Rusland is het eerste land dat denkt over een boycot van Nederlandse geitenproducten, in verband met de uitbraak van de ook voor mensen besmettelijke infectieziekte Q-koorts. Maar wat nou als onze geiten wereldwijd in de ban gaan, betekent dat een ramp voor de Nederlandse economie?
In Nederland lopen 374.000 geiten rond, en dat aantal is de afgelopen jaren flink gestegen. Elk jaar komen er bijna 22.000 geiten bij. Het aantal geitenbedrijven is ongeveer gelijk gebleven op 300, maar het aantal dieren dat ze houden is verdubbeld.
Wat die geiten nou precies bijdragen aan de Nederlandse economie is niet bekend, harde cijfers zijn er niet. Het Centraal Bureau voor de Statistiek neemt geiten en schapen tezamen en komt dan op een bijdrage van 155 miljoen euro. 'Peanuts' als je bedenkt dat de bijdrage van de totale veehouderij bijna 10 miljard euro is.
Alternatief voor koeienmelk
Jarenlang was de geit vooral een hobbydier. Pas sinds de jaren tachtig is de melkgeitenhouderij weer in opkomst. Maar toen in 1984 de melkquota voor koeienmelk ingevoerd werden, was het voor boeren minder aantrekkelijk om koeien te houden. De productie van geitenmelk viel niet onder deze quotering en was een alternatief.
Bijna 75 procent van alle geiten in de veehouderij wordt gehouden voor de melk. Volgens het Productschap Zuivel (PZ) werd in 2008 in Nederland 174 miljoen kilo geitenmelk geproduceerd. Op professionele bedrijven levert de gemiddelde melkgeit per jaar acht tot negenhonderd kilo melk.
Vooral export
We produceren vooral voor het buitenland, 70 tot 90 procent van de Nederlandse geitenmelk(producten) wordt uitgevoerd. Het grootste deel gaat naar Frankrijk, ruim 20 procent. De Fransen gebruiken de melk vooral voor geitenkaas. Er is dus een kans dat jouw Franse geitenkaasje gemaakt is met Hollandse melk. Andere grote importeurs van Nederlandse geitenmelk zijn Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.
Nederlandse markt
In Nederland wordt vrijwel de gehele geitenmelkplas aan de industrie geleverd. 80 Procent van de melk wordt tot kaas geproduceerd. Dat leverde een Nederlandse geitenkaasproductie op van bijna 17 miljoen kilo. De rest gaat naar de productie van andere verse producten en melkpoeder.
Voor een liter geitenmelk krijgt de boer ongeveer 45 cent. Ter vergelijking, een liter koeienmelk levert ongeveer 30 cent op. Toch is een bestaan als geitenboer geen vetpot. Een koe levert meer op. Het Landbouw Economisch Instituut (LEI), onderdeel van de Universiteit van Wageningen, berekende wat een geitenhouder gemiddeld verdient.
40 Euro per geit
Bedrijven met gemiddeld zevenhonderd geiten verdienen ongeveer 26.000 euro per jaar, dat komt neer op een gemiddelde opbrengst per geit van 40 euro. Een gemiddelde melkkoehouder verdient ruim twee keer zoveel, tussen de 50.000 en 60.000 euro per jaar, met gemiddeld 70 koeien. De gemiddelde opbrengst per koe komt daarmee op ongeveer 700 euro per exemplaar.
Het houden van geiten is relatief duur, dat komt onder meer doordat geiten naar verhouding meer meng- en droogvoer eten dan bijvoorbeeld koeien, die in de zomer buiten kunnen lopen. 90 Procent van de omzet gaat op aan kosten, waardoor 10 procent overblijft. In de koeienhouderij is dat 25 procent. Het hogere percentage is mede te verklaren door toeslagen die de boeren ontvangen.
Consumptie geitenvlees
Geitenvlees is maar een beperkt onderdeel van de geiteneconomie. Volgens het productschap Vee, Vlees en Eieren (PVE) exporteerde Nederland in 2008 260.000 kilo geitenvlees met een totale waarde van 858.000 euro. Het meeste vlees wordt geëxporteerd naar Noord-Afrika, Portugal en Spanje.
In Nederland wordt weinig geitenvlees gegeten. Gemiddeld consumeert de Nederlander 0,2 kilo geitenvlees per jaar. Dat eten we vooral buiten de deur, bijvoorbeeld verwerkt in shoarma. Een woordvoerder van PVE kan niet wakker liggen van een Russische exportban: "Ik heb het even nagezocht en de afgelopen twee jaar hebben we geen vlees geëxporteerd naar Rusland, nul kilo."
Lees ook:
