Griekenland moet zeer zwaar bezuinigen om uit de schulden te komen, en de noodhulpleningen van 110 miljard euro en de bijkomende rente te betalen. Spanje en Portugal zitten in minder zwaar weer maar moeten de financiële markten laten zien dat ze solide zijn, en dus snijden ook deze landen diep in de uitgaven.
Dat heeft gevolgen. De salarissen in de publieke sector van Griekenland gaan omlaag, uitkeringen en pensioenen worden versoberd en belastingen als de BTW gaan fors omhoog. Dit zal enorme gevolgen hebben voor de binnenlandse vraag in het land: de koopkracht zal de komende tijd flink dalen, zo is de verwachting. Op de export hoeven de Grieken niet te hopen. Het land importeert meer dan het exporteert.
Voor dit jaar rekent Griekenland daarom op een economische krimp van ongeveer vier procent. Naar verwachting zal de krimp nog wel even aanhouden, om over enkele jaren om te slaan in snelle groei.
Iberië
In Spanje is het plaatje minder slecht, maar toch heeft ook dat land de komende tijd grote problemen. De werkloosheid is hoog, het land heeft een begrotingstekort en een toenemende staatsschuld. De Spaanse regering geeft veel uit aan uitkeringen en stimulering van de economie, maar daar komt een einde aan. Spanje kondigde woensdag 12 mei een stevig bezuinigingspakket aan waarin de salarissen van ambtenaren met vijf procent omlaag gaan en de lonen in de publieke sector in 2011 bevroren worden.
Ook Spanje moet het dus niet hebben van de binnenlandse vraag, laat staan de export, want ook het Iberische land heeft een handelstekort.
Met Portugal gaat het al niet veel beter. Dat heeft een begrotingstekort en een relatief hoge werkloosheid. De economie groeit te traag om meer opbrengsten binnen te brengen voor de regering om de uitgaven bij te benen. De regering kondigde op Hemelvaartsdag een zwaar pakket van bezuinigingen en lastenverzwaringen aan om de overheidsfinanciën te verbeteren.
Ook vooruitgang
Maar er zal meer nodig zijn. De bezuinigingen verminderen de meest acute schuldenproblematiek maar zetten ook de economische klok stil. Terwijl Noord-Europa langzaam maar zeker meer gaat profiteren van het aantrekken van de wereldeconomie dankzij groeiende exporten, blijven de schuldenlanden achter en wordt de kloof tussen noord en zuid alleen maar groter.
En dat terwijl Zuid-Europese landen het al zo moeilijk hebben met opboksen tegen exportkoning Duitsland. Deze ongelijkheid is ook waar het Internationaal Monetair Fonds (IMF) voor waarschuwt. IMF-voorzitter Dominic Strauss-Kahn sprak deze week warme woorden over de samenwerking die leidde tot de garantiefondsen die rust brachten op de financiële markten, maar waarschuwde dat samenwerking en afstemming nodig is.
Hij had het over samenwerking over overheidsfinanciën, zodat er sneller ingegrepen kan worden tussen lidstaten. Maar het zou beter zijn als er ook een sterkere coördinatie komt op het gebied van economische ontwikkeling. Terwijl de lidstaten snijden en bezuinigen, moet de economie ook gemoderniseerd worden.
Spanje, Griekenland, Portugal, maar ook landen als Groot-Brittannië en België moeten inzetten op meer diversificatie van de economie. Als het even kan in gebieden die niet direct botsen met de Duitse exportmachine, waartegen het moeilijk opboksen is.
Met alleen snijden in de uitgaven redden landen met economische achterstanden het niet. Ze zullen ook geholpen moeten worden met de financiering van verstandige investeringen in competenties waar die landen in uitblinken.
Lees ook:
