Radiohead heeft de muziekindustrie wakker geschud. De Britse rockband, volgens sommigen de beste ter wereld, biedt zijn nieuwe album In Rainbows online aan, zonder tussenkomst van een muziekmaatschappij. Terwijl platenlabels moeilijke tijden doormaken wegens de populariteit van muziekdownloads via het internet, maakt Radiohead juist gebruik van deze ontwikkeling.
Wat de stunt van Radiohead zo uniek maakt, is de prijs van het album. Die staat namelijk niet vast. Fans mogen zelf bepalen hoeveel ze aan de nummers willen uitgeven, van 1 dollar tot maximaal 2005 dollar. In diverse blogs en fora bejubelen muziekliefhebbers de zelfstandigheid van de band en dragen de grote muziekmaatschappijen alvast ten grave.
Hoeveel exemplaren van het album zijn verkocht, laat het management van de band in het midden. Wel is duidelijk dat de muzikanten elke cent in eigen zak steken. Een groot financieel succes zal het album op deze manier echter niet worden, is de verwachting van kenners. Het betreft vooral een slim bedachte pr-campagne, die de nieuwe muziek van de Britten voor het voetlicht moet brengen. Bovendien hoopt Radiohead illegale downloads tegen te gaan.
In januari wil Radiohead In Rainbows alsnog op cd uitbrengen. Daarbij kiest de band waarschijnlijk voor de traditionele route. De onderhandelingen met de gevestigde concerns Universal, Sony BMG, Warner Music en EMI zijn inmiddels in volle gang.
Guy Hands, de eigenaar van het platenlabel EMI waar Radiohead tot voor kort onder contract stond, noemde de stunt van de band een waarschuwing voor zijn concern. Hij riep de werknemers van EMI op met innovatieve ideëen te komen om de "digitale revolutie" te omarmen. De muziekindustrie heeft volgens hem te lang haar hoofd in het zand gestoken en de opkomst van het internet als medium om muziek te downloaden genegeerd.
Deze opmerking heeft aan urgentie gewonnen, nu volgens diverse mediaberichten meerdere bands à la Radiohead overwegen hun muziek zelfstandig te verspreiden. Namen als Nine Inch Nails (NIN), Jamiroquai en Oasis verkeren in dezelfde luxe positie in Radiohead. Ze staan niet meer onder contract bij een muzieklabels en kunnen rekenen op een schare trouwe fans.
Trent Raznor, de man achter NIN, schreef afgelopen maandag op zijn site dat de band zijn contract met Interscope heeft uitgediend en op zoek is naar nieuwe manieren om muziek te distribueren. "Het stemt me erg gelukkig om eindelijk een rechtstreekse relatie met mijn publiek te hebben op de manier zoals ik die wil," aldus Raznor.
De Britse rockbank Oasis brengt deze maand zijn eerste 'digitale' single uit, Lord don't slow me down. Fans kunnen nu al op de site van band terecht om het liedje, inclusief een opname van een live optreden van twee andere nummers, alvast te reserveren. Jamiroquai heeft zijn contract ook uitgediend. Zanger Jay Kay zei eerder een eventueel nieuw album voor 5 dollar online te zetten.
De opstand van artiesten tegen muziekconcerns lijkt de laatste tijd in een stroomversnelling te zijn gekomen. Zo kon de zanger Prince rekenen op hoon van de muziekindustrie toen hij in juli bijna drie miljoen exemplaren van zijn nieuwe album Planet Earth meestuurde met de Engelse krant The Mail on Sunday. Ook gaf hij cd's weg aan bezoekers van zijn concerten.
Prince sloot de deal met de krant zonder te overleggen met zijn platenmaatschappij. Door deze actie besloot Sony BMG, de platenmaatschappij van Prince zijn album niet in Groot-Brittannië uit te brengen. De platenmaatschappij vindt dat Prince op deze manier de platenzaken buiten spel zet.
De Groningse muziekformatie Is Ook Schitterend geeft in navolging van Prince ook gratis muziek weg aan concertbezoekers. Voor aanvang van het optreden wordt een lege cd-hoes met code uitgedeeld. Deze code kan online worden gebruikt om een registratie van het concert binnen te halen. Zo hoopt de band illegale kopieën te voorkomen.
Mega-artiest Madonna gooit het over een andere boeg. Volgens de Amerikaanse zakenkrant The Wall Street Journal staat zij op het punt een contract van 120 miljoen dollar te tekenen bij de concertpromotor Live Nation. Ze verlaat dus haar platenmaatschappij Warner Music.
Het zou gaan om een tienjarige verbintenis. Madonna krijgt daarbij niet alleen inkomsten uit albumverkopen, maar ook uit concerttournees en de verkoop van merchandise. Daarmee breekt de zangeres met een traditie in de muziekindustrie. Het was gebruikelijk dat een artiest zich verbond aan een platenmaatschappij en afzonderlijke deals sloot voor concerten en merchandise. Nu willen partijen als Live Nation alle activiteiten van een artiest onder één dak brengen, zodat ze op meer inkomstenstromen kunnen rekenen.
