Dat zei directeur Coen Teulings van het Centraal Planbureau (CPB) dinsdag 16 maart, tijdens een persconferentie over de economische ramingen tot aan 2015.
Het bureau heeft berekend dat het nieuwe kabinet tot aan 2015 structureel, dus per jaar, 29 miljard euro (of 1750 euro per hoofd van de bevolking) zal moeten bezuinigen om de begrotingstekorten en de staatsschuld niet volledig uit de hand te laten lopen.
De 35 miljard euro waar het demissionaire kabinet tot nu toe over sprak, is een cijfer dat Teulings niet herkent. "Het is onduidelijk waar dat bedrag van 35 miljard euro vandaan komt. Berekeningen maken op de achterkant van een sigarendoosje is één ding, wij hebben dit nu berekend en komen uit op 29 miljard euro."
Forse ingrepen
Daarbij moeten forse ingrepen plaatsvinden, aldus Teulings. "Alleen de kaasschaaf toepassen is er niet bij." Volgens de CPB-directeur is het niet verstandig om in 2015 net op een begrotingstekort van 3 procent van het bnp uit te komen, het maximale tekort zoals voorgeschreven door het Stabiliteitspact van de Europese Monetaire Unie. Het komende kabinet zal de lat hoger moeten leggen dan keurig de 'nul houden' op de 3 procent.
"Het kan. Maar dan schuif je wel héél veel door naar volgende generaties", aldus Teulings, die overigens zelf niet vooruit wilde lopen op welke bezuinigingen het meest verstandig zouden zijn.
Kostenstijgingen
De grote spelbreker de komende jaren is een minder snel groeiend arbeidsaanbod - er komen minder mensen voor de arbeidsmarkt - gecombineerd met een langere levensverwachting, waardoor de vergrijzingskosten in met name de zorg oplopen.
Teulings rekende voor dat bij ongewijzigd beleid het gemiddelde eigen risico in de zorg zal toenemen van 165 euro nu, naar 775 euro in 2015. Er is volgens het CPB slechts de keuze uit twee oplossingen: de zorgpremies verhogen, of de kosten beperken - met andere woorden, snijden in de zorguitgaven. Dit kan door zaken uit het door de overheid betaalde vergoedingenpakket te schrappen.
Groei arbeidsaanbod blijft achter
Tegelijkertijd blijft de werkloosheid hoog. Dat klinkt tegenstrijdig met een minder snel stijgend arbeidsaanbod, maar er is een logische verklaring. Volgens het CPB zit Nederland nu ongeveer aan het maximum qua arbeidsaanbod van fulltime werkende mannen. Hun aantal zal netto niets meer toevoegen aan de groei van het arbeidsaanbod. Dit komt door de vergrijzing; meer mannen gaan met pensioen.
Vrouwen en ouderen gingen de afgelopen jaren meer werken - hun arbeidsparticipatie nam toe - maar die stijging ziet het CPB de komende jaren afvlakken. Bovendien werken vrouwen en ouderen relatief veel parttime, wat een negatief effect heeft op de groeicijfers van het aanbod.
Noodzakelijke maatregelen
Volgens het CPB zullen er maatregelen moeten worden genomen die de overheidskosten structureel verlagen, terwijl de arbeidsparticipatie en de arbeidsproductiviteit verhoogd dienen te worden.
De komende kabinetsperiode zal de koningin weinig vrolijks te melden hebben op Prinsjesdag. "Er zullen verkiezingsprogramma's moeten komen die forse ombuigingen beloven. En zulke ombuigingen, daar maak je jezelf niet populair mee." Wel zullen die noodzakelijke bezuinigingen vanaf 2015 structurele verbeteringen voor de economie en de overheidsfinanciën bieden.
"Maar het komende kabinet zal alleen maar slecht nieuws kunnen melden", aldus Teulings.
Lees ook:
