De eurocrisis en de vertraging van de mondiale economische groei werden in de tweede helft van afgelopen jaar echt voelbaar. In Nederland liep de werkloosheid met 0,8 procentpunt op tot 5,8 procent.
Het gemiddelde werkloosheidspercentage, zoals het Centraal Bureau voor de Statistiek dat meet, bleef in de laatste drie maanden van 2011 stabiel. Maar dat zegt weinig over onderliggende regionale ontwikkelingen.
Z24 bekeek op basis van cijfers over ww-uitkeringen en het online vacature-aanbod - respectievelijk van het UWV en Monsterboard - de ontwikkelingen per provincie in de tweede helft van afgelopen jaar.
He totale aantal ww-uitkeringen nam in Nederland met 7,7 procent toe, tot circa 270 duizend, terwijl de online-vacatures met 11 procent krompen in de tweede helft van afgelopen jaar.
Limburg en Flevoland
Grofweg vallen de provincies uiteen in drie groepen: Groningen, Overijssel en Zeeland zagen zowel een forse stijging van het aantal ww-uitkeringen, als stevige krimp op de online-vacaturemarkt in het afgelopen halfjaar. Bij de Randstad-provincies is het beeld gemengd. De provincies Flevoland en Limburg daarentegen, deden het relatief goed.
"Limburg reageert traditioneel snel op een omslag in de conjunctuur. Vooral Zuid-Limburg, dat afhankelijker is van de industrie", geeft arbeidsmarktspecialist Rob Witjes van het UWV aan.
Een pijnlijk voorbeeld was het bericht afgelopen maandag, dat autofabrikant Mitsubishi gaat stoppen met de productie van auto's in de Nedcar-fabriek in Born. Hierdoor staan 1.500 banen op de tocht en kan het werkgelegenheidsverlies in de regio Zuid-Limburg oplopen tot 3.000 arbeidsplaatsen.
De Limburgse arbeidsmarkt functioneerde in de tweede helft van 2011 echter relatief goed. De stijging van het aantal ww-uitkeringen bleef beperkt tot vijf procent en de krimp van de online vacatures bedroeg eveneens vijf procent. Beide percentages liggen duidelijk onder het landelijke gemiddelde.
Als verklaring noemt arbeidsmarktspecialist Witjes van het UWV de invloed van de vergrijzing: "In Limburg is er relatief veel vervangingsvraag doordat ouderen met pensioen gaan. Dat ondersteunt de vacaturemarkt. Door de vergrijzing neemt ook de beroepsbevolking af, wat de stijging van de werkloosheid dempt."
Flevoland - dat als enige provincie in Nederland in de tweede helft van afgelopen jaar nog een groei zag van de online vacatures - heeft andere troeven: een relatief jonge bevolking en een sterke aanwezigheid in de zakelijke dienstverlening en ICT. Ook zijn er in Flevoland relatief veel jonge, startende bedrijven. "Dat laatste helpt de vacaturemarkt", zegt Witjes van het UWV. " Aan de andere zien we dat een stijging van de jeugdwerkloosheid in Flevoland nadrukkelijk op de loer ligt."
Grote provincies
De Randstad-provincies behoren tot de middenmoters. De reden dat bijvoorbeeld Zuid-Holland en Noord-Holland minder hard achteruit gaan dan provincies als Groningen en Overijssel, ligt volgens woordvoerder Hugo Stienstra van Monsterboard bij de hoge vraag naar IT- en technisch personeel. "Deze vraag blijft, ondanks dat het economisch minder gaat. Daarnaast wordt veel personeel in de financiële dienstverlening en accounting gevraagd."
In absolute zin worden In Noord-Holland, Zuid–Holland, Noord-Brabant en Utrecht de meeste online vacatures geplaatst en is de vraag naar personeel het hoogst. "Gezamenlijk hebben deze provincies een aandeel van 79 procent in het totaal aantal vacatures op Monsterboard.nl."
Groningen, Overijssel, Zeeland
Bij de provincies die er relatief zwak voor staan, geldt voor Groningen dat dit traditioneel de provincie is met de hoogste regionale werkloosheid.
Het UWV ziet het verschil tussen Groningen en de rest van het land wel afnemen. "De Groningse industrie blijft echter conjunctuurgevoelig en de provincie heeft te maken met inkrimping van het overheidsapparaat en specifieke situaties, zoals reorganisaties bij Gasunie", aldus arbeidsmarktspecialist Witjes.
Zowel Groningen als Overijssel zijn - net als Noord-Brabant - provincies die sterke banden hebben met Duitsland. Stienstra van Monsterboard geeft aan dat deze provincies in de eerste helft van 2011 nog sterk profiteerden van de Duitse economische groei. "Maar door de impact van de eurocrisis en de terugval in economische groei voelden deze provincies de omslag ook het sterkst in negatieve zin."
Wat betreft Zeeland moet volgens Witjes van het UWV een een onderscheid gemaakt worden tussen Zeeuws-Vlaanderen, dat meer industrieel georiënteerd is, en de rest van Zeeland. "De horeca en detailhandel houden de werkloosheid traditioneel laag in Zeeland. Maar dat kan tijdelijk zijn verstoord door de slechte zomer van 2011."
Voor het overzicht van de trends per provincie. Zie de Z24-slideshow: Banenmarkt per provincie.
Lees ook op Z24.nl
Nederland moet geen auto's willen bouwen
Mitsubishi stopt productie bij NedCar in Born