Twee geestelijk gehandicapten werden onlangs in het Duitse Meppen plotseling omringd door met knuppels bewapende mannen. Waarom? Ze waren bezig met het opstellen van tonnen voor de inzameling van oud papier.

Het is een opvallend incident in een felle strijd rondom reeds gelezen kranten en tijdschriften. Tonnen van concurrenten worden in de eigen opvangbakken leeggegooid en inzamelingsbedrijven helpen klanten en bedrijven kosteloos van hun oud papier af. Dit meldt het Duitse tijdschrift Der Spiegel op zijn website.

Met de gestegen grondstoffenprijzen is ook oud papier een stuk lucratiever geworden. Met name in China bestaat er een grote vraag. Bovendien neemt ook in Duitsland zelf de vraag naar papier alleen maar toe. Afgelopen jaar werd er meer oud papier geïmporteerd dan geëxporteerd.

Het kost minder energie om van oud papier weer vers papier te maken, dan een boom om te hakken en daar een velletje van te fabriceren.

Ook Nederland profiteert van de papierhonger. Puur in volume is het zelfs het grootste exportproduct van ons land. Veel lege containers worden voor de terugreuis naar China met oud papier gevuld. Als ballast en om er nog wat mee te verdienen.

Toch kennen we in ons land niet de felle strijd die op dit moment in Duitsland woedt. Dat komt vooral door de oprichting van de Stichting Papier Recycling Nederland (PRN) door VROM, de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten (VNG) en de inzamelingsorganisaties in 1998.

"Voor 1998 verliep het oud papierbeleid volgens de varkenscyclus", legt PRN-directeur Wienus van Oosterum uit. "Periodes met hoge prijzen en weinig afhalers werden afgewisseld met periodes dat oud papier niets waard was en dat er juist veel ophalers waren." Dat was geen gewenste situatie.

De PRN zorgt voor een minimumprijs waartegen gemeentes hun oud papier kunnen verkopen. Om dit te financieren wordt door de papier- en kartonketen een potje gemaakt. Deze aanpak moet ervoor zorgen dat de varkenscyclus wordt doorbroken.

In 1999 waren de prijzen voor oud papier voor het laatst zo laag dat er geen geld aan te verdienen was. Sindsdien gaat het goed met de papierprijs. Volgens de Marktberichten Oudpapier was het prijspeil begin maart meer dan 100 euro per ton voor gesorteerd oud papier. Dit is de prijs die de inzamelingsprijs voor oud papier ontvangen.

De gemeentes krijgen minder. "De prijs kan variëren van nul tot tachtig euro, afhankelijk van de inspanning van de gemeente. Een gemeente die het zelf inzamelt zal veel meer voor het papier krijgen dan een gemeente die het helemaal overlaat aan het commerciële inzamelingsbedrijf."

De wereldwijde papierhonger zal volgens marktexperts nog verder toenemen. Op dit moment is dat 320 miljoen ton per jaar. In 2015 zou dat maar liefst 440 miljoen ton zijn.