Het CDA verkiest bedrijven boven gezinnen, zo lijkt het. Het CDA-programma is minder goed voor de koopkracht van huishoudens dan de programma’s van andere partijen, zo blijkt uit de doorrekeningen van het Centraal Planbureau (CPB). De winst van bedrijven neemt echter toe.
Dat is bij geen enkele andere partij het geval (zie kader Gevolgen voor bedrijven).
De koopkracht van gezinnen wordt als gevolg van de CDA-plannen onder meer aangetast door het beperken van de zorgtoeslag, een beperking van de kinderopvangtoeslag en het afbouwen van de AOW-tegemoetkoming. (Dit laatste is tegemoetkoming van zo'n vierhonderd euro per jaar die iedere AOW-er krijgt bovenop zijn staatspensioen.)
CDA's bedrijvenagenda
Maar waarom komen bedrijven er bij het CDA zo goed vanaf? Allereerst willen de christendemocraten ook een aantal maatregelen doorvoeren die niet goed zijn voor de winst van ondernemingen. Zo stelt de partij voor om bedrijven te verplichten ontslagen werknemers nog zes maanden door te betalen.
Gunstig voor ondernemers is daarentegen dat de WW-premies omlaag gaan, doordat de partij die uitkering beperkt tot een jaar. Ook gaat de vennootschapsbelasting omlaag door invoering van een vermogensaftrek. Bovendien verhoogt het CDA de WBSO, een fiscale stimuleringsregeling die een deel van de loonkosten voor Research and Development (R&D) compenseert.
ChristenUnie, GroenLinks en de SP
De ChristenUnie, GroenLinks en de SP doen met hun voorstellen de winsten van bedrijven het meeste dalen. De ChristenUnie met 4,75 miljard, de twee andere partijen met 4,25 miljard.
Bij de SP komt dit doordat de partij de vennootschapsbelasting verhoogt en de renteaftrek beperkt. Daarnaast voeren de socialisten een bankenheffing in. Zelf zegt lijsttrekker Emile Roemer dat zijn partij wel lief is voor kleine bedrijven.
GroenLinks schaft de premies voor de sectorfondsen af, verlaagt de premie voor het Algemeen Werkloosheidsfonds en voert een afdrachtsvermindering in voor bedrijven die langdurig werklozen of laagbetaalde jongeren in dienst nemen. Daarnaast wordt, net als bij het CDA, de WBSO uitgebreid. Maar dit weegt niet op tegen de maatregelen die de winst van bedrijven aantasten.
Lijststrekker Femke Halsema wil de energiebelasting op elektriciteit verhogen, net als de verpakkingenbelasting. Daarnaast wil GroenLinks de motorrijtuigenbelasting voor vrachtwagens en bestelbusjes omzetten in een kilometerheffing.
De ChristenUnie verlaagt de zorgpremies, maar voert aan de andere kant een bankenheffing in en wil een kilometerheffing voor vrachtauto's. Ook laat de partij woningcorporaties voortaan de huurtoeslag uitbetalen (het CPB ziet corporaties als bedrijven).
PvdA
Als gevolg van de plannen van de Partij van de Arbeid komt de winst van bedrijven volgens het CPB in totaal 1 miljard euro lager uit. Goed voor bedrijven is dat Job Cohen en de zijnen het tarief van de eerste schijf in de vennootschapsbelasting verlagen (net als de VVD) en deze schijf bovendien verlengen. Daarnaast komt er een vermogensaftrek in de vennootschapsbelasting en een no-riskpolis voor ondernemingen die langdurig werklozen in dienst nemen.
Ongunstig voor de winst van bedrijven is echter: het invoeren van een kilometerheffing voor vrachtwagens, een bankenheffing en het verhogen van de energiebelasting.
VVD
Opvallend is dat ook het staatje van de VVD een min laat zien (-1,25). Deze wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de VVD, net als de ChristenUnie, de huurtoeslag voortaan laat uitbetalen door woningcorporaties en die door het CPB als bedrijven worden gezien. Daarnaast beperkt de partij van Mark Rutte de renteaftrek in de vennootschapsbelasting en vermindert de partij de innovatiesubsidies.
Wel goed voor bedrijven (maar volgens de CPB-berekening niet opwegend tegen het bovenstaande) is dat de VVD de vennootschapsbelasting verlaagt, de verpakkingenbelasting afschaft en, net als het CDA en GroenLinks, de WBSO verhoogt.
D66
De winst van bedrijven zou als de plannen van D66 worden uitgevoerd volgens het CPB 1,75 miljard lager uitkomen. Ondernemingen houden meer geld over doordat de partij fiscale subsidies voor het scholen van personeel invoert. Hier staat echter tegenover dat lijsttrekker Alexander Pechtold, net als de ChristenUnie en de VVD, de woningcorporaties voortaan de huurtoeslag laat uitkeren (van hun eigen geld). Ook wil hij een hogere energieheffing voor grootverbruikers invoeren en de elektriciteitsprijzen verhogen doordat een verplicht deel duurzaam moet zijn.
PVV
De PVV stelt geen maatregelen voor die de winst van bedrijven laat toenemen. De partij wil wel een bankenheffing en een woningcorporatieheffing invoeren en snijden in innovatiesubsidies. Dit verslechtert de winst van bedrijven met 2,75 miljard.
Impact op afzetprijzen
In de praktijk moet echter nog blijken wat de plannen werkelijk voor een effect hebben op de winst. Waarschijnlijk daalt of stijgt deze minder dan becijferd omdat bedrijven veranderingen in lasten en subsidies veelal zullen doorberekenen in de afzetprijzen.
Lees ook:
De Jager: 'Hypotheekrente is stevig punt'
CPB: VVD bezuinigt het meest
'Partijen draven door met bezuinigen op ambtenaren'
Analyse Mathijs Bouman: Politiek behoedt ons voor Griekse scenario
