Massaontslagen, overheidsbezuinigingen, bouwprojecten die stil liggen. De recessie die sinds 2008 welig in ons land tiert heeft menigeen buitenspel gezet op de arbeidsmarkt. Het CBS verwacht dat de werkloosheid in 2010 verder zal stijgen tot 8,6 procent.
Voor jonge mensen met een diploma, maar zonder werkervaring, zijn dit onheilspellende tijden. Het doemscenario van lost generation dreigt; een generatie afgestudeerden die niet aan de bak komt, of tegen een mager loontje moet werken. Als de economie weer aantrekt, wordt deze groep genadeloos ingehaald door jongere, goedkopere werknemers met een diploma vers op zak.
Rooskleuriger
Maar recente cijfers schetsen een rooskleuriger beeld. Het valt reuze mee met de belabberde positie van starters op de arbeidsmarkt, zo blijkt uit onderzoek van Het Research Centre for Education and the Labour Market (ROA), een onderdeel van de Universiteit Maastricht, en de Nederlandse Vereniging van Universiteiten, de VSNU.
Met name wetenschappelijk opgeleiden hadden afgelopen periode weinig moeite met het vinden van een baan op eigen niveau. Onder zowel hbo’ers als academici vond de helft binnen anderhalf jaar een vaste aanstelling.
Onderzoeker bij het ROA, Christoph Meng: “Er is ook geen sprake van een verdrukking van hbo’ers door universitair opgeleiden. Over de gehele linie genomen konden afgestudeerden vrij snel een baan vinden, het percentage werklozen ligt rond de 5 procent.”
Lichte daling startsalaris
Zowel hbo’ers als academici die in 2008/2009 afstudeerden, zagen hun startersalaris slechts licht dalen. Verdiende een beginnende hbo’er die in 2006/2007 afstudeerde nog 14,70 per uur, dat gemiddelde lag in 2009 op 14,40. Ook universitair opgeleiden - die gemiddeld 5 euro meer per uur verdienen - gingen er slechts paar dubbeltjes op achteruit. De startersalarissen zijn dus nauwelijks gedaald.
Maar gunstige cijfers bieden geen garantie voor de toekomst, noch het heden. Meng: “Er is een duidelijk vertragend effect van de recessie op de arbeidsmarkt. Ik denk dat we volgend jaar pas écht de schade kunnen vaststellen. Bovendien hebben we de secundaire arbeidsvoorwaarden niet meegenomen in ons onderzoek.”
Starters met economische achtergrond
Ook zijn sommige sectoren conjuctuurgevoeliger dan anderen. Meng: “Starters met een economische of technische opleiding hebben het meest last van de recessie. En er zijn grote verschillen tussen opleidingen. De werkloosheid onder hbo-bouwkundigen is 11 procent, ten opzichte van 0,8 in de periode 2006/2007, terwijl het percentage onder verpleegkundigen nog steeds op 0 staat.”
Het ROA verwacht geen gigantische schommelingen voor hoger opgeleiden. Meng: “Al met al vallen de klappen harder onder mbo’ers dan hooggeschoolden. Het is voor alle starters lastiger geworden om een vaste aanstelling te krijgen, maar er blijft een grote vraag naar hoger opgeleiden.”
Lees ook:
In deze beroepen zit je op rozen
