Legaliseer wiet: goed voor ondernemers en de schatkist

De burgemeester van Heerlen zei vorige week dat zijn gemeente zelf wiet wil gaan telen. Gaan oude tijden herleven? Nederland was in Nederlands-Indië ooit een drugsbaron: het had het monopolie op de productie en verkoop van opium. In Batavia stond een eigen fabriek, waar wel duizend werknemers ruwe opium geschikt maakten voor consumptie. De fabrieksdirecteur rapporteerde rechtstreeks aan het ministerie van Financiën. De inval van de Japanners in 1942 maakte een einde aan die zogeheten opiumregie. De regering was indertijd uiterst pragmatisch: de opiumconsumptie bleek uiterst hardnekkig. In plaats van een totaalverbod en een jacht op criminelen koos men voor reguleren én belasten. Dat nam het illegale circuit de wind uit de zeilen. De tijd lijkt werelwijd rijp om die inzichten van toen opnieuw toe te passen. De strijd tegen drugshandel blijkt hopeloos. En de gezondheidsrisico's van cannabis zijn vergelijkbaar met die van alcohol en sigaretten. Uruguay is sinds december vorig jaar het eerste land ter wereld dat de productie, verkoop en bezit van marihuana niet langer strafbaar stelt. Zelfs in de VS teert het tij. In Colorado bestaan sinds 1 januari dit jaar legale marihuanawinkels. Ook de staat Washington acht marihuana niet langer illegaal. Twintig Amerikaanse staten staan het gebruik van cannabis voor medisch gebruik inmiddels toe. Soms zeer ruimhartig. Nederland loopt dus inmiddels niet meer voorop. Wij hebben een bizar systeem: wij verbieden én gedogen de verkoop van cannabis via coffeeshop voor persoonlijk gebruik. Tegelijkertijd verbieden én vervolgen we de productie. Dat leidt tot gekke toestanden: coffeeshops moeten zich in bochten wringen om hun aanvoer veilig te stellen, met kansen voor criminelen en wisselende productkwaliteit. Justitie strijdt inmiddels een verloren strijd tegen de wietteelt: alleen in Heerlen werden vorig jaar 130 illegale wietplantages opgerold. Vaak gewoon in woonhuizen. Wiet voor beginners Cannabis is de verzamelnaam voor wiet en hasj. Wiet (ook wel marihuana) wordt gemaakt van de gedroogde en gemalen bloemtoppen van de vrouwelijke hennepplant. Hasj wordt gemaakt van de hars van diezelfde hennepplant. Cannabis kent talloze medische toepassingen, zoals bij pijnbestrijding. Cannabis is ook een genotmiddel. Hoe meer THC (de actieve stof) het bevat, hoe sterker het effect. Cannabis kan, net als sigaretten, bij herhaaldelijk gebruik verslavend werken. Bij een joint krijg je meer teer binnen dan bij een sigaret. Mannelijke hennepplanten bevatten nauwelijks THC. Ze zijn niet illegaal; ze leveren produkten op als hennepolie en vezels. Cannabis is wereldwijd populair. Het gebruik in Nederland is fors lager dan het Europese gemiddelde. Het legaliseren van drugs, om te beginnen met softdrugs, kan Nederland veel geld opleveren. Ambtenaren van het ministerie van Financiën hebben al eens berekend dat accijnzen en andere belastingen de schatkist met zo'n kwart miljard kunnen spekken, ontdekte het KRO-programma Reporter in 2012. De besparingen op politie en openbaar ministerie zouden bij legalisering al gauw 150 miljoen euro opleveren, berekende econoom Martijn Boermans drie jaar terug. De totale opbrengst bij legalisering schat hij zelfs op 650 miljoen à 1,05 miljard euro dankzij accijns, winstbelasting en bestedingen van buitenlandse toeristen. Legalisering zou een bestaande bedrijfstak waar nu al minstens 500 miljoen euro onbelast in omgaat dus een extra impuls geven. Tuinders krijgen nieuwe kansen op een interessant gewas, met talloze interessante nicheproducten. De pakweg 700 Nederlandse coffeeshops zijn verzekerd van probleemloze aanvoer. Hun klanten (onder wie 1 miljoen Nederlanders) krijgen waar voor hun geld: constante kwaliteit tegen mogelijk lagere prijzen: de lagere inkoopkosten compenseren de accijns. Als de regering de prijzen te laag vindt, kan ze - net als met sigaretten - gewoon de accijns verhogen. Dan daalt de consumptie. Dat wisten ze al een eeuw geleden in Nederlands-Indië. Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie wil niets van legalisering weten. Eind december schreef hij nog aan de Tweede Kamer, dat internationale verdragen dat onmogelijk maken. Europees recht zou verbieden om belastingen te innen rond hennepteelt. In de VS speelt overigens iets vergelijkbaars: marihuana is volgens federale wetgeving nog altijd illegaal. Misschien moet Opstelten toch eens een jointje opsteken met minister Dijsselbloem van Financiën. Die weet de weg in Europa. En die heeft als schatkistbewaarder het meest te winnen bij legalisering.

Legaliseren van cannabis helpt de schatkist. Foto ANP

Nederland loopt inmiddels niet meer voorop bij de wetgeving rond wiet. Tijd om het roer om te gooien, betoogt Arend van den Berg.

De burgemeester van Heerlen zei afgelopen week dat zijn gemeente zelf wiet wil gaan telen. Gaan oude tijden herleven? Nederland was in Nederlands-Indië ooit een drugsbaron: het had het monopolie op de productie en verkoop van opium.

In Batavia stond een eigen fabriek, waar wel duizend werknemers ruwe opium geschikt maakten voor consumptie. De fabrieksdirecteur rapporteerde rechtstreeks aan het ministerie van Financiën. De inval van de Japanners in 1942 maakte een einde aan die zogeheten opiumregie.

Van staatsopium naar gelegaliseerde wietteelt?

De regering was indertijd uiterst pragmatisch: de opiumconsumptie bleek uiterst hardnekkig. In plaats van een totaalverbod en een jacht op criminelen koos men voor reguleren én belasten. Dat nam het illegale circuit de wind uit de zeilen.

De tijd lijkt wereldwijd rijp om die inzichten van toen opnieuw toe te passen. Om te beginnen met softdrugs (opium is volgens de huidige indeling een harddrug). De strijd tegen drugshandel blijkt hopeloos. En de gezondheidsrisico’s van cannabis zijn vergelijkbaar met die van alcohol en sigaretten.

Uruguay is sinds december vorig jaar het eerste land ter wereld dat de productie, verkoop en bezit van marihuana niet langer strafbaar stelt.

Zelfs in de Verenigde Staten teert het tij. In Colorado bestaan sinds 1 januari dit jaar legale marihuanawinkels. Ook de staat Washington acht marihuana niet langer illegaal. Twintig Amerikaanse staten staan het gebruik van cannabis voor medisch gebruik inmiddels toe. Soms zeer ruimhartig.

Nederland geen gidsland

Nederland loopt dus inmiddels niet meer voorop. Wij hebben een bizar systeem: wij verbieden én gedogen de verkoop van cannabis via coffeeshop voor persoonlijk gebruik. Tegelijkertijd verbieden én vervolgen we de productie.

Dat leidt tot gekke toestanden: coffeeshops moeten zich in bochten wringen om hun aanvoer veilig te stellen, met kansen voor criminelen en wisselende productkwaliteit.

Justitie strijdt inmiddels een verloren strijd tegen de wietteelt: alleen in Heerlen werden vorig jaar 130 illegale wietplantages opgerold. Vaak gewoon in woonhuizen.

Legalisatie bespaart geld

Wiet voor beginners

- Cannabis is de verzamelnaam voor wiet en hasj.
- Wiet (ook wel marihuana) wordt gemaakt van de gedroogde en gemalen bloemtoppen van de vrouwelijke hennepplant.
- Hasj wordt gemaakt van de hars van diezelfde hennepplant.
- Cannabis is een genotmiddel. Hoe meer THC (de actieve stof) het bevat, hoe sterker het effect.
- Cannabis kent ook talloze medische toepassingen, zoals bij pijnbestrijding.
- Cannabis kan, net als sigaretten, bij herhaaldelijk gebruik verslavend werken. Bij een joint krijg je meer teer binnen dan bij een sigaret.
- Mannelijke hennepplanten bevatten nauwelijks THC. Ze zijn niet illegaal; ze leveren producten op als hennepolie en vezels.
- Cannabis is wereldwijd populair. Het gebruik in Nederland is fors lager dan het Europese gemiddelde.

