Het lijkt een eeuwigheid geleden, maar in 2006 en 2007 was de heersende moraal bij beleggers dat banken niet al te hoge financiële buffers mochten hebben. Veel eigen kapitaal betekende immers dat de behaalde winst als percentage van het eigen vermogen minder indrukwekkend was. Daar zaten aandeelhouders niet op te wachten.
Toen de mondiale financiële paniek in 2008 z'n hoogtepunt bereikte, draaide de opinie van investeerders over bankbuffers even zo makkelijk. Financiële markten eisten plotseling een versteviging van de beschermwallen bij banken. Gevolg: massale staatssteun bleek nodig om acute problemen te voorkomen.
Extra verzekering
Rabobank kon zich als niet-beursgenoteerde, coöperatieve bank aan dit geweld onttrekken. En bleef met de superieure AAA-rating voor de kredietwaardigheid relatief makkelijk overeind.
Toch wil ook Rabobank extra zekerheid inbouwen, mocht zich ooit weer een crisis als die van anderhalf jaar geleden voordoen.
Deze week probeert Rabobank grote, professionele beleggers daarom te interesseren met een nieuw idee: een obligatielening die in geval van extreme nood automatisch verdwijnt en de eigen vermogensbuffer versterkt. Rabobank probeert minimaal één miljard euro van dit nieuwe schuldpapier te plaatsen.
Oplosbare schuld
"Rabobank heeft als coöperatieve instelling met ledencertificaten niet de mogelijkheid om aandelen op de beurs uit te geven, en daarmee het eigen vermogen te versterken", legt woordvoerder Adrie Zwanenberg uit. "Dit nieuwe kapitaalinstrument biedt daarvoor een oplossing. In principe is het een gewone obligatielening. Alleen: als er bepaalde financiële ratio's doorbroken worden, krijgen investeerders automatisch een kwart van de oorspronkelijke waarde van de lening uitbetaald en zijn ze de rest kwijt."
Voordeel voor Rabobank is dat in een extreme situatie schuld wegvalt en het eigen vermogen automatisch wordt versterkt. Rabobank verwacht een iets hogere rente te moeten betalen voor de speciale obligaties, vergeleken met reguliere leningen. "Maar wij denken dat dit door kredietbureaus uitgelegd zal worden als een extreme vorm van behoedzaamheid. Als het ondenkbare zich toch voor doet, zijn we daar tegen verzekerd", aldus Zwanenberg.
De extreme situatie waarin het nieuwe schuldpapier vervalt, treedt op als Rabo's eigen kapitaal als percentage van de naar risico gewogen bezittingen onder de 7 procent zakt. Deze ratio bedroeg bij Rabobank eind 2009 12,5 procent. Zwanenberg: "Het eigen vermogen moet met liefst 44 procent dalen, voordat de 'trigger' in werking treedt."
Kapitaaleisen banken
Waarschijnlijk acht Rabobank dit niet. Maar met het oog op diverse plannen van bancaire toezichthouders om de kapitaaleisen voor banken internationaal op te schroeven, wil de bank het goede voorbeeld geven. "We weten overigens niet of dit positieve gevolgen heeft voor de kapitaaleisen van de financiële autoriteiten", zegt Zwanenberg.
Toch wordt de stap van Rabobank ook door andere banken met interesse bekeken. Afgelopen november ging de Britse bank Lloyds Rabobank voor, met een obligatielening die automatisch in aandelenkapitaal wordt omgezet, als de kapitaalbuffers te veel krimpen.
Voor fijnproevers heeft Rabo's oplossing een voordeel boven het instrument van Lloyds. Bij Rabobank ligt de pijn in noodgevallen meteen voor driekwart bij de houders van de speciale obligaties. Daardoor hoeft er geen eigen kapitaal (aandelen of certificaten) bij gedrukt te worden om de beschermwal te verhogen.
Lees ook:
Rabo wil spaargarantie exclusiever maken
