Het kopen van kleine of grotere delen van een failliet bedrijf kan heel aantrekkelijk zijn. De prijzen liggen relatief laag, maar heb je onvoldoende verstand van zaken dan is het risico groot. Je moet snel beslissen en voorbehouden kun je meestal niet maken. Bij modemerk Oilily staat bijvoorbeeld letterlijk in het verkoopmemorandum dat voorbehouden niet worden geaccepteerd.
Na een bankroet wijst de rechter een curator aan om bij het bedrijf de leiding te nemen. "Zij verkopen tegen een redelijke prijs die snel tot stand komt. Je hebt de going concernwaarde en de executiewaarde van de spullen op zich. Onze prijs ligt ergens daartussen", aldus Marinus Pannevis, curator bij DLA Piper.
Koop je uit een faillissement dan neem je enkel de spullen over uit een bedrijf. Alle ellende kun je achterlaten. Je licht alleen die delen eruit die voor jou van belang zijn. Je koopt dus bijvoorbeeld alleen het gebouw en de machines. De schulden laat je achter. Anders dan bij een gewone overname, gaat het personeel ook niet automatisch over. Je kunt selecteren en alleen de beste werknemers meenemen. Waar begin je?
Maak een goed businessplan
Wie interesse heeft in delen van een failliet bedrijf, moet goed weten wat hij precies wil hebben en wat hij daarmee wil gaan doen, zeggen Pannevis en collega-curator Marc Molhuysen van DLA Piper. "Zorg dus dat je eerst een goed businessplan maakt en koop daar de spullen bij die je nodig hebt. Ga uit van je eigen plan."
Zorg voor voldoende kennis van het proces
"Kopen uit faillissement is een verkoopproces in een snelkookpan", zegt Molhuysen. "Het gaat snel. Wij werken met verschillende biedingsrondes. In de eerste ronde kun je niet in één keer op het totaal bieden, maar moet je per onderdeel aangeven of je geïnteresseerd bent en zo ja, voor hoeveel."
"Het hoogste bod op ieder onderdeel is vervolgens richtinggevend in de tweede ronde, waar weer per onderdeel geboden moet worden. Daarna onderhandelen de twee of drie hoogste bieders verder om tot een winnaar te komen. Het gaat snel, tussen de eerste en de tweede bieding zitten maar een paar dagen. De ervaring leert dat starters vaak het spoor bijster raken en afhaken. Er is geen tijd om doende te leren. Starters met interesse doen er dus verstandig aan zich bij te laten staan door iemand die het proces begrijpt", aldus Molhuysen.
Hoe meer personeel je overneemt, hoe kansrijker je bod
De curator zegt bij binnenkomst al het personeel zonder ontslagvergoeding op. Hij moet ze dan nog wel vier tot zes weken doorbetalen. Als het om veel medewerkers gaat, kan dit flink in de papieren lopen. Dat geld kan niet gebruikt worden om schulden mee af te betalen.
Pannevis: "De curator verkoopt in principe aan de hoogste bieder. Maar ik had een keer bij een machinebouwer in Amstelveen dat één bieder alle machines en voorraden wilde hebben voor een goede prijs, maar geen personeel. Terwijl een ander zei: 'Ik geef niet zoveel voor de spullen, maar ik neem wel al het personeel'. Als curator mag je dan meetellen, hoeveel minder schuld je hebt omdat je het personeel niet meer hoeft te betalen. Daardoor blijkt soms dat dit tweede bod beter uitpakt voor de schuldeisers. En daar gaat het om."
Zorg van te voren voor financiering
"Als koper moet je weten dat bij een verkoop uit faillissement vaak te kort tijd is om nog financiering te regelen bij de bank. Heb je interesse dan moet je je eventuele financiering dus van te voren al rond hebben, of in ieder geval dit proces in gang hebben gezet", aldus Pannevis.
Bied ook op de debiteuren
Molhuysen: "Wat je ziet is dat veel kopers niet bieden op de vorderingen op debiteuren. Dat maakt de overname immers toch weer duurder. Dat is waar, maar je kunt gewoon zeggen dat je bereid bent alle debiteuren over te nemen, tegen bijvoorbeeld 50 procent van het openstaande bedrag."
"Een voordeel hiervan is dat je meteen een regeling met de klanten van de onderneming kunt treffen. Dat is altijd beter dan dat de curator met de botte bijl achter ze aangaat. Het maakt de curator niet uit als hij mensen tegen zich in het harnas jaagt. Als dit echter ook jouw potentiële nieuwe klanten zijn, kan het fijn zijn, ze te vriend te houden."
Spreek met het personeel
"Vraag de curator voordat de deal rond is of je met een paar key functionarissen kunt spreken", raadt Molhuysen aan. "Zij kunnen je veel over het bedrijf vertellen. Na de koop is het bij een wat groter bedrijf handig een recruitmentbureau in de arm te nemen, om te bepalen welk personeel je wilt houden. Zijn er weinig mensen dan kun je zelf iedereen spreken. Neem daar de tijd voor."
Verkondig het goede nieuws
Is de deal eenmaal rond en heb je (een gedeelte van) een failliet bedrijf overgenomen, begin dan een charmeoffensief, adviseert Molhuysen. "Stuur heel snel alle salesmensen op pad met de boodschap dat het even ellende was, maar dat nu alles weer goed is."