Het legaliseren van drugs, om te beginnen met softdrugs, kan Nederland veel geld opleveren. Ambtenaren van het ministerie van Financiën hebben al eens berekend dat accijnzen en andere belastingen de schatkist met zo’n kwart miljard kunnen spekken, ontdekte het KRO-programma Reporter in 2012.

De besparingen op politie en openbaar ministerie zouden bij legalisering al gauw 150 miljoen euro opleveren, berekende econoom Martijn Boermans drie jaar terug. De totale opbrengst bij legalisering schat hij zelfs op 650 miljoen à 1,05 miljard euro dankzij accijns, winstbelasting en bestedingen van buitenlandse toeristen.

Legalisering zou een bestaande bedrijfstak waar nu al minstens 500 miljoen euro onbelast in omgaat dus een extra impuls geven. Tuinders krijgen nieuwe kansen op een interessant gewas, met talloze interessante nicheproducten.

De pakweg 700 Nederlandse coffeeshops zijn verzekerd van probleemloze aanvoer. Ze kunnen btw gaan innen en verrekenen tegen hun investeringen. Hun klanten (onder wie 1 miljoen Nederlanders) krijgen waar voor hun geld: constante kwaliteit tegen mogelijk lagere prijzen: de lagere inkoopkosten compenseren de accijns en de btw.

Als de regering de prijzen te laag vindt, kan ze – net als met sigaretten – gewoon de accijns verhogen. Dan daalt de consumptie. Dat wisten ze een eeuw geleden al in Nederlands-Indië.

Opstelten ligt dwars

Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie wil niets van legalisering weten. Eind december schreef hij nog aan de Tweede Kamer, dat internationale verdragen dat onmogelijk maken. Europees recht zou verbieden om belastingen te innen rond hennepteelt.

In de VS speelt overigens iets vergelijkbaars: marihuana is volgens federale wetgeving nog altijd illegaal. Uruguay is in ieder geval zijn eigen weg gegaan.

Misschien moet Opstelten toch eens een jointje opsteken met minister Dijsselbloem van Financiën. Die weet de weg in Europa. En die heeft als schatkistbewaarder het meest te winnen bij een witte status van een verborgen bedrijfstak.

De regeringspartijen hoeven niet te zoeken naar gedoogsteun: GroenLinks, SP, D66 en Partij voor de Dieren steunen legalisering van softdrugs.

Lees ook:

Wietaandelen skyhigh in de VS

Nu populair

columnisten & experts

  • Nol van Schaik

    Als de prijs van de legale cannabis te hoog wordt, door accijns, daalt het gebruik van cannabis niet, maar zoekt men een goedkoper alternatief op straat. Legaliseren moet de prijs in coffeeshops juist omlaag brengen, om te proberen de zwarte markt uit te schakelen.

    • willem1

      Ten dele waar maar mensen kopen sigaretten ook maar beperkt illegaal. Veel mensen kiezen voor de gemakkelijkste optie, dus legaal.

      Ik hoop trouwens van harte dat dit plan doorgaat. Het geld dat we ermee verdienen kunnen we gebruiken voor nuttige dingen zoals scholing of het terugdringen van het begrotingstekort.

  • Myconius

    @ Nol

    Waarom is dat dan bij alcohol en sigaretten nauwelijks gebeurd?

    Het antwoord is, dat als de verhogingen in kleine stapjes gaan, men dit niet zal doen.

    • willem1

      A: dat gebeurd wel. Hogere prijzen zorgen voor minder vraag. Ook bij sigaretten en alcohol.
      B: Je hebt ten dele gelijk, het effect is veel kleiner als de stapjes klein zijn. Twee decennia terug is al wel eens berekend door de overheid wat het effect zou zijn van een grote verhoging. Uit het onderzoek bleek dat zoveel rokers zouden stoppen dat er een groot begrotingstekort zou zijn – dus toen hebben ze opnieuw voor een klein stapje gekozen.

      • frits

        Feitelijk is dat nog wel het meest trieste van de situatie. Niet de gezondheid, maar begrotingstekort voorkomen als reden om het in stapjes te doen. De overheid heeft het belastinggeld uit sigaretten en alcohol nodig. Is natuurlijk de pre voor legalisering van de wietteelt. Meer belastingcentjes en voor de samenleving minder criminaliteit. Al heb ik het gevoel dat als alleen wij het doen en de landen om ons heen niet, dat het exportartikel nr 1 gaat worden……

  • papa yabo

    Dit zou een besluit zijn dat moed en verstand vereist. Moed en verstand? In Den Haag? Dan kun je lang wachten. Liever laat men daar nog wat meer bejaarden in de kou staan…

  • Johan

    Kan het er niet meer mee eens zijn. Opstelten moet ook maar is met pensioen. Met hem komen we niet verder. Met hem worden we steeds meer bekrompen, niet goed voor het land. Dan verschuilen achter internationaal recht vind ik helemaal laf!

