Toen de Democraat Bill Clinton in 1992 president werd, was de Amerikaanse wapenindustrie ervan overtuigd dat het einde der tijden was aangebroken.

De defensiebudgetten waren onder zijn twee voorgangers, Reagan en Bush senior, immers tot historische hoogten gestegen. Een Democraat zou de budgetten zeker verlagen, vreesde men, maar dat viel alleszins mee.

Sterker, Clinton hield de defensieuitgaven op peil. Ook Nederlandse defensiebedrijven profiteerden daarvan. Maar nu de Democraat Barack Obama de nieuwe president wordt, is de angst weer terug.

Toegegeven, het kan voor de defensie-industrie eigenlijk alleen maar minder worden. Want onder George W. Bush volgde uitgavenrecord op uitgavenrecord. In 2006 waren de uitgaven gestegen tot 535 miljard dollar. Acht jaar eerder, onder Bill Clinton, gaven de Verenigde Staten de helft van dat bedrag uit aan defensie.

Bush had extra geld nodig voor de financiering van de oorlogen in Afghanistan en Irak. Daar profiteerden Nederlandse bedrijven van.

In 2003 schoot de export van defensiemateriaal naar Amerika omhoog. In dat jaar vielen de VS Irak binnen en de Amerikanen hadden een sterke behoefte aan munitie en onderdelen.

Daar is Nederland sterk in: hoogwaardige onderdelen voor defensie-apparatuur. Grote wapensystemen worden hier nauwelijks nog gemaakt. Als toeleverancier van (vervangings-)onderdelen blijkt de Nederlandse defensie-industrie een goede, stabiele klant te hebben aan Amerika.

Zoals te zien is op de grafiek (zie 'In beeld' in het 'Lees meer'-kader, bron: ministerie van Economische Zaken), schommelt de Nederlandse wapenexport naar de VS al jaren tussen de 50 en 100 miljoen euro. Hogere bedragen, zoals in 2001 (de oorlog in Afghanistan) en 2003 zijn echte uitzonderingen.

Hogere defensieuitgaven door de Amerikaanse president vertalen zich niet meteen in hogere orders voor Nederlandse bedrijven.

Dat is de keerzijde van de medaille: er moet op grote schaal veel wapengeweld plaatsvinden voordat Nederlandse bedrijven benaderd worden voor een grote aanvulling van de voorraden.

Alleen dan stijgen de exportcijfers naar landen als de VS exponentieel.

In Nederland leveren iets meer dan 200 bedrijven producten en diensten die door een krijgsmacht gebruikt kunnen worden voor oorlogsvoering, of de voorbereiding daarop.

Dit gaat van civiele software en bouw- en ingenieursprojecten (Arcadis) tot kogels, granaten, snelvuurkanonnen en radarsystemen (Thales Nederland, het voormalige Hollandse Signaal Apparaten) tot militaire elektronica (Stork) tot kogelvesten (Ten Cate).

Naar verwachting zal de export van een aantal bedrijven overigens onder Obama enigszins toenemen dankzij de Nederlandse medewerking aan het Amerikaanse Joint Strike Fighter project.