Wie denkt dat Loek Hermans - eerder onder meer minister van Onderwijs, commissaris van de koningin in Friesland, Tweede Kamerlid en burgemeester van Zwolle - zelf nooit een eigen zaak heeft gehad, heeft het mis.
"Ik ben ook een ondernemer", zegt hij. "Ik heb een bv: Helomapark Management." Genoemd naar de straat waar hij woont in Beesterzwaag. Hermans is dan ook niet in dienst bij MKB-Nederland. Hij laat zich door de belangenvereniging inhuren. "Voor enkele dagen per week. Dit is een deeltijdfunctie. MKB-Nederland moet om de dubbeltjes en kwartjes denken."
Omdat hij geen werknemer is, bouwt de werkgeversvoorman zo geen pensioen op. Hermans: "Ik bouw pensioen op via mijn arbeidsongeschiktheidsverzekering. Maar ik heb ook een pand in Den Haag. Het aflossen van de hypotheek hierop, zie ik eveneens als pensioenopbouw." Als Hermans met pensioen gaat, kan hij dit pand immers verkopen.
Gigantische verzekering
Een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen is niet goedkoop. Hermans noemt de zijne zelfs een "gigantische verzekering". Nu hij ouder wordt, gaat Hermans dan ook steeds meer nadenken over het nut ervan, zegt hij. Zijn kinderen zijn bijna zelfstandig en zonodig kan hij ook nog wel wat interen.
Uit een studie die onderzoeksbureau voor het midden- en kleinbedrijf EIM uitvoerde in samenwerking met Z24, blijkt dat bijna de helft van alle ondernemers in het mkb geen arbeidsongeschiktheidsverzekering heeft. Een op de tien zelfstandigen paste afgelopen jaar zijn verzekering aan, 65 procent deed dit vanwege de financiële crisis.
"Heel riskant", vindt Hermans, maar ook logisch: "Iedere ondernemer die geld opzij zet om te sparen of te verzekeren, vindt eigenlijk dat dat beter besteed kan worden om te ondernemen."
Zes op de tien ondernemers hebben geen pensioenverzekering afgestoten. En sommigen die dat wel hadden, bezuinigden hier vanwege de crisis op, zo blijkt uit het onderzoek.
In plaats van een verzekering voor pensioen of arbeidsongeschiktheid af te sluiten, kunnen ondernemers natuurlijk ook sparen om tegenslagen te kunnen opvangen of hun oude dag te financieren. De helft van de ondernemers in het midden- en kleinbedrijf doet dit. Maar bijna een kwart is in 2009 minder gaan sparen of hier helemaal mee gestopt.
Logische stap ondernermers
Hermans: "Als iemand als gevolg van de crisis geen krediet krijgt van de bank, is het logisch dat hij zijn eigen vermogen aanspreekt. Ondernemers zullen tot de bodem van hun reserves gaan om hun bedrijf overeind te houden."
Vooral voor oudere ondernemers kan dit volgens Hermans echter zeer riskant zijn. "Zij kunnen over een paar jaar een groot probleem hebben. Dan merken ze dat ze geen pensioen meer over hebben. En van alleen een magere AOW-uitkering kunnen ze niet leven."
De ondernemersvoorzitter: "Je moet als ondernemer altijd afwegen wat je risico’s zijn. Voor veel ondernemers is hun eigen zaak meteen ook hun pensioenvoorziening. Ze denken: aan het eind verkoop ik gewoon mijn zaak."
Dit is volgens Hermans echter eveneens riskant. Immers, komt de zaak in problemen, dan heeft de ondernemer ook geen pensioen meer. "Dit is een van de redenen waarom wij zo tegen de bouw van het megawinkelcentrum in Tilburg waren. Hiermee breng je niet alleen de dagelijkse bedrijfsvoering van veel kleine ondernemers elders in de stad in gevaar, maar ook hun pensioenvoorziening."
Geen overheidsbemoeienis
Toch vindt Hermans niet dat de overheid zelfstandigen tegen zichzelf in bescherming moet nemen door ze te verplichten pensioen op te bouwen of zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. "Iedere ondernemer moet zijn eigen afwegingen maken. Ondernemers weten dat er risico's kleven aan het hebben van een eigen bedrijf. Ze zitten niet te wachten op bemoeienis van de overheid."
Uit onderzoek blijkt volgens Hermans bovendien dat ondernemers die zich niet tegen arbeidsongeschiktheid en dergelijke verzekeren, dat bewust en weloverwogen doen. Ook zijn volgens hem veel niet-verzekerde zelfstandigen ouder dan 55 of als tweede kostwinner niet volledig afhankelijk van zijn onderneming.
Ook MKB-Nederland moet zich niet te veel bemoeien met de keuzes die ondernemers maken voor hun sociale voorzieningen, stelt Hermans: "Onze rol is veel meer het geven van informatie. Als we zelf goedkope arbeidsongeschiktheids- of pensioenverzekeringen zouden aanbieden, dan gingen we concurreren met onze eigen leden. Dat is ondenkbaar."
Lees ook:
