:
