Vrijwel elk bedrijf dat internationaal zaken doet, heeft ermee te maken. De invloed van corruptie op zaken doen. Hoe werk je je door bureaucratische barrières heen? En wat doe je met ambtenaren die steekpenningen of meer omfloerste 'giften' verwachten?
Bedrijven zien smeergeld vaak als een noodzakelijk kwaad om ambtelijke rompslomp te omzeilen. Maar daar zijn ook kosten aan verbonden: ten eerste had geld dat op gaat aan steekpenningen, mogelijk ook op een andere, productievere kunnen worden geïnvesteerd. En de tijd die managers besteden aan het paaien van bureaucraten had wellicht efficiënter kunnen worden ingezet.
Corruptie en productiviteit
Voor economen Donato de Rosa, Nishaal Gooroochun en Holger Görg reden om zich af te vragen: wat doet corruptie met de productiviteit van een bedrijf?
Op basis van gegevens uit voormalige lidstaten van de Sovjet-Unie, gingen De Rosa en zijn collega's na in welke mate omkoping lonend is voor bedrijven. De conclusie, maandag 30 augustus uiteengezet op de site Vox, is eenvoudig, maar toch verhelderend.
Smeergeld in schoon land
In landen met een zwak rechtssysteem en veel corruptie pakt investeren in het betalen van steekpenningen relatief ongunstig uit. Simpelweg omdat er veel andere mogelijkheden zijn om het geld efficiënter te besteden
Het omgekeerde geldt ook: in landen waar corruptie relatief zeldzaam is, kan het voor een onderneming juist erg lucratief zijn om via omkoping een streepje voor te krijgen. Het is een alternatieve manier om concurrenten uit te schakelen.
Rusland vs Tsjechië
In de Oost-Europese voorbeelden die De Rosa en collega's onderzochten, komt dit neer op het volgende: smeergeld betalen in relatief corrupte landen als Rusland en Kirgizië pakt negatief uit voor de productiviteit van de onderneming, terwijl steekpenningen in nettere landen als Estland en Tsjechië een lucratieve investering kunnen zijn.
Anekdotisch merken de economen op: zo vreemd is het dus niet dat het Duitse conglomeraat Siemens tussen 2000 en 2006 liefst 1,3 miljard euro besteedde aan steekpenningen om buitenlandse contracten binnen te slepen.
Lees ook:
NYT: Grieken ontduiken ruim 20 miljard aan belastingen
Frauderende ambtenaar verzint 1.400 kinderen
Bulgaarse agenten moeten beurs tonen tegen corruptie