Voor de 'groene' banken Triodos en ASN Bank was het makkelijk scoren toen ING, ABN Amro en Fortis in 2008 en 2009 zwaar in de problemen kwamen. Duurzame kredieten bleken een stuk minder problematisch, vergeleken met de beleggingen van grootbanken in complexe schuldpakketjes van Amerikaanse makelij.

Triodos en ASN Bank staan echter niet alleen met hun groene en sociale ambities. Vrijwel alle banken bieden mogelijkheden om duurzaam te beleggen. En onder meer ING, Rabobank en ABN Amro omarmen de zogenoemde equator principes, een vrijwillige toets voor bedrijven om sociale- en milieucriteria te betrekken bij projectfinancieringen.

Duurzame ambities
Maar hoe ver gaan banken in hun duurzame ambities? Bankbalansen zijn immers nog altijd voor het gros gevuld met reguliere hypotheken en kredieten voor bedrijven en overheden.

De eerlijke bankwijzer - een initiatief van Oxfam Novib, Amnesty International, Milieudefensie, FNV Mondiaal en de Dierenbescherming - classificeert banken op thema's als 'mensenrechten', 'dierenwelzijn', 'klimaatverandering' en 'arbeidsrechten'. In de totaallijstjes scoren vooral Triodos en ASN Bank goed.

In veel gevallen gaat het hierbij om de vraag of banken bepaalde dingen niet doen. Dat wil zeggen: terughoudend zijn met kredietverlening aan bedrijven die niet goed letten op arbeidsrechten of het milieu zwaar belasten. De omgekeerde vraag is echter ook relevant: hoe actief zijn banken met groene en duurzame investeringen?

Groene kredieten
Meest eenduidig is het criterium 'groene' kredieten, zo blijkt uit de financiële en maatschappelijke verslagen van banken, mede omdat Nederland een fiscale groenregeling kent waarvoor projecten een goedkeurend stempel van het ministerie van VROM moeten hebben .

Kijk je in Nederland naar de groene kredieten als percentage van de totale kredietverleningen aan de private sector dan spande de Triodos Bank in 2009 de kroon met een aandeel van 33 procent. Bij Rabobank, ING, ABN Amro en Fortis Bank liggen deze percentage een stuk lager, tussen 0,5 en 3,5 procent. Zie de grafiek: groene kredieten.

ASN Bank is een geval apart. ASN is geen zelfstandige bank, maar opereert als duurzaam internetmerk van SNS Retail Bank, die ook garant staat voor de verplichtingen van ASN Bank. Beschouw je ASN Bank als onderdeel van SNS Retail Bank, dan maken de strikt groene kredieten ongeveer een half procent uit van de totale bedrijfskredietverlening, blijkt bij nadere beschouwing van de jaarverslagen.

In absolute getallen heeft Rabobank de grootste portefeuille met groenleningen, met een omvang van 3,2 miljard euro in 2009, gevolgd door ING en ABN Amro.

Verantwoord beleggen
Een goede vergelijking van duurzame kredieten, waarbij naast groene ook sociale criteria zwaar meewegen, is lastig te maken. Vooral bij gebrek aan eenduidige definities. Waar Rabobank, naast de groene kredieten, een bedrag van 3,2 miljard euro aan 'duurzame financieringen' tevoorschijn tovert, hebben ABN Amro en ING over afgelopen jaar geen vergelijkbare cijfers.

Wel valt een lijstje op te stellen van de groene en duurzame beleggingsmogelijkheden bij diverse banken. Rabobank spant op dit vlak de kroon met een belegd vermogen van 16,4 miljard euro eind 2009 (naast groenobligaties, ook Robeco en Zwitserse dochter Sarassin), ING volgt met 2,5 miljard euro duurzaam belegd vermogen. Zie de grafiek: duurzaam beleggen.

Ook ASN Bank en Triodos timmeren aan de weg, waarbij Triodos bijvoorbeeld ook optreedt voor MeesPierson. ABN Amro biedt eigen klanten vooral beleggingsfondsen van derden aan, waaronder duurzame fondsen van Triodos, Ohra en BlackRock.

Triodos, Rabo, ASN
Afgezet tegen het totaal beheerde vermogen van grootbanken is het aandeel van duurzame en groene fondsen overigens beperkt. Als onderdeel van het vermogensbeheer voor SNS Bank kwamen de ASN-fondsen eind 2009 op een aandeel van 12 procent. Voor Rabobank gaat het om 7 procent, voor ING om 1 procent.

Per saldo oogstte de kleine Triodos-bank op alle vlakken het groenst. Bij de andere banken springt Rabobank eruit met de groene kredietverlening en ASN Bank als duurzaam beleggingsmerk van SNS.