Dit blijkt uit de doorrekeningen van de effecten van de programma’s van de verschillende politieke partijen voor de verkiezingen die het Centraal Planbureau donderdag 20 mei heeft gepubliceerd. Hoe scoren de partijen op de verschillende onderwerpen?
Bezuinigingen
De VVD doet het meest om de overheidsfinanciën op peil te brengen. De partij van Mark Rutte verbetert de houdbaarheid (wat betekent dat de schuldenlast niet uit de hand loopt) met 39 miljard. Ook de meeste andere partijen buigen echter meer om dan de eerder door het CPB gestelde 29 miljard. Alleen de SP en de PVV blijven met 16 en 17 miljard ver achter. De programma's van Rita Verdonks TON en die van de Partij voor de Dieren werden niet doorgerekend.
Houdbaarheid:
CDA 33
PvdA 31
SP 16
VVD 39
PVV 17
GroenLinks 35
ChistenUnie 35
D66 37
SGP 32
Koopkracht
Wordt het SP-programma uitgevoerd dan stijgt de koopkracht van de huishoudens in 2015 met 1,25 miljard euro. Het PvdA-programma leidt tot een kwart miljard koopkrachtverbetering. Worden de plannen van GroenLinks uitgevoerd dan gaan huishoudens er volgens het CPB niet op vooruit, maar evenmin op achteruit.
Het SGP-programma tast de koopkracht het meeste aan. Als gevolg van deze plannen gaan huishoudens er 8 miljard op achteruit, gevolgd door het CDA (-3,5 miljard), D66 (-3), CU (-2,75) en PVV (-2). De VVD laat de koopkracht van huishoudens met 1,5 miljard dalen.
Winst bedrijven
De ChristenUnie, GroenLinks en de SP doen de winsten van bedrijven het meeste dalen, gevolgd door de PVV en D66. Het CDA is de enige partij die de winst van bedrijven doet toenemen.
Hypotheekrenteaftrek
Het hypotheekrenteplan van D66 zet economisch gezien de meeste zoden aan de dijk. Het plan levert een welvaartswinst van 0,9 procent van het bruto binnnenlandse product (bbp) op. Het GroenLinks-plan staat met een welvaartswinst van 0,8 procent op de tweede plaats. (Zie ook het kader: Dit willen partijen met de hypotheekrenteaftrek.)
Huizenprijzen
Als gevolg van het D66-plan zullen de huizenprijzen wel het meeste dalen (-10 procent in 2015 en 10 procent structureel), gevolgd door GroenLinks (6 procent in 2015 en 10 procent structureel). Het plan van de PvdA leidt tot een daling van 7 procent in 2015 en 6 procent structureel. Als gevolg van het SP- en SGP-programma zullen de huizenprijzen in 2015 circa 6 procent lager zijn en structureel respectievelijk 6 en 7 procent. Als gevolg van het CDA-programma dalen de prijzen met 1 procent (zowel in 2015 als structureel).
Het VVD-voorstel laat de huizenprijzen in 2015 met 2 procent dalen en structureel met 5 procent. Dit laatste is opvallend omdat de VVD niet tornt aan de hypotheekrenteaftrek. De daling wordt echter veroorzaakt doordat de VVD huren zoveel aantrekkelijker maakt dat de vraag naar koopwoningen afneemt. Het PVV-programma is het enige dat de huizenprijzen niet aantast en structureel zelfs met 1 procent doet stijgen.
Werkgelegenheid
Het VVD-programma is het beste voor de werkgelegenheid (+ 5,75 procent), gevolgd door GroenLinks (+ 4,5 procent), het CDA (+ 4 procent) en D66 (+3,75 procent). De PvdA creëert 2,5 procent meer banen. Als gevolg van het SP-programma daalt de werkgelegenheid met 1 procent.
Ambtenaren
Alle partijen willen bezuinigen op ambtenaren. Het Centraal Planbureau twijfelt echter aan de haalbaarheid van al deze voorstellen. Het CPB heeft daarom het meest vergaande voorstel van de heroverwegingswerkgroep die zich bezighield met ambtenaren als maximaal haalbaar gehanteerd. Dit levert de meeste partijen een bezuiniging op van zo’n 3 miljard. Alleen de SP bezuinigt veel minder, namelijk 1,5 miljard.
AOW
De AOW-plannen van CDA, PvdA en VVD (AOW-leeftijd verhogen tot 67 jaar) leidt tot een verbetering van het bbp van 0,7 procent. Het voorstel van GroenLinks tot 1 procent en dat van D66 zelfs tot een verbetering van 1,1 procent van het bbp. GroenLinks wil alleen werkenden nog AOW laten opbouwen. D66 wil de AOW-leeftijd stapsgewijs verhogen naar 67 en hem vervolgens koppelen aan de stijging van de levensverwachting.
Lees ook:
De economische agenda van de PvdA
De economische agenda van de VVD
De economische agenda van het CDA
De economische agenda van de PVV
De economische agenda van de SP
De economische agenda van GroenLinks
De economische agenda van de SGP
De economische agenda van de ChristenUnie
De economische agenda van de Partij voor de Dieren
In de serie: De economie volgens..
Mark Rutte: geen koopkrachtgaranties
Emile Roemer: Loondoorbetaling voor mkb moet korter
Alexander Pechtold: sparen voor zorg na pensionering
Femke Halsema: 'Hypotheekrenteaftrek helemaal afschaffen'
