Kaj Leers
De wereld stond stil maar China groeide door. Waar de Verenigde Staten en Europa wegzonken in een economisch moeras deed China er nog een tandje bij.
De economie bleef al groeien met duizelingwekkende percentages, en de Chinese overheid schroomde niet om honderden miljarden euro's in de economie te gooien om de vraaguitval van producten uit de VS en Europa te compenseren.
Schep geld in de economie
Die enorme geldinjecties blijken nu meer te hebben gedaan dan de Chinese regering misschien had gedacht. Nu de vraag weer aantrekt dreigt oververhitting van de Chinese economie. En dus trapt de Chinese regering iets op de rem door de yuan te laten stijgen ten opzichte van andere valuta.
Maar er is nog een ander gevolg: door de stilstand van anderen bereikt China waarschijnlijk sneller de status van economische supermacht dan eerder aangenomen.
Het nieuws van de afgelopen maanden is er in ieder geval naar. China verwacht dit jaar meer producten te exporteren dan überexporteur Duitsland, tot nu toe 's werelds grootste exporteur gemeten naar het procentuele aandeel in de wereldhandel.
Aandelenhandel
De aandelenbeurs van Sjanghai heeft in 2009 die van Tokio ingehaald als de grootste beurs in Azië qua handelsvolume. Binnen twee jaar zal Sjanghai net zo groot zijn als de New York Stock Exchange (NYSE), al jaren de grootste aandelenbeurs gekeken naar handelsvolume.
Ook voor de beurzenvergelijking geldt dat de handelsactiviteit in Sjanghai toenam waar die in Tokio en in de VS afnam door de recessie.
Sjanghai profiteerde voornamelijk van de toename van rijkdom per hoofd van de bevolking - waarbij de toch al niet onbemiddelde Chinezen flink rijker werden de afgelopen jaren. De inkomensgroei in de lagere- en middenklasse was ook sterk, maar vele malen minder dan onder de hoogste inkomensgroepen.
Inkomens springen omhoog
Een onderzoek van de bank Credit Suisse onder 2700 (al dan niet buitenlandse) ondernemers in China en gespecialiseerde analisten wijst uit, dat de Chinezen met de hoogste inkomens hun inkomen van 2004 tot 2009 met 255 procent zagen stijgen.
De middenklasse zag het inkomen met gemiddeld 50 procent stijgen in dezelfde periode. Het onderzoek meldt niet of de enorme groei van de middenklasse dit gemiddelde nog omlaag zal trekken. Vermoedelijk wel, want de groep mensen die zich volgens de gangbare definities mag rekenen tot de middeninkomens explodeerde juist in de periode 2004-2009.
In die vijf jaar trokken miljoenen mensen van het arme platteland naar de steden om zich te voegen bij het enorme leger fabrieksarbeiders. Dit zal de gemiddelde inkomensontwikkeling bij de al bestaande middenklasse gedrukt hebben.
Maar het Credit Suisse-onderzoek wijst nog iets anders uit: de Chinezen trekken vaker de portemonnee, en dat zal over tien jaar grote gevolgen hebben voor de wereldeconomie.
China grootste consument goederen
Credit Suisse concludeert in haar rapport dat China niet over twintig of vijftien jaar, maar over tien jaar al de grootste consumentenmarkt ter wereld zal zijn. De onderzoekers stellen dat Chinese consumenten in 2020 verantwoordelijk zullen zijn voor 23,1 procent van het bruto nationaal product (bnp). In de VS zal dat 22.9 procent zijn, ofwel 0,2 procent minder dan in China.
Volgens de bank kan dit door een trendbreuk in China zelf. Chinezen zijn notoire spaarders. De afwezigheid van een sociaal vangnet zet Chinese consumenten ertoe aan veel geld te sparen voor de oude dag en de verzorging van de familie. Dat is de afgelopen jaren veranderd. In 2004 spaarden Chinezen gemiddeld 26 procent va het gemiddelde gezinsinkomen. Iets meer dan een kwart van het per jaar binnenkomende geld werd dus op een spaarrekening gezet of verdween in een oude sok.
Maar in 2009 blijkt dat gemiddelde te zijn gedaald naar 12 procent. De snel groeiende vastgoedmarkt helpt de daling van dat spaargemiddelde waarschijnlijk een handje: veel meer jonge Chinezen kopen tegenwoordig een huis. Van alle woningen die in 2006 verkocht werden ging 23 procent naar starters, in 2009 was dat opgelopen tot 36 procent.
China zal naar verwachting de VS in 2020 van de troon stoten als belangrijkste importeur van goederen. Dat is belangrijk voor zo'n beetje de hele wereld, omdat men zich dan niet meer expliciet hoeft te richten op de Amerikaanse consument die de creditcard trekt om de wereldhandel uit het slop te trekken, maar kan leunen op een tweede grote afzetmarkt.
Dat is goed nieuws voor bijvoorbeeld Nederland, dat de export naar China toe zal zien nemen.
Leuk voor China, slecht voor VS
Voor de Verenigde Staten is het waarschijnlijk minder goed nieuws. China is nu nog heel afhankelijk van de export, zozeer zelfs dat het de creditcard-trekkende Amerikaanse consument indirect ondersteunt door een groot deel van de Amerikaanse nationale schuld op te kopen.
Bijkomend voordeel is dat het kopen van Amerikaans schuldpapier (in dollars) met Chinese yuans de koers van de Chinese munt lekker laag houdt, wat het voor Amerikaanse bedrijven aantrekkelijk maakt om Chinese producten te kopen.
Dat mechanisme is over tien jaar dus een stuk minder noodzakelijk want de Chinese economie profiteert dan meer van de binnenlandse consumptie.
Dan staat China weinig in de weg om die biljoenen dollars aan Amerikaans schuldpapier te verkopen, wat grote consequenties kan hebben voor de dollar en de Amerikaanse economie. Tenzij de Chinese economie struikelt over de diverse bubbels die het nu aan het creëren is (zoals op de vastgoedmarkt en in de obligaties- en aandelenmarkten), wordt deze eeuw inderdaad de 'Chinese Eeuw', en die begint naar het zich laat aanzien eerder dan verwacht. Met dank aan de recessie.
Lees ook:
Chinese valutareserves stijgen fors