  • calista

    Met deze in zichzelf gekeerde regering (blowen zij ook?…) acht ik de kans klein dat men softdrugs legaliseert . Het zou NL al snel uit de rode cijfers kunnen halen.Dat moraliserende gezwets dat het slecht is voor je gezondheid is, is allang achterhaald. Ik zou zeggen; legaliseren: DOEN, gaan we met z’n allen voor de poen!

  • Bas

    Wordt Nederland ook gelijk een stukje minder brandgevaarlijk. En bovendien kan de prijs van stroom ook omlaag. Er wordt dan immers minder illegaal afgetapt.

  • jsmid

    Het gaat mij niet eens om het geld, het gaat mij om de criminaliteit die je hiermee juist weghaalt.

    • Peter

      Welke criminaliteit? Let wel ikzelf ben niet perse tegen, maar er zijn een aantal zaken die vaak vergeten worden:

      1) Zeker in Nederland is een groot deel van de criminaliteit bezoekers vanuit het buitenland. Soms wordt eufemistisch gesproken van overlast, maar het gaat veel en veel verder dan dat. Natuurlijk zijn er ook eel gewone vreedzasme bezoekers die en jointje komen roken, maar er zijn ook grote aantallen figuren van het soort die je liever niet wilt hebben, en veel ander crimineel gedrag vertonen tijdens hun bezoek. Vraag het de bewoners rond koffieshops maar eens in de grensstreken.

      2) Gerelateerd, het is nu al een feit dat élke dag vanuit omringede landen dealers (dus geen toeristen die even komen roken), zeer grote hoeveelheden via onze koffieshops inslaan en transporterennaar hun thuislanden. Je trekt veel fout dealervolk aan als je buurlanden niet ook legaliseren.

      3) Veel productie in Nederland is illegaal op zolderkamers via illegaal stroom en water aftappen. Ook geeft dat veel gevaren betreft brandveiligheid. En over overlast voor de buren betreft stank en afval spreek ikd an nog niet eens. Bij legalisatie moet je dus zeker weten dat je geen toename van dit soort praktijken ziet.

      Probleem is dat vorostander svan legalisatie vaak de ogen sleutel voor deze donkere kant van wietgebruik, en dan gaan drammen. Van mij mag men het best legaliseren, maar zoek een oplossing voor deze zaken.

      • jsmid

        Kortom, je geeft al aan dat alles in het geniep gaat omdat het illegaal is. Vraag eens aan de bosbeheerders wat het afval van XTC-labs allemaal voor milieuschade aanricht. Heb ik het nog niet over de aangerichte schade door drugscriminaliteit aan privaat bezit

        Wel eens op de Maasvlakte geweest en gekeken naar de Slufter dat gewoon een gigantisch chemisch vuilnisvat is? Het kan dus wel

      • jsmid

        Kortom, je geeft al aan dat alles in het geniep gaat omdat het illegaal is. Vraag eens aan de bosbeheerders wat het afval van XTC-labs allemaal voor milieuschade aanricht. Heb ik het nog niet over de aangerichte schade door drugscriminaliteit aan privaat bezit

        Wel eens op de Maasvlakte geweest en gekeken naar de Slufter dat gewoon een gigantisch chemisch vuilnisvat is? Het kan dus wel

  • Bartje

    Mijn vermoeden is dat er belangen zijn in politiek en bestuur in Nederland en de rest van de wereld.
    En dat zijn ook diegene die wetgeving invoeren en dus hun belangen schaden bij legalisatie.
    Lees maar eens rapporten over de drooglegging in de VS in de jaren 20/30 naderhand bleek dat er bij plaatselijke en landelijke politici grote belangen waren om het in stand te houden.

