De gemiddelde werkende Nederlander drinkt op het werk vijf koppen koffie per dag. Dat komt neer op duizend koppen koffie per jaar. Alleen Scandinaviërs drinken meer.

In 2006 vond onderzoeksbureau Motivaction dat 82 voor procent van de Nederlanders koffie belangrijk was om de dag goed te beginnen en dat 62 procent ontevreden was over de kwaliteit van de koffie op het werk.

Toch zijn er wel degelijk bedrijven die inspelen op de vraag van werknemers naar goede koffie. Een van die bedrijven is ING. In de entreehal van een van de hoofdkantoren staat sinds kort een heuse espressobar. Met een groot piston espresso-apparaat en een meisje in zwart uniform dat espresso's maakt en melk opschuimt.

Anderhalf jaar geleden begon ING met het verkopen van echte espresso aan medewerkers vanuit een speciale bar. Tegen betaling naast de gewone, gratis koffie-automaten. Toen nog met een mobiele espressokar. Dat ging om een experiment. Puur om te kijken of er vraag naar was.

Volgens Marieke Vroom, facilitair manager werden er toen niet heel veel koffies verkocht, maar de mensen die er koffie haalden, waren heel enthousiast. Toen de entreehal verbouwd werd, besloot ING in samenwerking met de cateraar om de mobiele bar te vervangen door een vaste.

De vaste bar is een succes. Per dag worden er ongeveel 150 koppen koffie gemaakt. "Mensen halen 's ochtends bij binnenkomst een kop, na de lunch of voor een vergadering. Het is er eigenlijk altijd druk", legt Vroom uit.

Voor een espresso betalen medewerkers anderhalve euro, een cappuccino of een latté kost 1,75 euro.

De medewerkers van de ING hebben mazzel. Het overgrote deel van werkend Nederland is nog overgeleverd aan automatenkoffie.

Maar volgens Jan Pieter Schretlen, commercieel directeur bij Douwe Egberts Coffee Systems is het onzin dat dat per definitie vieze koffie is: "Ik kan je een automaat laten zien waar een goede espresso uit komt. Maar een werkgever moet dat wel willen. Het is duurder, het duurt langer om de koffie te maken en ze vergen meer onderhoud."

Ter illustratie: een kopje espresso kost de werkgever tussen de 25 en dertig cent, filterkoffie minder dan een dubbeltje

Douwe Egberts heeft meer dan 150 verschillende koffie-automaten in het assortiment, met als belangrijkste verschil de koffie die erin gaat. Er zijn vier verschillende soorten koffie in automaten.

De beste kwaliteit wordt gebrouwen van verse espressobonen. Een stapje lager zit cafitesse, een diepgevroren espresso-concentraat. Dan is er het goedkopere fresh brew, de gewone filterkoffie. En tenslotte is er de instantkoffie, gemaakt van gevriesdroogde koffie.

Uit tachtig procent van de werkautomaten komt fresh brew en cafitesse. Deze twee soorten zijn het snelst te zetten en vergen voor de bedrijven het minste onderhoud. Cafitesse is wat duurder, maar kwalitatief beter. Deze soort wint snel aan populariteit.

"Goede koffie op het werk is een middel om te laten zien dat je geeft om je medewerkers. De vraag naar kwaliteit en variatie is de afgelopen tijd enorm toegenomen."

Zeven jaar geleden kwam er alleen maar zwarte koffie uit automaten. Inmiddels is de helft van wat er uit een automaat komt melkgebaseerd, dus cappuccino's, latté's en café choco's.

Voor de komende vijf jaar ziet Schretlen geen revolutie in de koffie automaten. "Het gaat om koffie, die wordt steeds beter. Maar er zullen niet heel veel nieuwe smaken bijkomen. Dingen als caramelsmaak of iced koffie zijn margeproducten, die zullen nooit heel groot worden."