De nieuwe formule, die een afgeleide is van de bekendere kantonrechtersformule, wordt alleen toegepast als iemand zijn ontslag via de zogenoemde CWI-route met succes weet aan te vechten.

In een dergelijke procedure verleent het voormalige Centrum voor Werk en Inkomen (tegenwoordig UWV Werkbedrijf) een bedrijf toestemming voor ontslag als bewezen is dat dit bedrijfseconomisch noodzakelijk is. De werknemer krijgt dan niet per se een vergoeding toegekend.

Onderling verschillen de gerechtshoven al geruime tijd over de hoogte van de vergoeding die in CWI-zaken wordt toegekend bij "kennelijk onredelijk ontslag".

Hof Den Haag
Het Hof Den Haag introduceerde eerder dit jaar zijn eigen formule bij gebrek aan een duidelijke koers. Bovendien stelt Den Haag dat werknemers die zonder exitpremie de laan uit zijn gestuurd alleen al om die reden recht hebben op een schadevergoeding.

Die stellingname werd breed verwelkomd door de vakbeweging omdat het de rechtspositie van werknemers sterker maakt en in feite stelt dat ieder ontslag, mits de werknemer zich niet misdragen heeft, een vergoeding rechtvaardigt. De werkgever in deze zaak ging echter in cassatie tegen de uitspraak. Het oordeel van de Hoge Raad wordt dit najaar verwacht.

Amsterdam, Den Bosch, Leeuwarden
Vooruitlopend op die uitspraak kozen de gerechtshoven van Amsterdam, Den Bosch en Leeuwarden voor een eigen aanpak. De drie gaan pas in tweede instantie over tot schadevergoeding als het ontslag als zodanig "kennelijk onredelijk" wordt geacht.

Hun zogenaamde "XYZ-formule" gaat uit van de oude, genereuze, kantonrechtersformule die voor 1 januari van kracht was. Ontbinding via de kantonrechter kan zonder tussenkomst van CWI maar pakt duurder uit en houdt standaard een ontslagvergoeding in. Bij de XYZ-formule wordt de uitkomst tot de helft gemaximeerd. Dat komt neer op de helft van het aantal gewogen dienstjaren keer het laatstverdiende maandsalaris.

Globaal vergelijkbaar
Volgens hoogleraar arbeidsrecht Evert Verhulp is de XYZ-formule "globaal vergelijkbaar" met de rekenmethode die het Hof Den Haag hanteert. Individueel kan het echter verschillen. 'Zo krijgt iemand van 35 jaar met 15 dienstjaren in Den Haag een exitpremie van vijf maandsalarissen mee, terwijl diezelfde persoon in Leeuwarden weg komt met 7,5 keer een maandsalaris', aldus Verhulp.

Jurist Arno van Deuzen van vakbond Abvakabo FNV concludeert juist dat werknemers met de nieuwe XYZ-formule slechter af zijn. "Bovendien oordelen de andere hoven minder snel 'kennelijk onredelijk'," zegt hij. De vakbeweging zal echter niet op korte termijn in actie komen tegen de uitspraken omdat die in geen van de zaken betrokken is. Wel zegt Van Deuzen met "extra belangstelling" uit te kijken naar het oordeel van de Hoge Raad. Mocht die Den Haag gelijk geven dan is de XYZ-formule van korte duur gebleken.

Duurder uit
"Werkgevers zullen stelselmatig duurder uit zijn," aldus Verhulp. Zo niet dan waarschuwt Van Deuzen de politiek alvast. "Dan laten we onze invloed gelden."

Zie ook FD.nl