  • Egbert Bömers

    Mijn woning ligt aan een route die veel stappers volgen. Soms liggen er kleurige kartonnen doosjes op de stoep. Hulzen met een plastic venstertje. Eerder had er nog een joint in gezeten. Hoewel in verschillende coffeeshops verkocht, zijn de milieu-onvriendelijke producten alle afkomstig van het bedrijf Mountain High. De tekst van één hulzen leest als een bijsluiter: “Gebruik [van cannabis] in combinatie met het bedienen van machines en het besturen van voertuigen wordt afgeraden.” En: “Rook cannabis met mate, en niet in het bijzijn van kinderen en/of minderjarigen.” Ook het gehalte aan teer (11 mg), nicotine (0,8 mg) en koolmonoxide (8 mg) in de joint staat erop. Op een ander huls wordt echter met geen woord gerept over deze gevaarlijke stoffen in het cannabisproduct.

    Blowen maakt dom. Ook erg: cannabis haalt de pit uit je. Cannabisten worden wauwelaars. Marihuanarook stinkt trouwens vreselijk.
    Wietconsumptie vergroot de kans dat je een psychose krijgt. Want de wietplant sluit je op in jezelf. Ongezellig spul dus. Ik kan het weten omdat ik tien jaar lang dagelijks wiet heb gebruikt. Drink liever een, twee pilsjes. Goed voor de gezelligheid én goed voor de schatkist.
    Ik ben me er van bewust dat het vloeken is in de H. Cannabiskerk.

    • Probleem69

      Voor een langgebruiker ben je best een kk mongool, dat woord moest even gebruikt worden om de belediging af te wegen tegen mensen die een dergelijke belediging niet verdienen.

    • geekk

      10 jaar gechilt en nu sla je om alcholist , get your facts straight loser

    • Sjaak

      Blowen maakt dom.. Bij jou misschien? Volgens onderzoek is het juist zo dat blowen je hersenen niet aantast maar verdoofd waar alcohol het laat afsterven en nooit meer terug laat komen.

  • Egbert Bömers

    Mijn woning ligt aan een route die veel stappers volgen. Soms liggen er kleurige kartonnen doosjes op de stoep. Hulzen met een plastic venstertje. Eerder had er nog een joint in gezeten. Hoewel in verschillende coffeeshops verkocht, zijn de milieu-onvriendelijke producten alle afkomstig van het bedrijf Mountain High. De tekst van één hulzen leest als een bijsluiter: “Gebruik [van cannabis] in combinatie met het bedienen van machines en het besturen van voertuigen wordt afgeraden.” En: “Rook cannabis met mate, en niet in het bijzijn van kinderen en/of minderjarigen.” Ook het gehalte aan teer (11 mg), nicotine (0,8 mg) en koolmonoxide (8 mg) in de joint staat erop. Op een ander huls wordt echter met geen woord gerept over deze gevaarlijke stoffen in het cannabisproduct.

    Blowen maakt dom. Ook erg: cannabis haalt de pit uit je. Cannabisten worden wauwelaars. Marihuanarook stinkt trouwens vreselijk.
    Wietconsumptie vergroot de kans dat je een psychose krijgt. Want de wietplant sluit je op in jezelf. Ongezellig spul dus. Ik kan het weten omdat ik tien jaar lang dagelijks wiet heb gebruikt. Drink liever een, twee pilsjes. Goed voor de gezelligheid én goed voor de schatkist.
    Ik ben me er van bewust dat het vloeken is in de H. Cannabiskerk.

  • ijstaartindeoven

    Waarom niet een proefperiode?

    • geekk

      meteen legaliseren kneus

      • ijstaartindeoven

        Kneus? Je vader op een houtvlot. Lutser.

  • Egbert Bömers

    @ijstaartindeoven. Marihuana is troep. Slecht spul is ook ná een experiment nog steeds rotzooi.

    • hanspy

      Enige nuance mag ook wel hoor. Waarom denk jij dat er miljoenen mensen het gebruiken en overgrote deel met groot plezier? Omdat ze troep gebruiken? Bovendien is er niemand die jou verplicht Cannabis te gebruiken. Integendeel. Mensen zoals jij willen we niet eens in de buurt hebben van een joint. En als je slecht spul hebt geprobeerd is het je eigen schuld en de schuld van Opstelten. Jij kunt slecht spul kopen omdat er geen controle kan zijn omdat het illegaal is. Daarom strijden we voor legalisatie, decriminalisatie en regulatie.

      • geekk

        met jou kan ik praten

    • geekk

      kneus rook een joint