Obligatiebeleggers lijken wat betreft de eurolanden nog maar aan één ding te denken: Duitsland, Duitsland, Duitsland.
De afgelopen weken lag de nadruk vooral op de verschillen tussen de marktrente voor Duitse staatsleningen en die van zwakke eurolanden. Italië is bijvoorbeeld geobsedeerd door 'Lo Spread', het renteverschil tussen de tienjarige Italiaanse en de tienjarige Duitse staatslening. Dat liep afgelopen week op tot een kritisch niveau van meer dan 4,5 procent.
Maar inmiddels veroont de kern van sterke eurolanden, die bij kredietbureaus de hoogste AAA-status genieten, ook scheurtjes.
Frankrijk staat al meer dan een maand onder druk, vanwege het risico dat wanbetaling van Griekenland, of erger nog Italië, grote verliezen meebrengt voor Franse banken. Die zouden de Franse staat op hoge kosten kunnen jagen.
Naast Frankrijk behoren ook Oostenrijk, Finland, Nederland en Luxemburg tot de kring van AAA-landen rond Duitsland.
Oostenrijk in dubio
Na Frankrijk is Oostenrijk het meest kwetsbaar. Het renteverschil met Duitsland is sinds augustus opgelopen met bijna 1 procentpunt tot 1,74 procent. Dat is slechts een fractie minder dan het renteverschil tussen Duitsland en Frankrijk.
Oostenrijk heeft weliswaar voor Europese begrippen geen buitengewoon hoge staatsschuld. Die bedraagt zo'n 74 procent van het bruto binnenlands product (tegen bijvoorbeeld 120 procent voor Italië). Wel ligt het Oostenrijkse begrotingstekort (4,4 procent van het bbp in 2010) boven de grens van drie procent die eurolanden moeten aanhouden.
Net als Nederland heeft Oostenrijk een bezuinigingspakket opgesteld om het tekort weer onder de drie procent te krijgen. Maar het oplopende renteverschil met Duitsland wijst erop dat financiële markten twijfelen aan de hardheid van de Oostenrijkse bezuinigingen, zo stelde de Zwitserse krant Neue Zürcher Zeitung dinsdag 15 november.
Nederlands scheurtje
Duitsland wist financiële markten dinsdag te behagen door het bericht dat de economische groei over het derde kwartaal een half procent bedroeg. Hierop zakte de marktrente voor tienjarige Duitse staatsobligaties naar een niveau van 1,76 procent.
De Nederlandse economie kromp in het derde kwartaal met 0,3 procent, vergeleken met een kwartaal eerder, zo bleek dinsdag. Prompt steeg de marktrente voor tienjarig Nederlandse staatspapier een fractie tot 2,39 procent, en werd het renteverschil met Duitsland 0,05 procentpunt groter.
Sinds de schuldencrisis van de eurolanden escaleerde afgelopen augustus, is het renteverschil tussen Duitsland en alle overige AAA-landen in de eurozone opgelopen, met uitzondering van Luxemburg. Het land met het hoogste inkomen per hoofd van de bevolking in Europa heeft een staatsschuld van slechts 18 procent van het bruto binnenlands product.
Lees ook op Z24:
'Nederland loopt vooruit op Europese krimp'
Duits-Nederlands renteverschil loopt op
Duits-Franse renteverschil bereikt record
Rente leningen Italië weer boven 7 procent
