Dat schrijft een onderzoeker van een rechtbank die gaat over het faillissement van Lehman Brothers.
De investeringsbank ging op 15 september 2008 failliet en luidde daarmee de kredietcrisis in. Maar de financiële situatie bij de bank die hield van risico's nemen was veel slechter dan eerder aangenomen, en het management probeerde dat toe te dekken.
'Repo 105'
Dat deed men door een boekhoudkundige truc met de jargon-naam 'Repo 105'. Dat is de naam voor een leenovereenkomst waarin iemand een lening afsluit met bijvoorbeeld aandelen of schuldbriefjes als onderpand. De lener krijgt zijn geld en het onderpand verhuist naar de geldlenende instantie, maar de lener belooft op een latere datum het onderpand tegen een vooraf afgesproken prijs terug te kopen.
Lehman Brothers wordt er nu van verdacht dat het snel veel van zulke 'Repo 105'-transacties - die netto dus niets opleverden - in de boeken opnam als 'verkocht', oftewel deel van de omzet. Hierdoor zagen de financiën van Lehman Brothers er beter uit dan ze daadwerkelijk waren. Volgens het rapport wist Lehman Brothers door de truc de balans met ruim 50 miljard dollar op te poetsen.
Maar niet alleen had Lehman Brothers daardoor tijdelijk meer cash op de rekening staan, het onderpand dat het gebruikte bestond ook nog eens uit schulden, schuldpapiertjes als bewijzen dat Lehman geld schuldig was aan anderen. Door die schuldbriefjes tijdelijk van de balans te kunnen halen, zag de schuldenbalans van Lehman Brothers - de 'leverage ratio' - er eventjes beter uit. Er stonden immers minder schulden tegenover de bestaande geldreserve.
Gebruikelijk
Volgens het rapport van de rechtbank bezondigde Lehman Brothers zich vaker aan deze techniek om de cijfers op te poetsen vlak vóór de verplichte bekendmaking van de bedrijfscijfers.
De tientallen miljarden die Lehman Brothers tijdelijk binnenhaalde werden gebruikt om andere openstaande leningen te herfinancieren. En ook om nieuwe leningen aan te gaan, waarmee het de verplichte terugkoop van de tijdelijke Repo 105-leningen betaalde.
Na de verplichte bekendmaking van de bedrijfscijfers kocht Lehman Brothers de schuldbriefjes tegen vaak hoge prijzen weer terug en plaatste ze stilletjes weer op de balans, die daardoor weer ernstig verslechterde.
Het rechtbank-rapport stelt grote vraagtekens bij het werk van externe accountantskantoren, die de cijfers van Lehman Brothers controleerden op juistheid, schrijft Marketwatch.
De voormalig bestuursvoorzitter van de bank, Richard Fuld, liet aan de onderzoekers van de rechtbank weten geen kennis te hebben gehad van de Repo 105-trucs. Maar uit het rapport blijkt dat Fuld tijdens vergaderingen met het bestuur van Lehman Brothers de Repo 105-transacties expliciet op de agenda had gezet.
De zaak kan ook de huidige Amerikaanse minister van Financiën in verlegenheid brengen. Voor en tijdens de kredietcrisis was Timothy Geithner voorzitter van de Federal Reserve van New York, de centrale bank van de staat New York die toezicht hield op alle banken aldaar. Geithner liet aan de onderzoekers weten "niet op de hoogte te zijn geweest" van de transacties.
Lees ook:
