Dit blijkt uit onderzoek dat onderzoeksbureau EIM voor het midden- en kleinbedrijf (mkb) uitvoerde in samenwerking met Z24. Vooral zelfstandigen die zelf spaarden om tegenvallers te kunnen opvangen of hun oude dag te financieren, hebben dit geld in 2009 ergens anders voor gebruikt.

Onverzekerd
Uit de studie blijkt dat bijna de helft van de ondernemers (47 procent) niet verzekerd is tegen arbeidsongeschiktheid. 61 Procent heeft geen lijfrenteverzekering of iets dergelijks afgesloten om pensioen op te bouwen. Van de zelfstandigen is 62 procent niet verzekerd tegen ziekte. En slechts 5 procent van de ondernemers heeft een verzekering die uitkeert bij zwangerschap of bevalling.

Bijna een derde van de mkb'ers heeft geen van bovenstaande verzekeringen.

Dat veel zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) slecht verzekerd zijn, was al wel bekend. Dit onderzoek beslaat echter het hele midden- en kleinbedrijf. Aan het onderzoek namen 1.150 mkb-ondernemers deel.

Bezuinigingen in 2009
Ook is onderzocht in hoeverre ondernemers in 2009 hun verzekeringen hebben aangepast. Het vaakst betrof dit de arbeidsongeschiktheidsverzekering. Eén op de tien ondernemers bracht daar een verandering in aan. 6 Procent voerde hierop een bezuiniging door. Twee van de drie ondernemers die hun arbeidsongeschiktheidsverzekering stopzetten of goedkoper maakten, deden dit vanwege de kredietcrisis.

4 Procent van de ondernemers in het midden- en kleinbedrijf bezuinigde op zijn pensioenverzekering.

Hoewel dit geen enorme percentages zijn, gaat het toch om heel wat zelfstandigen. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat er in Nederland zo'n 800.000 mkb-bedrijven zijn. Bij 4 procent heb je het dus over circa 32.000 ondernemers.

Ontwikkeling bij sparen
Een alternatief voor het hebben van een verzekering is zelf sparen om tegenslagen te kunnen opvangen of je oude dag te financieren. Iets meer dan de helft (52 procent) van de ondernemers doet dit. Bijna een kwart van de zelfstandigen is echter minder gaan sparen of daar helemaal mee gestopt vanwege de crisis.

Uiteraard zijn er ook ondernemers die verzekerd zijn én sparen (35 procent). Een even groot percentage is wel verzekerd, maar spaart niet. Bijna één op de vijf ondernemers in het mkb is onverzekerd, maar spaart wel. 15 Procent van de ondernemers is echter onverzekerd en spaart evenmin.

Reactie Loek Hermans
"Heel riskant", vindt voorzitter Loek Hermans van MKB-Nederland, maar ook logisch: "Iedere ondernemer die geld opzij zet om te sparen en te verzekeren, vindt eigenlijk dat dat geld beter besteed kan worden om te ondernemen."

Hermans: "Als een ondernemer als gevolg van de crisis geen krediet krijgt van de bank, is het logisch dat hij zijn eigen vermogen aanspreekt. Ondernemers zullen tot de bodem van hun reserves gaan om hun bedrijf overeind te houden."

Vooral voor oudere ondernemers kan dit volgens de werkgeversvoorman echter zeer riskant zijn. "Zij kunnen over een paar jaar een groot probleem hebben. Dan merken ze dat ze geen pensioen meer over hebben. En van alleen een magere AOW-uitkering kunnen ze niet leven."

Even minder sparen niet erg
De drempel om spaargeld ergens anders voor te gebruiken, is blijkbaar lager dan het opzeggen of aanpassen van een verzekering.

Even iets minder sparen, is volgens deskundigen dan ook niet heel erg. Als je het daarna maar weer inhaalt. Theo Gommer, partner bij pensioendienstverlener Akkermans & Partners in Tilburg: "Maar dan moet je dus wél weer beginnen. In de praktijk werkt het zo dat als je vier jaar gestopt bent met sparen, je steeds zegt dat je morgen weer gaat beginnen, maar eerst nog even een nieuwe auto koopt of op vakantie gaat."

Het opzeggen van een verzekering brengt veel grotere risico's met zich mee. Wie morgen arbeidsongeschikt wordt maar gisteren zijn verzekering heeft opgezegd, krijgt niks. Maar wie gisteren is gestopt met sparen, heeft - als het goed is - wel nog het geld dat hij tot die dag bij elkaar spaarde.

Riskant wordt het volgens Herman Verhoef, freelance docent financiële planning aan de Erasmus Academie, als zelfstandigen die de boel op financieel gebied al niet zo goed op orde hadden, gaan bezuinigen. En dat zijn er volgens hem heel wat: "De helft van de ondernemers weet wat dat betreft waar ze mee bezig zijn, de andere helft heeft geen idee."

Lees ook:

Loek Hermans: 'Besparen op sociale zekerheid is heel riskant'

Recordaantal faillissementen in 2009

Opinie Mathijs Bouman: Laat de zzp'er met rust