Zaterdag, om 10.00 ’s ochtends, staan de Nederlandse fans van rockband U2 in de startblokken. Dan begint de verkoop van de zeer gewilde kaarten voor het U2-concert op 20 juli in de Amsterdam Arena.

Vreemd genoeg zijn op verschillende sites ook nu al kaartjes te koop. Om er vroeg bij te zijn, en om zeker te zijn van een toegangsbewijs, moeten fans wel minstens 220 euro neertellen. Dat terwijl in de officiële verkoop zaterdag kaartjes ongeveer een derde van dat bedrag kosten.

Handige handel
De U2-tickets zijn reeds vóór de officiële verkoop te krijgen, dankzij handige handelaren. Eén van hen is Sebastian Monteban, directeur en oprichter van zelfverklaard marktleider Budgetticket BV, waar sites als Onlineticketshop.nl en Budgetticket.nl onder hangen. "Wij zijn er open over dat je bij ons meer betaalt voor een kaartje. Maar dan ben je wel zeker dat je een ticket hebt. En hoef je zaterdag niet in de rij te staan."

Zijn websites hebben volgens Monteban een netwerk van 'ticket brokers', kaarthandelaren, die nu al een aantal tickets aan zijn bedrijf hebben toegezegd. Wie die handelaren zijn, blijft onbekend.

Maar dankzij hen staan nu al wel U2-kaarten te koop, waar dan een fikse premie op de normale prijs voor moet worden betaald.

Glazen bol
Sterker nog: Monteban verkoopt nu zelfs al kaarten voor een tweede U2-concert in Amsterdam, op 21 juli. Dat terwijl de band een tweede show nog helemaal niet aangekondigd heeft. Monteban: "Wij weten uit betrouwbare bron dat de Arena voor die dag ook gereserveerd is voor U2."

Het lijkt alsof doorverkoopsites een glazen bol hebben, waarin te lezen is welke artiest wanneer komt optreden. Hoewel Monteban verklaart betrouwbare kennis over het U2-toerschema te hebben, zitten tussenhandelaars er wel eens naast. Begin september 2008 boden vergelijkbare sites al tickets aan voor U2, voor concerten op 10 en 11 juli 2009.

Onuitroeibare praktijk
Er is al tijden discussie over de handel in tickets die nog niet op de markt zijn. De doorverkopers vinden het legitieme handel tegen marktprijzen. Politiek en concertorganisaties schetsen ongeoorloofde wildwest-praktijken. Consumenten klagen over hoge prijzen, maar weten tegelijkertijd ook in groten getale de doorverkoopsites te vinden.

Het lijkt in ieder geval een onuitroeibare praktijk, zolang fans veel geld over hebben voor de shows van hun idolen. Uit het buitenland komen inmiddels verhalen van artiesten die hun eigen kaarten als dure premium tickets aanbieden (zie kader: Artiesten handelen mee).

Niet fysiek in de verkoop
De handel van doorverkoopsites, die daarmee flinke marges opstrijken, stoort concertorganisatoren al jaren. "Zeker twaalf jaar al vechten wij tegen dit soort praktijken", zegt Marjanne Manders, woordvoerder van Mojo. De grootste organisator van Nederland is jaarlijks goed voor 1,2 miljoen toegangsbewijzen. "Dit soort sites verkoopt kaarten die nog niet fysiek te koop zijn. Ze kopen structureel kaarten op en creëren daarmee schaarste. Waardoor ze de prijs opdrijven."

Niet wat Bono wil
Recordprijzen, dat is nu juist niet wat Bono en zijn band voor ogen hadden. Voor hun nieuwe tournee, waarbij het podium midden in het publiek ligt, probeerde U2 de tickets betaalbaar te houden. Het merendeel van de kaarten, 85 procent, kost officieel minder dan 95 euro en voor iedere show zijn tienduizend kaarten van 30 euro beschikbaar.

Belazeren tussenhandelaren fans door 220 euro voor een kaart te vragen? Of kijken zij simpelweg wat de marktwaarde van populaire tickets is? "Waarom zou je hier geen geld aan mogen verdienen?", vraagt kaartjessite-directeur Monteban hardop. "Je kunt je ook afvragen waarom sommige toegangsbewijzen zo weinig kosten. De Rolling Stones speelden een paar jaar terug in Vredenburg, een zaal waar weinig mensen in passen. Kaarten: 50 euro. Terwijl je weet dat veel mensen bereid zijn daar meer voor te betalen."

Wettelijk verbod?
Topprijzen voor doorverkochte topkaarten zijn een doorn in het oog van verschillende consumenten- en concertorganisatoren. Maar illegaal is de tussenhandel niet, zo laat de woordvoerder van de Consumentenautoriteit weten.

Als het aan SP-Kamerlid Arda Gerkens ligt, komt daar verandering in. Zij is al ruim een jaar bezig met een wetsvoorstel om de doorverkoop van concertkaarten aan banden te leggen. "Concerten, maar ook sportevenementen, zijn schaarse, unieke producten. Kaarten daarvoor moeten niet op grote schaal opgekocht en voor veel geld doorverkocht worden."

Haar wetsvoorstel, dat nu ter beoordeling bij de Consumentenautoriteit ligt, behelst het maximeren van de doorverkooppremie. Gerkens: "Als je ziek bent, kun je natuurlijk je kaarten te koop aanbieden. Maar je mag maximaal 10 procent meer vragen dan de originele prijs. Dat moet tussenhandel ontmoedigen." Het SP-Kamerlid hoopt voor de zomer haar voorstel in de Kamer te kunnen behandelen.

Kwestie van communicatie
De vraag of kaarten wel of niet tegen een beduidend hogere prijs doorverkocht mogen worden, lijkt grotendeels een kwestie van openheid, communicatie, transparantie.

"Partijen zijn nu in principe vrij om kaarten door te verkopen", legt woordvoerder Saskia Bierling van de Consumentenautoriteit uit. "Maar het mag niet misleidend zijn. De consument moet weten dat het een tussenkanaal betreft, dat meer vraagt dan de originele prijs." Ook moeten de 'voorwaarden' volgens de Consumentenautoriteit duidelijk zijn.

En daar zit hem de crux. De tickets voor U2 zijn nog niet officieel in de verkoop. Bedrijven als Budgetticket BV zeggen op hun sites echter toe, deze kaarten te kunnen leveren. En ze maken hun belofte vaak waar. Directeur Monteban: "Het is 99,9 procent zeker dat je de bij ons bestelde tickets ook krijgt."

Voor consumenten is het bovendien belangrijk om algemene voorwaarden goed te lezen. Bij de ene site, bijvoorbeeld Onlineticketshop, krijgt je het (hoge) aankoopbedrag terug wanneer een concert afgelast wordt. Andere sites, zoals Tickets4U.nl, geven alleen de (lagere) nominale waarde van de kaartjes terug als de show onverhoopt niet doorgaat.

Risico lopen
In wezen neemt de consument die kaartjes koopt voordat die op de markt zijn, een - al dan niet klein - risico. De U2-fan die tot zaterdag 10.00 wacht, loopt de kans dat het concert uitverkocht is. Wie via bijvoorbeeld Onlineticketshop.nl een duurdere kaart bestelt, is de meute voor en moet er op vertrouwen dat de doorverkoopsite zijn belofte waar maakt.

Om zijn klanten vertrouwen te geven dat kaarten ook geleverd worden, geeft Onlineticketshop.nl een 120 procent-garantie. Mochten bestelde tickets niet beschikbaar zijn, dan krijgt de klant 120 procent van de aankoopprijs terug, zo staat in de algemene voorwaarden.

Hiermee geeft de site impliciet toe dat de mogelijkheid bestaat dat het de kaarten niet kan leveren. Monteban ziet dat anders. "We leveren vrijwel altijd. De garantie is vooral een manier om voor onszelf de lat hoog te leggen."

Openheid tegenover klanten
Zolang er geen nieuwe wetgeving op dit gebied is, is openheid het twistpunt. Onder druk van de Consumentenautoriteit hebben verschillende bedrijven al duidelijker op hun site vermeld dat zij tussenhandelaren zijn.

En de Consumentenautoriteit is nog altijd met hen in gesprek. "Omdat we vonden dat zij niet helder communiceerden, praten we met enkele van deze partijen", zegt woordvoerder Bierling. "En ja, dat is ook omdat we verschillende klachten over deze verkooppunten hebben ontvangen."

Nu of zaterdag?
Wat dat betekent voor de U2-fan die zijn helden in levenden lijve wil zien? Er bestaat geen wet die verbiedt om vóór zaterdag kaarten voor de show te bestellen. Wie de officiële verkoop voor wil zijn, moet daar wel een flinke extra premie voor neerleggen. De andere optie is zaterdag vroeg de wekker te zetten, om op 10.00 in de startblokken te staan voor de officiële verkoop.