Uit het jaarlijkse Sinterklaas- en Kerstaankopen onderzoek van Deloitte bleek onlangs dat mensen vaker dan eerder van plan zijn hun cadeaus via internet te kopen. Ze vinden het makkelijk dat de pakjes worden thuisbezorgd en dat ze niet naar van die drukke winkels hoeven.

Wat veel mensen niet weten is, dat je een product dat je via internet hebt gekocht in de meeste gevallen zonder opgaaf van reden binnen zeven dagen mag terugsturen. Je hebt dan recht op teruggave van je geld. Dit is een gunstigere voorwaarde dan bij producten die je in de winkel koopt. Gewone winkeliers zijn niet verplicht verkochte producten terug te nemen. Ze doen het vaak wel, maar het kan zijn dat je dan een tegoedbon krijgt en niet je geld terug.

Vanaf een beeldscherm is een product echter moeilijker te beoordelen dan live in de winkel. Daarom kan de koop van producten via internet wel altijd ongedaan worden gemaakt. Dit geldt uiteraard niet voor producten die tijdsgebonden zijn (denk tijdschriften, concertkaartjes of etenswaren), op maat gemaakte producten, reizen, financiële diensten en cd's en videobanden waarvan de verzegeling is verbroken.

Bij alle andere producten gaat de termijn van zeven dagen in vanaf het moment dat je het product ontvangt, zo staat te lezen op de website van ConsuWijzer, een informatieloket voor consumenten van de Consumentenautoriteit, de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) en telecomwaakhond Opta.

"Bedrijven zijn verplicht hun klanten op deze mogelijkheid te wijzen. Doet een bedrijf dat niet, dan heb je als consument het recht het product tot drie maanden na aankoop terug te sturen," voegt advocaat Teun Pouw, werkzaam bij de Clercq in Leiden hier aan toe.

Een bedrijf is ook verplicht de klant duidelijk te vertellen wanneer de aankoop precies tot stand komt. "Je ziet wel eens sites waarop je als je even te snel doorklikt al iets hebt gekocht. Zo'n aankoop mag je altijd ontbinden. Het moet duidelijk zijn dan dat je nog één stap verwijderd bent van de definitieve koop," zegt Pouw.

Gaat het product dat je via internet hebt besteld, kapot - en dan niet omdat je het zelf gemold hebt, maar doordat het ondeugdelijk is - dan is de webshop als verkoper verplicht het product kosteloos te herstellen of te vervangen. Doet hij dat niet, dank kun je de verkoop ontbinden. De webshop moet de verkoopprijs dan terugbetalen.

Goed, dit is mooi. Toch is het niet verstandig zomaar alles op elke site te bestellen. Maar hoe weet je nou of een site betrouwbaar is? De ConsuWijzer raadt je aan in ieder geval te checken of alle contactgegevens van de verkoper op zijn site staan. Verder moet je goed kijken of het voldoende duidelijk is wat je precies koopt en wat dit precies kost.

"Let er ook op of je verzendkosten moet betalen," raadt advocaat Pouw aan. Daarnaast is het goed te weten of je zelf voor de portkosten opdraait als je iets wilt terugsturen. "Een bedrijf kan dit in zijn algemene voorwaarden zetten, al moeten de hoogte van de kosten dan wel redelijk zijn."

De ConsuWijzer adviseert verder te kijken of de winkel is aangesloten bij een branchevereniging die toegang biedt tot een geschillencommissie, handig als je ergens een geschil over krijgt. Kijk dus of de webwinkel is aangesloten bij de Nederlandse Thuiswinkel Organisatie. Hier zijn zo'n zevenhonderd Nederlandse bedrijven bij aangesloten.

Ook is het verstandig de algemene voorwaarden te lezen voordat je een product koopt. Die algemene voorwaarden zijn trouwens alleen van toepassing als je hier bij het bestellen ook echt langs bent geloodst. Ook moet er een mogelijkheid zijn ze op te slaan, zodat je ze later nog eens na kunt lezen, zegt Pouw. Het is niet voldoende als ze alleen maar ergens op de website staan.

Betalen is ook zoiets. Is het veilig met je creditcard of via Ideal en dergelijke te betalen? "Ideal is een betalingssysteem dat werkt op basis van een overschrijving van een betaalrekening," legt Consuwijzer desgevraagd uit. "Dit soort betalingen zijn niet terug te draaien."

Creditkaartbetalingen geven soms meer zekerheid, dit hangt af van de voorwaarden van de maatschappij. Soms is het product dat wordt gekocht, verzekerd via de creditkaart." Je moet er wel rekening mee houden dat het niet altijd verstandig is om creditkaartgegevens te verstrekken. Er kan namelijk misbruik gemaakt worden van deze gegevens.

Wees voorzichtig met aanbetaling, waarschuwt ConsuWijzer. Door zoveel mogelijk na levering te betalen, loop je minder risico je geld kwijt te raken als er wat misgaat met de levering of het bedrijf failliet gaat. "Een bedrijf mag wettelijk gezien maximaal vijftig procent als aanbetaling vragen," licht een woordvoerder toe. "Als een bedrijf alleen zaken wil doen als er volledig wordt vooruitbetaald, dan handelt het dus in strijd met de wet."

Een laatste, maar niet onbelangrijk punt om op te letten, is de levertijd van het product. Een product moet in principe binnen dertig dagen worden bezorgd, "tenzij de vertraging de verkoper niet kan worden aangerekend of het nakomen van de verplichting voor de verkoper onmogelijk is," zo staat op de site van ConsuWijzer.

Is het product niet beschikbaar, dan moet de verkoper dit zo snel mogelijk laten weten. Zorg dat je weet hoe lang de levertijd is. Best jammer namelijk als je met lege handen staat omdat je cadeautje nog niet is aangekomen.