"Vroeger was een uitvaart veel meer aan protocollen gebonden, met stemmige muziek en speeches. En ook de keuzes waren veel beperkter. Een standaard kist en bij de receptie er na koffie met cake, dat was het", vertelt Peter van Wageningen, directievoorzitter bij uitvaartorganisatie Yarden.
Yarden is met ruim een miljoen verzekerden en een verzekerd kapitaal van 2,3 miljard euro een van de kleinere spelers in de markt. De grootste is Dela met een marktaandeel van 41,2 procent. Yarden heeft 9,4 procent van de markt in handen. Vorig jaar verzorgde het bedrijf dertigduizend crematies en tienduizend begrafenissen.
Tegenwoordig is alles mogelijk. Willen de kleinkinderen de kist versieren? Dient er een uitgebreid buffet te komen? Moet de hele dienst lang keiharde heavy metal worden gedraaid, omdat de overledene daar zo van hield? Het kan allemaal.
Een uitvaart wordt steeds meer een afspiegeling van de persoonlijkheid van de overledene. Die was uniek, dus moet de uitvaart dat ook zijn.
"Deze trend is ongeveer twintig jaar geleden ontstaan, toen aids zijn eerste slachtoffers begon te eisen. Deze mensen stonden nog midden in het leven, die wilden geen standaard uitvaart. Een andere factor, is de aandacht die begrafenissen van beroemdheden in de media krijgen. Dat zien mensen op de televisie en dan willen ze dat ook."
"Een goed voorbeeld is de uitvaart van Jan Wolkers. Die werd in een stijgerhouten kist begraven. Daarna steeg de vraag naar dat soort kisten enorm", legt Van Wageningen uit.
"Mensen zijn bereid om steeds meer uit te geven aan een uitvaart. Volgens de Consumentenbond kost een gemiddelde begrafenis 6.000 euro. Maak daar maar tussen de 8.000 en 10.000 van", stelt Van Wageningen. En dat bedrag stijgt gestaag. "Omdat mensen steeds meer eisen gaan stellen aan een uitvaart, wordt deze ook duurder."
Mede daarom is bij Yarden de interne discussie ontstaan over of degene die de uitvaart verzorgt op basis van commissie moet gaan werken en dus voortaan een percentage van de opbrengst van de uitvaart zou ontvangen. Of, zoals nu het geval is, in loondienst moet blijven.
"Wanneer de uitvaartondernemer een percentage krijgt, is de prikkel groter om alle mogelijkheden te tonen. Zien mensen maar één soort kist, dan kiezen ze die. We overwegen dit niet om meer geld te verdienen, maar om de klant meer keuzevrijheid te geven", stelt Van Wageningen.
De vooruitzichten voor de markt zijn goed. Veel mensen die nu een uitvaartverzekering hebben waarderen deze op. De huidige polis, blijkt niet het volledige wensenpakket te dekken.
Daarnaast is er een hele nieuwe markt te veroveren met de tweede generatie allochtonen. Die zullen er waarschijnlijk veel vaker voor kiezen om hier begraven te worden, in plaats van in het moederland.
"We doen er veel aan om deze groepen te bedienen. Zo hebben we bijvoorbeeld een aparte begraafplaats en een uitvaartcentrum dat speciaal een grote ster met een pijl naar het oosten op de grond heeft. Ook voeren we overleg met allochtonen groeperingen om hun wensen te inventariseren, zodat we daar beter op in kunnen spelen."
Maar de markt is heel competitief. Iedereen kan uitvaartondernemer worden, en de slag om de klanten kan soms nare vormen aannemen. Zo kwamen er vorige week berichten naar buiten van partijen die al aan het sterfbed van mensen een uitvaart aan het slijten waren.
Volgens Van Wageningen houdt Yarden zich hier verre van, maar hij erkent dat er een dunne lijn is tussen het leveren van goede dienstverlening en te agressief je product willen slijten. "Zo hebben wij bijvoorbeeld wel contacten met verpleeghuizen en beheren we een aantal mortuaria. Maar wij zouden nooit iemand verplichten om bij ons iets af te nemen, het blijft vrijwillig."
