Dit blijkt uit een enquête onder vierduizend ondernemers die Kamer van Koophandel Nederland maandag naar buiten heeft gebracht. Daarbij werd samengewerkt met de werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB Nederland, het Centraal Bureau voor de Statistiek en het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid.

Veel pessimistischer
Het bedrijfsleven is veel pessimistischer dan eind vorig jaar, toen al zorgen werden uitgesproken over de economische vooruitzichten. Een kwart van de ondervraagde ondernemers gaat er nu vanuit dat de omzet in het eerste kwartaal is gedaald. Bijna een derde heeft minder orders binnengekregen.

Voorzitter Bernard Wientjes van VNO-NCW sprak maandag in een reactie van "hele nare cijfers''. "De sfeer is nu somberder. Bedrijven gaan er vanuit dat de crisis langer gaat duren dan gedacht.''

Staatssecretaris Frank Heemskerk van Economische Zaken zei dat de cijfers een onderbouwing zijn van de voorspelling dat de Nederlandse economie dit jaar gaat krimpen.

Snelle omslag
De omslag heeft zich heel snel voltrokken. Opvallend is dat een derde van de ondernemers zegt nog geen maatregelen te
hebben getroffen om de crisis te bestrijden. Ongeveer 20 procent van de ondervraagden heeft tijdelijk personeel de deur uitgezet, bij maar 4 procent is er sprake van het schrappen van vaste banen.

Eind vorig jaar voelden vooral de industrie en de transportsector de crisis. Nu zijn daar eigenlijk alle andere sectoren bijgekomen, zo blijkt uit de enquête. De industrie en de horeca hebben de omzet het hardst zien teruglopen, gevolgd door de transportbedrijven en de bouw. De detailhandel heeft het inmiddels ook zwaar. Een derde van de winkelbedrijven geeft nu aan dat de werkgelegenheid zal krimpen.

Meer failissementen
Het verslechterde economische klimaat uit zich ook in een toenemend aantal faillissementen. In de eerste twee maanden van dit jaar werden in het handelsregister 1159 faillissementen genoteerd, 57 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Tegelijkertijd zien de Kamers van Koophandel dat minder mensen een onderneming starten. Ook besloten meer ondernemers hun bedrijf op te heffen.

Werkgeversvoorman Wientjes zei "niet te kunnen geloven'' dat de crisis vele jaren gaat duren. "Er komt een herstel van de vraag naar producten. Als dat gaat beginnen, ik verwacht in de tweede helft van dit jaar, dan krijg je ook weer het gevoel dat het beter gaat.''

Staatssecretaris Heemskerk wilde niet speculeren op het tijdstip van herstel van de economie