Niet eerlijk, fulmineerde Rabobank-topman Heemskerk maandag in Het Financieele Dagblad. Kleine, buitenlandse banken stunten met hoge spaarrentes. Maar als ze omvallen, draait Rabobank grotendeels op voor de schade.

Het zogenoemde depositogarantiesstelsel regelt dat spaarders gecompenseerd worden als een bank kopje onder gaat. Bij faillissement dragen de overige banken in Nederland naar rato van hun omvang bij. Marktleider Rabobank vindt dat kleine banken het garantiestelsel misbruiken.

Icesave, een dochter van de IJslandse bank Landsbanki, is sinds eind mei actief op de Nederlandse markt. Maandag verhoogde Icesave de rente op zijn vrije spaarrekening naar 5,25 procent. Directeur Martijn Hohmann reageert op de kritiek van Rabobank.

Rabobank wil gaan sleutelen aan het garantiestelsel. Wat zegt dat over de manier waarop de grootbanken omgaan met concurrentie?

"Wij zijn zeer verbaasd en verrast dat een marktleider van de statuur van Rabobank zich op deze negatieve manier over concurrenten uitlaat. De Europese regelgeving stelt als minimum een garantie voor spaarders van 20 duizend euro. Daar valt niet aan te tornen. In landen als het Verenigd Koninkrijk is de trend eerder om de bescherming van spaarders te verhogen."

Heeft Heemskerk een punt?

"Nee. Alle banken dragen naar rato bij aan het depositogarantiestelsel. Het lijkt me billijk dat een grote bank die meer spaartegoeden beheert, een groter aandeel van de dekking van het stelsel voor zijn rekening neemt. Want groot betekent niet per definitie minder riskant. De vermogensratio's van Landsbanki, het moederbedrijf van Icesave, zijn uitstekend. Daar kunnen weinig Nederlandse banken aan tippen. Icesave kan mede vanwege de lage kosten een hoge rente bieden. Dat Rabobank duurder is, daar kan ik weinig aan doen."

Rabobank heeft wel de hoogste Aaa-rating voor de kredietwaardigheid, tegen een iets lagere A2-rating voor Landsbanki.

"Dat is juist. Maar de A2-rating van Landsbanki wil niet zeggen dat de bank niet veilig is. Dit is een hoge rating die de bank 'investment grade' maakt, zodat pensioenfonden er in mogen beleggen."

Bij Icesave garandeert IJsland de eerste 20.887 euro van Nederlandse spaarders. Voor spaargeld tussen de 21 duizend en 40 duizend euro ligt het risico bij banken in Nederland. Springt Icesave op zijn beurt bij als bijvoorbeeld Rabobank zou omvallen?

"Ja. Ik weet niet of we Rabobank helemaal zouden kunnen opvangen. Maar voor dat tweede deel van het spaartegoed draagt Icesave gewoon naar rato bij aan het Nederlandse garantiestelsel. Overigens halen Nederlandse grootbanken ook volop spaargeld op in het buitenland. Met ING Direct als meest prominente partij. Rabobank gaat zelf bijvoorbeeld in België en Ierland de markt op met hoge spaarrentes. Opportunisme is de grootbanken dus niet vreemd."

Is spaargeld aantrekkelijk voor Icesave omdat lenen op de kapitaalmarkt duur is?

"Momenteel is spaargeld zeker een aantrekkelijke vorm van financiering. Maar onze eigenaar Landsbanki heeft niet méér hinder van de kredietcrisis dan andere banken. Op de interbancaire markt kun je momenteel driemaands geld tegen zo'n vijf procent lenen. Alleen functioneert die markt nu minder, voor alle banken. Wij geven het voordeel door aan spaarders."

Hoe slaagt Icesave erin winst te maken als de bank 5,25 procent rente betaalt aan Nederlandse spaarders?

"We lenen het geld uit aan bedrijven, waarbij Landsbanki ook met de huidige spaartarieven uit kan. Er zit dus wel degelijk een winstmarge in. Alleen is die wellicht wat lager dan bij de Nederlandse grootbanken. Daarbij stamt de strategie van Landsbanki om de financieringsbasis te verbreden met Europees spaargeld al van vóór de kredietcrisis."

Icesave is eind mei in Nederland gestart en heeft in een maand 25.000 klanten binnen gehaald. Wat hebben die aan spaargeld binnen gebracht?

"Daarover doen we geen mededelingen. Het is wel boven verwachting. Zo'n vijftien tot twintig procent van de klanten heeft bedragen van meer dan 20 duizend euro ingelegd. Dus boven het minimum van het depositogarantiestelsel."

Moet Rabobank voor z'n leidende positie op de spaarmarkt vrezen?

"De zorg van grootbanken zit denk ik eerder bij het prijsopdrijvende effect van de spaartarieven van uitdagers. Dat doet meer pijn dan de volumes. Want voordat Icesave één procent van de Nederlandse spaarmarkt heeft, zijn we nog wel even bezig."