De ongelukkige overname en opsplitsing van ABN Amro in 2007 maakt, vier jaar na dato, nog altijd slachtoffers.

Het leek, een jaar voor het uitbreken van de kredietcrisis in 2008, een ongekend huzarenstukje. Als ware corporate raiders sloegen Fortis-topman Jean-Paul Votron, Fred Goodwin van Royal Bank of Scotland en Emilio Botín van de Spaanse bank Santander toe.

ABN Amro, de trots van het Nederlandse bankwezen, werd via een vijandige overname van 71 miljard euro opgeslokt en in stukken gehakt.

Een jaar later, toen de kredietcrisis in volle hevigheid uitbrak, bleek dat zowel het Belgisch-Nederlandse Fortis, als Royal Bank of Scotland zich danig hadden verslikt in de overname van ABN Amro. Fortis moest gered worden door de Nederlandse en Belgische overheid, Royal Bank of Scotland kreeg steun van de Britse regering.

Het debacle leidde voor zowel voor de Belg Votron als voor Sir 'Fred the Shred' Goodwin tot een vernederende aftocht.

Lachende derde
De derde van de 'drie musketiers', de Spanjaard Emilio Botín Sanz de Sautuola y García de los Ríos, leek het spel het slimst te hebben gespeeld.

Santander, de grootste bank van Spanje, kreeg in 2007 de Zuid-Amerikaanse activiteiten van ABN Amro. Daarbij kwam nog de Italiaanse bank Antonveneta, een dochter van ABN Amro. Maar die werd door Botín vrijwel onmiddellijk doorverkocht aan een andere Italiaanse bank, wat financieel goed uitpakte voor de Spanjaarden.

Vier jaar na dato echter, lijkt de overname van delen van ABN Amro toch nog een hoofdpijndossier te worden voor Santander. Niet dat Botín, de machtigste man in het Spaanse bankwezen, direct zelf wordt geraakt. Maar de reputatie van Santander staat in Spanje flink onder druk.

Converteerbare obligaties
Wat is er aan de hand? In 2007 gaf Santander voor de financiering van de overname van ABN Amro zogenoemde converteerbare obligaties uit voor een bedrag van zeven miljard euro. Dit schuldpapier kreeg een looptijd van vijf jaar.

In het eerste jaar leverden de obligaties een rente op van 7,5 procent, en in de volgende vier jaar een rente van 2,75 procent per jaar. Na vijf jaar zouden de obligatieleningen worden omgezet in aandelen Santander. Daarbij werd als conversieprijs een koers vastgesteld die 16 procent boven de koers van het aandeel in oktober 2007 lag.

Ogenschijnlijk niet onaantrekkelijk: het aandeel Santander hoefde vijf jaar lang maar drie procent per jaar te stijgen. Dan zouden beleggers na vijf jaar, bij het omruilen van de converteerbare obligaties in aandelen Santander, een aandelenpakket overhouden dat dezelfde waarde had als de oorspronkelijke inleg.

Forse strop
Helaas: afgelopen donderdag noteerde het aandeel Santander 5,78 euro. Een koers van minimaal 14,13 euro is nodig om waardeverlies voor de houders van converteerbare obligaties te voorkomen. De omruiloperatie staat gepland voor oktober 2012. Dat is redelijk kort dag.

Zakenkrant The Wall Street Journal meldt dat de zaak van de converteerbare obligaties dreigt uit te monden in een reputatiedrama voor Santander. Hoewel het om een product ging dat, ook volgens de officiële documenten, alleen geschikt is voor meer ervaren beleggers, blijken medewerkers van Santander de converteerbare obligaties ook te hebben aangeprezen bij particulieren met weinig beleggingskennis.

Zo kocht de inmiddels 64-jarige weduwe Benita Pedrosa de converteerbare obligaties van Santander in 2007, als aanvulling op haar pensioen van 800 euro per maand. Bij de huidige stand van zaken dreigt voor mevrouw Pedrosa een verlies van 30 duizend euro, meer dan de helft van haar oorspronkelijke investering, aldus de WSJ.

Papieren verlies: 4 miljard
Het totaalbedrag van de papieren verliezen op de converteerbare obligaties bedraagt, bij de huidige beurskoers van Santander, 4 miljard euro.

Inmiddels hebben al honderden klanten van Santander zich beklaagd en de Spaanse beurstoezichthouder gaf recent aan dat er 'onregelmatigheden' zijn geweest bij de verkoop van de converteerbare obligaties in 2007.

Spaanse consumentenorganisaties proberen voor een groep van 600 obligatiehouders een vergoedingsregeling te krijgen. Maar Santander houdt vooralsnog vol dat de bank geen enkele blaam treft, en dat ze juridisch correct heeft gehandeld.

Begin 2012 staan de eerste rechtszaken in Spanje op de agenda.

Lees ook:

Z24 Beurs: koers Santander

'Wellink lag wakker van ABN Amro'

Zalm: 30 miljard ABN Amro niet meer terug

Groenink accepteerde 26 miljoen euro 'met tegenzin'

Groenink: 'Ik had moeten aftreden'

DNB: zorgen om Fortis rond overname ABN Amro