De Nederlandse economie groeit weer in 2010, afgaande op de meest recente voorspellingen. Fijn voor de economie, maar wie rond de kerstdagen de balans van zijn huishoudboekje op maakt, heeft doorgaans meer oog voor basale zaken.
Moet de hypotheekrente komend jaar opnieuw worden vastgezet? Dan kan het geen kwaad alvast te kijken wat banken rekenen. Besparen op de energienota? Werp een blik op de gas- en stroomtarieven.
Z24 brengt een overzicht van prijzen die aantikken bij grote uitgavenposten. Hypotheek- en spaarrentes, tankprijzen en energietarieven in vijf grafieken.
 |
Hypotheekrente
In 2009 verlaagden banken de variabele hypotheekrente fors, in navolging van renteverlagingen van de Europese Centrale Bank (ECB). Maar het verschil tussen de variabele rente en de zogenoemde Euribor-rente die banken onderling rekenen bleef hoog. De gemiddelde opslag die banken rekenen is nog altijd ruim twee procentpunt, wat erop duidt dat banken, al dan niet terecht, stevige risico's inprijzen.
De vaste hypotheekrentes kwamen in 2009 nauwelijks in beweging. Sinds november is echter een lichte daling zichtbaar. Als de economie in 2010 aantrekt en de onzekerheid op de arbeidsmarkt afneemt, krijgen banken ruimte om risicopremies op hypotheekrentes te verlagen.
Van invloed op vaste hypotheekrentes is verder wat de rente voor staatsleningen doet. Vraag is bijvoorbeeld of de regering de overheidsfinanciën in het gareel krijgt en goedkoop kan blijven lenen. Dat is uiteindelijk ook van belang voor huiseigenaren die een nieuwe renteperiode moeten afspreken.
 |
Spaarrente
Was 2008 een topjaar voor spaarders, in 2009 zakten de spaarrentes fors. Banken konden makkelijker aan alternatieven voor spaargeld komen, mede omdat ze vrijwel gratis bij de ECB mochten lenen. Vooral op de markt voor vaste spaardeposito's zakten de rentes dit jaar fors.
Lichtpuntje voor spaarders is dat de Europese Centrale Bank in 2010 de steunmaatregelen voor commerciële banken geleidelijk wil afbouwen en wellicht de rente verhoogt. Daarvan zouden spaarders moeten profiteren.
Gelet op het Nederlandse inflatieniveau van één procent zorgt de gemiddelde, variabele spaarrente van iets meer dan 2 procent ervoor dat spaargeld zijn waarde nog net behoudt. Maar een vetpot is het niet.
 |
Brandstofprijs
Met de stijging van olieprijzen gingen in 2009 ook de pompprijzen geleidelijk omhoog. Daarbij trok de gemiddelde benzineprijs tussen januari en december zo'n 14 procent aan, terwijl dieselprijzen gemiddeld zeven procent stegen. Dat dieselprijzen achterbleven komt mede door de recessie, die de vraag vanuit de meer zakelijk gedreven dieselmarkt dempte.
Trekt de zakelijke dieselvraag in 2010 weer aan, dan kan het relatieve verschil tussen diesel- en benzineprijzen kleiner worden.
 |
Gasprijs
Variabele gasprijzen voor consumenten zijn deels gekoppeld aan olieprijzen. Maar energieleveranciers kunnen aardgas ook inkopen op de zogenoemde 'vrije' gasmarkt. De ontwikkeling van groothandelsprijzen op olie- en gasmarkten liep in 2009 flink uiteen. Vrije gasprijzen daalden dit jaar, olieprijzen stegen per saldo.
Het effect is dat energieleveranciers geen eenduidig beleid voeren. Per 1 januari 2010 verhoogt Nuon de variabele gasprijs met circa één procent. Essent houdt de gasprijs gelijk. Eneco, E.On en Delta verlagen hun gasprijzen.
 |
Stroomprijs
Elektriciteit wordt in Nederland veelal geproduceerd in centrales die op gas of kolen draaien. Een klein deel van de stroom komt van kernenergie en windmolens. Deze diversiteit aan bronnen zorgt ervoor dat stroomprijzenprijzen door een reeks factoren worden beïnvloed. Daarnaast is ook het marketingbeleid van energiebedrijven van belang.
De groothandelsprijzen op energieplatform Endex waren in de tweede helft van dit jaar gemiddeld iets lager dan in de eerste maanden van 2009. Per januari 2010 kiezen veel energieleveranciers voor lagere variabele leveringsprijzen. Nuon, Essent, Eneco, Delta, E.ON hebben al prijsreducties aangekondigd.
Lees ook:
'Doorbraak rond hypotheekrenteaftrek in 2010'
Spaaralternatief banken: via achterdeurtje toch beleggen
