In het verkiezingsprogramma van de partij, die recentelijk vooral in het nieuws kwam vanwege haar omstreden vrouwenstandpunt, veel concrete economische maatregelen.
“Bij ons op de lijst staat een econoom op de tweede plaats, die heeft meegeschreven aan het verkiezingsprogramma. Dat is duidelijk te merken”, vertelt Van der Staaij, die na ruim twaalf jaar in de Tweede Kamer Bas van der Vlies heeft opgevolgd als lijsttrekker.
Een van de meest in het oog springende maatregelen die jullie voorstellen is een vlaktaks, vanwaar dit voorstel?
“Ik lees graag onderzoeken, ook van andere partijen. Het CDA bijvoorbeeld, heeft heel wat mooie rapporten geschreven over de vlaktaks, waar heel zinnige dingen gezegd worden. Maar ze doen er vervolgens niets mee.
Als je kijkt naar de concurrentiepositie van Nederland, dan zie je dat de mondiale concurrentie toeneemt. Dan moet je je gaan afvragen of werken niet te duur is. Als we de belastingen verlagen, dan wordt werk goedkoper. Met een vlaktaks wordt het ook gemakkelijker om te zien wat je netto overhoudt. We denken dat een vlaktaks het systeem eenvoudiger en overzichtelijker maakt.”
En een vlaktaks heeft ook gevolgen voor de hypotheekrenteaftrek?
“Bij die belastingvereenvoudiging hoort ook dat men anders omgaat met de eigen woning. De eigen woning gaat naar Box drie en telt als vermogen. Eigen woningforfait en hypotheekrenteaftrek schaf je dan af. Dat compenseer je met een belastingverlaging.
Daarmee beëindig je de perverse prikkel om een hoge schuld aan te gaan. We willen niet, zoals andere partijen, met de botte bijl de eigen woning aanpakken. Maar er komt een slimmer en eenvoudiger systeem. Huizenprijzen zullen dalen.”
In het verkiezingsprogramma staat ook expliciet dat de afschaffing van de hypotheekrenteaftrek geen bezuinigingsmaatregel is…
“De sociale vlaktaks moet budgetneutraal gebeuren. De gemiddelde huizenbezitter mag er niet op achteruit gaan. Het is misschien alleen voor de duurste woningen ongunstig.
Wat we niet willen, is snel veel geld verdienen met dit soort maatregelen. We willen de woningmarkt hervormen tot een beter en soepeler systeem. Nu zijn er allerlei prikkels om een zo hoog mogelijke schuld aan te gaan en deze zo lang mogelijk te behouden.”
U vindt dat gezinnen waarbij beide ouders werken niet langer belastingvoordeel moeten krijgen?
“Een gezin waarbij de man 70.000 euro verdient, zou even veel belasting moeten betalen als een gezin van tweeverdieners die samen 70.000 euro verdienen. Nu is dat verschil nog erg groot omdat partners nu kunnen schuiven met aftrekposten. Dat is niet eerlijk. Mannen en vrouwen moeten samen bepalen hoeveel er gewerkt wordt.”
Is dat ook de reden dat u de subsidie op kinderopvang wil afschaffen?
“Nu wordt door de overheid gestimuleerd dat ouders niet zelf voor hun kinderen zorgen. Ik vind dat ouders dat zelf moeten kunnen bepalen. Wij willen dan ook dat het geld direct aan de ouders wordt gegeven als kindgebonden budget. Als mensen hun kinderen naar de kinderopvang willen sturen, dan moeten ze daar ook zelf voor betalen.”
Maar dat gaat ten koste van de arbeidsparticipatie van vrouwen?
“Studies laten zien dat het aantrekkelijker maken van kinderopvang nauwelijks tot gevolg heeft dat vrouwen meer gaan werken. Hoe ze arbeid verdelen, moet een bewuste keuze zijn van mannen en vrouwen samen. Als vrouwen tevreden zijn met kleine deeltijdbanen is dat toch prima. Ik geloof er niet in dat je dit soort dingen kan sturen met financiële prikkels. Ik vind dat negatief en denigrerend.”
Hoe denkt u dan de gevolgen van de vergrijzing op te vangen?
“De mogelijkheden van herintredende vrouwen zouden beter benut kunnen worden. Als de roep om arbeidskrachten maar groot genoeg is, zal het bedrijfsleven zelf met oplossingen komen. Bijvoorbeeld schooltijdbanen of deeltijdbanen. Er vanuit de overheid alleen maar geld in pompen, werkt maar heel beperkt.
Ook vindt de SGP dat mensen langer moeten doorwerken en dat de werkweek langer moet. Veertig uur moet weer de norm worden.”
Er gaat ook flink bezuinigd worden, bijvoorbeeld 2,5 miljard euro op de overheid, heeft u daarvoor al concrete maatregelen?
“Er kunnen delen van departementen worden opgeheven of samengevoegd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan veiligheid. Er is nu een enorme stammenstrijd tussen Justitie en BZK over de politie. Wij denken dat je ze beter kan samenvoegen tot één ministerie.
Wij willen dat de overheid zich beperkt tot de kerntaken, zich alleen bemoeit met wat echt nodig is. Die kerntaken zijn volgens ons recht en veiligheid, defensie, mobiliteit, duurzaamheid en een sociaal vangnet. De overheid moet zich verre houden van gebieden waar de overheid niets te zoeken heeft. Andere samenvoegingen zijn nog niet geconcretiseerd, daarvoor wachten we op de financiële doorberekening van het Centraal Plan Bureau.”
En er kan ook 2,6 miljard aan subsidies worden geschrapt…
”Er kan flink bezuinigd worden op publieke omroep, kinderopvang, kleinere subsidies voor topsport en filmfonds.”
En ook de afdracht aan Europa kan minder?
Een bezuiniging van een miljard euro op Europa klinkt veel zwaarder dan het is. Het is de facto een voortzetting van de huidige nog door minister Zalm bedongen korting. Die willen we graag behouden.
Waarin wil de SGP wel investeren?
“Er moet 3,5 miljard euro geïnvesteerd worden in onderwijs en innovatie. Driehonderd miljoen in defensie, en driehonderd miljoen in mobiliteit. Dat is in verschillende vormen van mobiliteit dus wegen, vaarwegen en het openbaar vervoer. Ook vinden we dat er geld moet naar duurzaamheid.”
Mocht het voor de SGP op regeren aankomen, welke punten op economisch gebied zijn onderhandelbaar?
“Op economisch vlak zijn er weinig punten waar het op stuk zou kunnen lopen. Onze breekpunten liggen meer op het medisch-ethische vlak. Als het daarover gaat, op dat vlak hebben we de minste overeenkomsten met D66. Op economisch terrein ligt de SP moeilijk. Daar heeft de SGP meer met CDA en VVD. Zij zouden logische partners op economisch terrein zijn. Maar we willen niet vooruitlopen op een coalitie. We hebben nooit meegedaan aan het melaatsverklaren van bepaalde partijen op voorhand.”
Lees ook:
De economische agenda van de SGP
In de serie: De economie volgens...
Marianne Thieme: het einde van de kiloknaller
Emile Roemer: Loondoorbetaling voor mkb moet korter
Mark Rutte: geen koopkrachtgaranties
