De consument betaalt bovendien 15 procent meer voor melk, kaas en eieren. Vlees is vier procent duurder geworden. De caissière rekent 12 procent meer af voor olie en vetten.

Meest genoemde oorzaak is de extreem gestegen prijs voor veel agrarische grondstoffen zoals graan. Maar de prijs van vooral brood is aanzienlijk harder gestegen dan theoretisch te verklaren is door de hogere graanprijs, zo blijkt uit een doorrekening van Brusselse prijsmodellen.

Theoretisch zou brood namelijk slechts 3 procent duurder moeten zijn dan een jaar geleden. "De verdergaande prijsstijging voor sommige producten kan ook komen door toegenomen kosten voor energie, transport of arbeid'', opperde een woordvoerder van EU-commissaris Mariann Fischer Boel (Landbouw) dinsdag.

De woordvoerder zei dat de Europese Commissie waakzaam blijft. "Maar we geven niemand de schuld.''

De voedselprijzen zijn wereldwijd gestegen door tegenvallende oogsten, grotere vraag vanuit China en groeiende behoefte aan landbouwgewassen voor biobrandstof.

De duurdere voeding zorgt vooral voor problemen in arme landen. De Verenigde Naties waarschuwden vrijdag nog voor een "globale crisis'' door de duurdere levensmiddelen. VN-topman Ban Ki Moon wil direct maatregelen, om te voorkomen dat 100 miljoen mensen in hongersnood belanden.

Meerdere politici in de EU willen het inmiddels kalmer aan doen met de biobrandstof. "Als we moeten kiezen, dan kunnen we beter produceren voor de mond dan voor de motor,'' zei minister Gerda Verburg (Landbouw) deze maand bij beraad met EU-collega's.