Dit voorjaar deed Paul Curfs, een verwoed detector-amateur een bijzondere vondst: op een akker van het buurtschap Amby, onderdeel van Maastricht vond hij enkele gouden en zilveren munten uit de eerste eeuw voor Christus.

Curfs meldde zijn vondst bij de gemeente Maastricht. Prompt bleek dat nog meer detectoreigenaren op dezelfde plek vergelijkbare munten hadden gevonden.

Daarop ging de gemeente in oktober gericht zoeken, met hulp van enkele detector-amateurs en specialisten van de Vrije Universiteit Amsterdam. Een terrein van 15 bij 30 meter werd minitieus onderzocht. Het resultaat: nog eens zo'n tachtig unieke munten. Ze waren vermoedelijk onderdeel van een schat die begraven was in een kuil op 65 centimeter diepte. Door diep te ploegen is de schat waarschijnlijk geraakt.

Wetenschappers zijn opgetogen. Taxatie door een muntspecialist en een contra-expertise van het Geldmuseum moet nog plaatsvinden, maar de gemeente schat de waarde tussen de één en twee ton.

Vraag is uiteraard: van wie is die goudschat? Wim Dijkman, conservator archeologie van de gemeente Maastricht: "Volgens de Monumentenwet gaat de helft van de getaxeerde waarde naar de eigenaar van de grond (twee boeren die broers van elkaar zijn, red), en andere helft naar de vinder. In dit geval de gemeente Maastricht, omdat het een officiële opgraving is geworden."

Is dat altijd zo? Nee, zegt Dijkman. "Als amateur-detectors toestemming hebben van de eigenaar van de grond om daar te zoeken, mogen ze houden wat ze aantreffen. Veel boeren vinden dat goed omdat zo verroeste ijzeren voorwerpen en dergelijke van het land verdwijnen. In Amby had de detector-amateur toestemming, dus hij mag die eerder gevonden munten houden." Maar rijk wordt hij er dus niet van. Wat de eerlijke vinder hiervan vindt, is niet bekend. Paul Curfs was vooralsnog onbereikbaar.

De gemeente Maastricht heeft een ander probleem. Ze is niet van plan om de goudschat te verkopen, maar moet wel de helft van de getaxeerde waarde aan de twee boerenbroers uitkeren. Ze hoopt nu op een bijdrage van provincie en rijk.

Alle 109 gevonden munten - tachtig zijn er eigendom van de gemeente, de rest in bruikleen van de hobby-archeologen - zijn dit weekend in het Centre Ceramique in Maastricht te bekijken. Onder zware bewaking.