Eline Ronner
Bij een Grieks bankroet zou zo ongeveer de financiële pleuris uitbreken, zo viel een jaar geleden te beluisteren. Europese banken, de Duitse en de Franse banken voorop, zouden omvallen als ze met hun Griekse staatsobligaties het schip in zouden gaan.
Inmiddels wordt er openlijk gesproken - onder meer door eurocommissaris Neelie Kroes - over een Grieks faillissement als een hanteerbare optie voor de eurozone. Wat is er sindsdien veranderd?
Om te beginnen is inmiddels een groot deel van de pijn door de banken genomen. Banken hebben een deel van hun Griekse staatsobligaties verkocht en op het Griekse schuldpapier dat ze nog hebben, is in de loop van 2011 al veel afgeschreven. Hierdoor zal de klap van een eventueel faillissement van de Grieken nu een stuk minder hard aankomen voor de banken dan een jaar geleden.
Met andere woorden: Griekenland is steeds meer in quarantaine geplaatst. Hierdoor is de uitstraling van een dergelijke schok naar de rest van het eurogebied danig verminderd.
Besmettingsgevaar Spanje en Italië geweken
Een gevaar waar een jaar geleden nog voor werd gewaarschuwd, was de besmetting van andere landen. Met name de angst dat Griekenland Spanje en Italië zou meezuigen, zat er toen nog goed in. In beide landen staat er inmiddels een andere regering aan het roer die voortvarend aan de slag is met de noodzakelijke hervormingen om de Spaanse en Italiaanse overheidsfinanciën in het gareel te krijgen.
De financiële markten lijken in ieder geval fiducie te hebben in de nieuwe regeringen. In Italië is de rente op 10-jarige staatsobligaties gedaald naar ongeveer 5,5 procent. (na een hoogtepunt van 7,2 procent dit najaar). Ook de rente die Madrid betaalt op zijn leningen is de laatste tijd aardig gedaald. (Voor de fijnproevers staat hierover meer in dit artikel)
Ierland
In Ierland gaat een bezoek van de 'troika', die de voortgang van de economische hervormingen in de gaten houdt, iedere keer gepaard met de nodige stress. Maar de vertegenwoordigers van de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het IMF zijn nog steeds positief over de maatregelen die de Ierse regering neemt om het huishoudboekje op orde te krijgen.
De rente die de Ieren betalen de afgelopen maanden dan ook flink gekelderd dankzij het doortastende optreden van de regering.
Portugal
Portugal blijft wel een zorgenkind. Ook al benadrukte de baas van het Europese noodfonds Klaus Regling deze week nog dat Portugal op schema ligt met het de noodzakelijke hervormingen, beleggers lijken er niet gerust op.
Lenen is nog altijd zeer duur voor de Portugese overheid en zakenbank Goldman Sachs denkt dat het land nog eens 30 miljard euro zal moeten tappen uit het Europese noodfonds. Het zit er dik in dat speculanten hun pijlen op Lissabon zullen richten na een eventueel bankroet van Griekenland.
Kredietverzekeringen
Een ander punt van zorg rondom een Grieks bankroet was dat de kredietverzekeringen (CDS'en) die zijn afgesloten op Griekse staatsobligaties zouden moeten uitkeren.
Wie die verzekeringen hebben verkocht en dus zouden moeten betalen, weten we niet precies. Naar verluidt zouden met name Amerikaanse grootbanken deze derivaten hebben verkocht en dus moeten bloeden. Om er maar voor te zorgen dat die hele gevreesde cds-carousel niet op gang komt, hameren de Europese leiders op een vrijwillige kwijtschelding van Griekse schuld door de banken.
Helaas zijn de banken en de Grieken er nog niet uit samen en begint de tijd te dringen. Mocht er straks alsnog sprake zijn van enige dwang jegens financiële instellingen om af te schrijven of minder gunstige voorwaarden te accepteren, dan moeten de kredietverzekeringen alsnog uitkeren volgens de regels van de Credit Derivatives Determinations Committee. Kortom: dat die gevreesde cds-carousel gaat draaien is wellicht toch niet te voorkomen. Lichtpuntje is dat het voor de partijen die zullen moeten betalen niet meer als een verrassing zal komen en ze hier hopelijk geld voor hebben gereserveerd.
Het gaat ons hoe dan ook meer geld kosten
Het lijkt ook niet meer te voorkomen dat de Eurolanden en de ECB sowieso moeten helpen om de Griekse staatsschuld omlaag te brengen. Met andere woorden: ze moeten ook een deel afschrijven op hun uitstaande vorderingen op Griekenland.
Eurocommissaris Rehn hintte hier vorige maand al op. Bovendien zou nu ook de ECB overstag zijn en een bijdrage leveren. Alleen een haircut van de banken is immers niet meer genoeg. Extra verliezen lijden we in Europa dus sowieso. Of de Grieken nu officieel failliet gaan of niet.
De vraag is wat meer kost: de Grieken met veel geld buiten een officieel bankroet houden, of de boel laten klappen. Achter de schermen is het ministerie van Financiën al bezig geweest met het in kaart brengen van de kosten van een Grieks faillissement.
Athene overeind houden heeft voor de andere Eurolanden alleen maar zin als de Grieken daadwerkelijk hun pijnlijke maatregelen doorvoeren om uiteindelijk een gezonde economie te creëren.
Lees ook:
